• Start
  • Wiadomości
  • Nowy carillon automatyczny na wieży Ratusza Głównego Miasta

Apollo III wylądował. Nowy carillon automatyczny na wieży Ratusza Głównego Miasta

Apollo III czyli nowy carillon automatyczny został zainstalowany na wieży Ratusza Głównego Miasta. Obok komputera sterującego zamontowano także pneumatyczną konstrukcję z pistonami oraz kompresor. Dzięki nim, już w najbliższy czwartek, 11 lipca, do audiosfery Głównego Miasta powrócą utwory carillonowe wykonywane w trybie automatycznym. 
09.07.2024
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Zdjęcie przedstawia wnętrze wieży z dzwonami. Widać wiele dużych i małych dzwonów zamontowanych na metalowych konstrukcjach. Perspektywa zdjęcia sprawia wrażenie, że patrzymy do góry, co podkreśla wysokość i skomplikowaną strukturę wieży. Widać liczne przewody i mechanizmy, które są częścią systemu dzwonienia. Drewno i metalowe elementy tworzą surowy, industrialny wygląd wnętrza wieży.
Widok od dołu na dzwony carillonu i sklepienie szczytu wieży Ratusza Głównego Miasta
fot. Dariusz Kula/ Muzeum Gdańska

Jak długo działał Apollo II?

Gdy w 2000 roku świętowano nadejście nowego tysiąclecia, w Gdańsku witano je dźwiękami nowego carillonu.
 
- Za poprawne działanie instrumentu odpowiadał przez blisko ćwierć wieku wysłużony system Apollo II. W tym roku na przełomie maja i czerwca przestał jednak działać poprawnie. Musiał więc zostać wymieniony i tu skorzystaliśmy z najnowszych rozwiązań stosowanych obecnie w Niderlandach, kolebce kultury carillonowej - mówi Waldemar Ossowski, dyrektor Muzeum Gdańska.

Carillon - instrument, który potrafi wszystko. Zagra Bacha, Prince'a, ale też... Zenka Martyniuka

Waldemar Ossowski podkreśla, że Gdańsk jest jedynym miastem w Polsce posiadającym sprawne carillony. Jest też kolebką polskiej kultury carillonowej, wpisanej na listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.
 
- Mając na uwadze dobro carillonów nie zdecydowaliśmy na naprawę, ale nowy system. Umożliwi on rozwój kultury carillonowej i dzięki najnowszym rozwiązaniom, lepszą jakość dźwięku - dodaje Waldemar Ossowski.
Zdjęcie przedstawia dwóch mężczyzn pracujących wewnątrz wieży. Mężczyźni montują lub naprawiają mechanizm dzwonów, co sugerują liczne elementy metalowe oraz narzędzia widoczne na zdjęciu. Jeden z nich trzyma konstrukcję przypominającą zestaw dzwonków lub część mechanizmu dzwonów, a drugi pomaga w instalacji lub naprawie. Wnętrze wieży jest zbudowane z drewna i metalu, z widocznymi solidnymi belkami i nitami. Schody spiralne prowadzą do wyższych partii wieży, a całość jest dobrze oświetlona, co wskazuje na użycie sztucznego światła do pracy. Obaj mężczyźni są ubrani w robocze stroje, co sugeruje, że są profesjonalistami zajmującymi się konserwacją lub naprawą dzwonów. Atmosfera zdjęcia wskazuje na techniczne i wymagające precyzji zadanie wykonywane przez tych pracowników.
Tadeusz Stojałowski (z lewej) i Dirk Fransen (z prawej) wnoszą urządzenie pneumatyczne na wieżę Ratusza Głównego Miasta
mat. Muzeum Gdańska
 
Od 1561 roku carillon automatyczny Ratusza Głównego Miasta grał co godzinę przez całą dobę dwie melodie chorałowe, zmieniane co tydzień. Do czasu awarii systemu sterującego Apollo II carillon Ratusza grał automatycznie krótkie melodie przed wybijaniem pełnych godzin.

O każdej pełnej godzinie nowa wersja "Roty"

Jednym z najbardziej kojarzonych utworów jest "Rota" skomponowana przez Feliksa Nowowiejskiego, do słów wiersza Marii Konopnickiej. Utwór był wygrywany z przerwami od 1970 roku. Wkrótce usłyszymy nową wersję w opracowaniu Artura Samula.

„Burza. Prequel” - nowa gdańska premiera na otwarcie Festiwalu Szekspirowskiego

Zwycięską aranżację wyłonioną w konkursie podczas kursów programowania carillonów automatycznych usłyszymy w czwartek po wybiciu godziny 12.00.
Zdjęcie przedstawia wnętrze szafy sterowniczej, zawierającej różnorodne elementy elektroniczne i elektryczne. Wewnątrz szafy widać liczne przewody, złącza i układy scalone, które są uporządkowane i oznaczone. Na lewej stronie szafy znajdują się rzędy kolorowych przycisków i wskaźników, prawdopodobnie odpowiadających za różne funkcje systemu. Po prawej stronie widać ekran wyświetlający tarczę zegara z cyfrowym wskaźnikiem czasu. Jest to zapewne część systemu zarządzającego dzwonami lub innym mechanizmem związanym z zegarem. Obok ekranu znajdują się dodatkowe przewody i komponenty elektroniczne, które są starannie zamontowane wewnątrz szafy. Zdjęcie ukazuje skomplikowany system sterowania, który wymaga dokładnej instalacji i konserwacji. Całość jest dobrze oświetlona, co pozwala na dokładne przyjrzenie się szczegółom wewnątrz szafy.
Pełne nowoczesnej techniki wnętrze Apollo III
mat. Muzeum Gdańska
 
- Nowy system gry automatycznej daje dużo więcej możliwości. Do ustalenia melodii przez niego granych wykorzystaliśmy m.in. prace komisji, powołanej w 2000 roku przez prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza. Konsultantką była również prof. Danuta Popinigis, muzykolożka, specjalistka od gdańskich carillonów. Carillon zacznie grę w trybie automatycznym przed godziną 8.00 rano, a skończy o 21 – zapowiada Monika Kaźmierczak z Muzeum Gdańska, carillonistka miejska.

