• Start
  • Wiadomości
  • „Ich historia żyje w kolejnych pokoleniach”. 87. rocznica egzekucji Obrońców Poczty

„Ich historia żyje w kolejnych pokoleniach”. 87. rocznica egzekucji Obrońców Poczty

Na Cmentarzu Ofiar Hitleryzmu na Zaspie odbyła się uroczystość upamiętniająca 38 Obrońców Poczty Polskiej zamordowanych przez Niemców 5 października 1939 roku. Od tego dnia minęło dokładnie 87 lat. Podczas wydarzenia wiceprezydent Gdańska Piotr Grzelak poinformował o pracach rewaloryzacyjnych na zaspiańskiej nekropolii. Tego samego dnia rano otwarto nowe Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku.
05.10.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
trzy osoby stoją przed grobem, na którym leży wiązanka, przed nimi stoi salutujący strażnik miejski
Przy grobach pocztowców na Cmentarzu Ofiar Hitleryzmu złożono tego dnia kwiaty
Dominik Paszliński / www.gdansk

Więcej miejsca na historię. Otwarto nowe Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku

Od egzekucji do pogrzebu minęły 53 lata

Uroczystość przy grobach Pocztowców rozpoczęła się tradycyjnie od wspólnego odśpiewania Hymnu RP. O oprawę muzyczną zadbała Orkiestra Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku.

W swoim przemówieniu Piotr Grzelak, pierwszy zastępca prezydenta Gdańska, powiedział m. in.: - Zgromadziła nas tu dziś pamięć o 38 obrońcach Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku, zamordowanych przez Niemców 5 października 1939 roku. Stanęli przed niemieckim sądem polowym oskarżeni o działalność partyzancką i zostali skazani na śmierć. 

Piotr Grzelak przypomniał, że do 1991 roku miejsce ich pochówku pozostawało nieznane, a zbiorowy grób na Zaspie, nieopodal cmentarza, odkryto przypadkiem. Pogrzeb z należnymi honorami nastąpił rok później.

mężczyzna trzyma teczkę w ręku i przemawia do mikrofonu
Piotr Grzelak, pierwszy zastępca prezydenta Gdańska
Dominik Paszliński / www.gdansk

- Jeszcze dłużej niż na godny pochówek, bo 56 lat, pocztowcy czekali na sprawiedliwość dziejową. Dopiero w 1995 roku, w Lubece, sąd uchylił wydane w 1939 roku wyroki, uznając tamten proces za morderstwo sądowe, uniewinniając skazanych Polaków i oficjalnie ich rehabilitując. Wielką rolę w dochodzeniu do prawdy odegrał Dieter Schenk, niemiecki kryminolog i badacz zbrodni narodowego socjalizmu.

Zarówno Dieter Schenk, jak i Obrońcy Poczty są Honorowymi Obywatelami Miasta Gdańska.

Cmentarz czeka rewaloryzacja 

Piotr Grzelak poinformował, że rozpoczęły się prace nad rewaloryzacją cmentarza na Zaspie, w których uczestniczą specjaliści z miejskich instytucji, eksperci i przedstawiciele rodzin pocztowców. Zaznaczył, że działania toczą się z zachowaniem szacunku dla historycznego założenia architektonicznego i miejsc pochówku.

- Weryfikujemy i korygujemy inskrypcje, by przywrócić każdemu imię i godność. Usuwamy bariery architektoniczne i przygotujemy zaplecze edukacyjne. Nekropolia na Zaspie musi pozostać miejscem czytelnym w wyrazie, które świadczy o prawdzie i przechowuje pamięć - powiedział na koniec Piotr Grzelak i zachęcił uczestników uroczystości do odwiedzin w nowym Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku.

kobieta mówi do mikrofonu
Hanna Pietrzkiewicz, przewodnicząca Koła Rodzin Byłych Pracowników Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku
Dominik Paszliński / www.gdansk

Przekaz dla młodych

Hanna Pietrzkiewicz, przewodnicząca Koła Rodzin Byłych Pracowników Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku dodała: - Naszym zadaniem jest dbanie o pamięć o Obrońcach Poczty Polskiej, zgładzonych tu na Zaspie 5 października 1939 roku. Cieszymy się, widząc na dzisiejszej uroczystości tylu uczniów gdańskich szkół, bo jej przekaz skierowany jest przede wszystkim do was. Kontynuacja tradycji i szacunku dla historii polskiej Gdańska za jakiś czas stanie się waszym zadaniem.

Potomkowie polskich pocztowców z Wolnego Miasta Gdańska wciąż dbają o pamięć. Formalnie od 35 lat

kilkunastoosobowa grupa młodych ludzi stoi w rzędzie
"Cieszymy się, widząc na dzisiejszej uroczystości tylu uczniów gdańskich szkół, bo jej przekaz skierowany jest przede wszystkim do was"
Dominik Paszliński / www.gdansk

Przewodnicząca przypomniała, że Koło obchodziło w tym roku 35-lecie: - Mimo upływu czasu jest nas coraz więcej. Do koła wstępują wnuki i prawnuki bohaterskich Obrońców. Oznacza to, że ich historia żyje w kolejnych pokoleniach. Kultywują ją ludzie, którzy rozumieją dramat ofiary obrońców Poczty Polskiej, wynikający z miłości do ojczyzny.

Po wystąpieniach duchowni religii i wyznań obecnych w Gdańsku zmówili modlitwę za Pocztowców. Złożono wieńce i wiązanki kwiatów. Uroczystość zakończyło odegranie Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego. 

Hm. Bogdan Radys. Strażnik pamięci o pocztowcach i harcerzach z Wolnego Miasta Gdańska