Fasada Złotej Kamienicy ozdobiona jest licznymi płaskorzeźbami, herbami oraz złoceniami
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
Oferta z nadwyżką
Była to już trzecia próba sprzedaży Złotej Kamienicy przez uczelnię z Gdyni.
Cena wywoławcza na gdański zabytek w przetargu, ogłoszonym na początku maja 2026 r., wyniosła 17 891 000 złotych. To mniej o ponad 4,1 mln zł w porównaniu do poprzedniego przetargu UMG. Wtedy nieruchomość na Długim Targu została wyceniona na 22 005 930,00 zł. Gdyńska uczelnia czekała wtedy na oferty do 12 lutego br. roku, ale nikt się nie zgłosił.
UMG poinformowała w poniedziałek, 27 lipca, że wpłynęła jedna oferta na kwotę 18 010 000 zł - czyli o 119 tys. zł więcej od ceny wywoławczej.
Nie wiadomo, jaki podmiot złożył ofertę. Rzecznik prasowy UMG dr Zuzanna Szwedek-Kwiecińska nie podała szczegółów wyników przetargu odsyłając dziennikarza gdansk.pl na stronę BIP uczelni.
Morska energetyka wiatrowa. Uczelnia z Gdyni zbudowała w Gdańsku Centrum Offshore
Przedmiotem przetargu ogłoszonego przez Uniwersytet Morski jest prawo użytkowania wieczystego do działki o powierzchni 324 m² oraz prawo własności do budynku biurowo-usługowego (Złota Kamienica) o powierzchni użytkowej (netto) 1345,58 m².
Warunkiem przystąpienia do przetargu było wniesienie wadium w wysokości 10 procent ceny wywoławczej.
W gdańskiej kamienicy turystów zachwyca bogata, złocona dekoracja - stąd jej nazwa
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
Pierwsza nieudana sprzedaż
Przypomnijmy, że pierwszy przetarg na sprzedaż Złotej Kamienicy gdyńska uczelnia ogłosiła w marcu 2025 r. Do połowy czerwca zgłoszono jedną ofertę.
Gdańskie zabytki z dotacją na renowację - z budżetu województwa
UMG nie ujawniła jednak, kto był zainteresowany kupnem gdańskiego zabytku. Ostatecznie, do transakcji nie doszło. Oferent wycofał się z zamiaru nabycia nieruchomości i bezpowrotnie stracił wpłacone wadium w kwocie ok. 1,9 mln zł.
Dlaczego uczelnia zbywa kamienicę?
Plan sprzedaży okazałej nieruchomości ma związek z budową przez Uniwersytet Morski w Gdyni (UMG) w pobliżu Twierdzy Wisłoujście Centrum Offshore. Nowoczesny ośrodek naukowy zajmujący się morską energetyką wiatrową, został otwarty w lutym 2024 r. W placówce swoją główną siedzibę znalazł Instytut Morski w Gdańsku, który zgodnie z decyzją ministra nauki i szkolnictwa wyższego z sierpnia 2019 r. jest częścią UMG.
Decyzję o sprzedaży Złotej Kamienicy gdyńska uczelnia podjęła z uwagi na planowany rozwój i plan budowy nowego statku szkolnego, który zastąpiłby wysłużonego żaglowca „Dar Pomorza”.
Dzieje gdańskiego zabytku
Jak podaje
Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska, w miejscu dzisiejszej Złotej Kamienicy (nazywanej też Domem Steffensów i Domem Speimanna), najpewniej w końcu XV wieku wzniesiono jednopiętrową kamienicę. Jest ona widoczna na obrazie z 1601 r.
Antona Möllera “Grosz czynszowy”.
Pod koniec XVI w. kamienica kilkakrotnie wchodziła w skład pomieszczeń rezydencji króla polskiego Zygmunta III Wazy podczas jego wizyt w mieście.
W rękach burmistrza i kupca
Od 1601 r. budynek stał się własnością burmistrza Gdańska Johanna Speimanna. W 1609 r. polecił on wzniesienie nowej kamienicy, według projektu Abrahama van den Blocka, z kamienną manierystyczną fasadą o bogatej dekoracji rzeźbiarskiej, ukończonej w 1618 r., fragmentarycznie przypisywanej Hansowi Voigtowi z Rostocku.
Złota Kamienica, adres Długi Targ 41/42
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
Kamieniczka jeszcze za życia Johanna Speimanna pełniła funkcję muzeum osobliwości. Była tam kolekcja obrazów, rzeźb, wyrobów rzemiosła artystycznego, minizbrojownia z mediolańskimi zbrojami i biblioteką. Po kamieniczce - muzeum raz w tygodniu oprowadzał gości specjalnie wynajęty do tego celu kustosz.
Mamy to! Kościół św. Jana wygrał konkurs "Zabytek Zadbany"
W 1786 r. właścicielem kamienicy został kupiec Carl Gottlieb Steffens, w rękach tej rodziny pozostawała do 1918 r., następnie przeszła na własność miasta. W 1924 r. Złota Kamieniczka została przebudowana i połączona z sąsiednimi kamienicami nr 40 i 42.
W latach 1924-1925 kamienica została poddana konserwacji - wymieniono wówczas uszkodzone kamienie, ramy okienne oraz zastąpiono popiersie Regulusa kopią popiersia Katona. W 1938 r. na parter przeniesiono zbiory, głównie przyrodnicze i bursztynu, Państwowego Muzeum Przyrodniczego i Prehistorii, zaginione z końcem II wojny światowej.
Zniszczenia wojenne i odbudowa
Złota Kamienica została zniszczona w 1945 r. Ocalała jednak fasada. Zabytek został odbudowany według projektu Mariana Bajdo, a elementy rzeźbiarskie częściowo wykonał Alfons Łosowski. Przedproże udało się zrekonstruować z użyciem oryginalnych elementów.
Od 1952 r. w Złotej Kamienicy mieści się siedziba Instytutu Morskiego, placówki naukowo-badawczej służącej branży morskiej.
W latach 1999-2001 wykonano renowację fasady Złotej Kamienicy.
Bogaty wystrój fasady
Na czterokondygnacyjnej elewacji dostrzec można m.in. kamienne rzeźby przedstawiające alegorie Wiary, Nadziei, Miłosierdzia oraz cnót Roztropności, Sprawiedliwości, Męstwa oraz Umiarkowania.
Fasada przedstawia głowy władców i wodzów, sceny batalistyczne i herby fundatorów. Wśród postaci są m.in. Wawrzyniec Medyceusz, król Zygmunt III Waza, Juda Machabeusz, cesarz Otton III, król Władysław Jagiełło, Fabrycjusz, Solon, Temistokles oraz albański bohater narodowy Gjergj Skanderbeg (Jerzy Kastriota).
Szczyt kamienicy wieńczy posąg Fortuny. Nad wejściem znajdują się napisy w języku łacińskim: ”Cnotę kochaj, to cię uszczęśliwi, zechcesz prześladować, to obali” oraz „Czyń słusznie, nikogo się nie lękaj”.