Teatr Leśny we Wrzeszczu zaprasza w sierpniu. Będą koncerty, kino i spektakle

Każdego dnia nasze miasto powita utwór „Gdyby rannym słonkiem” Stanisława Moniuszki, a dzień zakończy melodia chorału „Warownym grodem…” Marcina Lutra z 1529 roku, w opracowaniu Johanna Ephraima Eggerta z XVIII wieku.
 
Nową propozycją dla miłośników muzyki carillonowej będzie „godzina kompozytorska”. Przed wybiciem godziny 17.00 automat wygrywać będzie specjalnie skomponowane krótkie utwory, które będą cyklicznie wymieniane. Jako pierwszy zaprezentowany zostanie dwuminutowy utwór Krzysztofa Jurczaka, absolwenta Akademii Muzycznej w Gdańsku.

Lepszy dźwięk? Jak to możliwe?

Twórcą nowego systemu gry automatycznej (pneumatycznej) jest Królewska Ludwisarnia Eijsbouts z Asten w Niderlandach, która odpowiada za wprowadzenie do powojennego Gdańska trzech gdańskich carillonów: na wieży Ratusza Głównego Miasta (2000), na wieży kościoła św. Katarzyny (1989) oraz carillonu mobilnego „Gdańsk” (2008-2009).
Zdjęcie przedstawia mężczyznę stojącego w pomieszczeniu z instrumentem muzycznym i sprzętem elektronicznym. Mężczyzna trzyma w rękach urządzenie z ekranem, które prawdopodobnie jest częścią systemu sterującego lub wyświetlaczem związanym z mechanizmem dzwonów. Ma na sobie koszulkę z logo Royal Eijsbouts , co sugeruje, że jest związany z firmą specjalizującą się w produkcji dzwonów i mechanizmów zegarowych. W tle widać drewnianą konstrukcję z wieloma pionowymi prętami zakończonymi uchwytami, co sugeruje, że znajduje się w pomieszczeniu sterującym karillonem. Na ścianie po prawej stronie widoczna jest otwarta szafa sterownicza, pełna przewodów i komponentów elektronicznych.
Dirk Fransen z niderlandzkiej Królewskiej Ludwisarni Eijsbouts z Asten prezentuje Apollo III
mat. Muzeum Gdańska
 
System Apollo III wraz z wymienioną konstrukcją pneumatyczną oraz nowym kompresorem powietrza wymusza rezygnację z dotychczas zamontowanych na dzwonach elektromagnesów, na których operował Apollo II. Tryb pneumatyczny zapewni dużo lepszą jakość dźwięku i płynniejszą muzykę, praktycznie nieodróżnialną od gry ręcznej, która wymaga człowieka

Zupa z żółwia i komunistyczne specsłużby w lampie. Poznaj historię gdańskich hoteli

Wymianę systemu przeprowadzili Dirk Fransen, montażysta-inżynier z niderlandzkiej Królewskiej Ludwisarni Eijsbouts z Asten oraz Tadeusz Stojałowski z Muzeum Gdańska.

Jaki jest repertuar automatycznego carillonu?

„Codziennik” gdańskich carillonów. Lista utworów: 
 
  • 8.00 – Stanisław Moniuszko (1819-1972) – Gdybym rannym słonkiem z opery Halka (opr. K. Cieślik)
  • 9.00 – Johann Ephraim Eggert (1728-1803) – opracowanie chorału Wachet auf, ruf uns die Stimme (Wstań, niech ci wołają)
  • 10.00 – Balletto Polacho z Gdańskiej tabulatury lutniowej (I poł XVII w) (opr. W. Maciak)
  • 11.00 – Fryderyk Chopin (1810-1849) – Życzenie (24. Chopin Zyczenie) (opr. M. Kaźmierczak)
  • 12.00 – Johann Balthasar Christian Freisslich (1687-1764) – Jauchzet, Danzig (Wesel się, Gdańsku) (opr. M. Kaźmierczak)
  • po 12.00 – Rota (opr. A. Samul), Hymn Kaszubski
  • 13.00 – trad. Laura i Filon (opr. K. Cieślik)
  • 14.00 – Rex z Tabulatury Jana z Lublina (ok. 1540)
  • 15.00 - Johann Ephraim Eggert (1728-1803) – opracowanie chorału Gelobet seist du, Jesu Christ (Bądź pochwalony, Jezu Chryste)
  • 16.00 – Balletto Polacho (30) z Gdańskiej tabulatury lutniowej (I poł XVII w) (opr. W. Maciak)
  • 17.00 – godzina kompozytorska (zmienna) – Krzysztof Jurczak
  • 18.00 – Jan Sebastian Bach – I Preludium (Ave Maria)
  • po 18.00 – Gaude Mater Polonia (opr. W. Maciak)
  • 19.00 - Johann Ephraim Eggert (1728-1803) – opracowanie chorału Befiehl du deine Wege (Władaj swymi ścieżkami)
  • 20.00 - Chorea z Tabulatury oliwskiej (ok. 1619) (opr. M. Kaźmierczak)
  • 21.00 - Johann Ephraim Eggert (1728-1803) – opracowanie chorału Ein feste Burg... (Warownym grodem jest nasz Bóg)

oprac. RP

TV

Dobiega końca realizacja zakładu termicznej obróbki odpadów