Pomnik Kindertransportów wraca na swoje miejsce! Rada Oświęcimska po raz pierwszy w Gdańsku  

Pomnik Kindertransportów po prawie czterech latach nieobecności ponownie został zamontowany na placu przed dworcem kolejowym Gdańsk Główny. Przypomina o losie najmłodszych członków społeczności żydowskiej Wolnego Miasta Gdańska - ich dramatycznej ewakuacji do Wielkiej Brytanii w ostatnich tygodniach przed wybuchem II wojny światowej. Zostanie odsłonięty w poniedziałek, 12 czerwca, o godz. 19 - w uroczystości udział wezmą członkowie Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej, która w tym czasie będzie miała w Gdańsku swoje posiedzenie.
07.06.2023
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Pomnik składający się z kilku naturalnej wielkości figur dzieci z walizkami. Rzeźby wykonane w brązie. Po lewej znajduje się kobieta w jasnym płaszczu, która robi pomnikowi zdjęcie telefonem
Gdański Pomnik Kindertransportów po niemal czterech latach wraca na swoje miejsce, przed budynek dworca kolejowego Gdańsk Główny. Zdjęcie wykonane podczas pierwszego uroczystego odsłonięcia, 6 maja 2009 roku
fot. Jerzy Pinkas/gdansk.pl

Rada Oświęcimska jedzie do Gdańska

Będzie to już 37. posiedzenie Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej, ale pierwsze w Gdańsku. Zmiana miejsca obrad to zasługa profesora Grzegorza Berendta - dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, który jednocześnie jest przewodniczącym Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej.  

Rada powstała w roku 2000 przy Premierze RP. Do udziału w jej pracach zaproszono wybitne autorytety o światowej sławie i znajomości problemów II wojny światowej, obozów koncentracyjnych i Holocaustu, w tym Ocalałych z Zagłady i byłych więźniów Auschwitz (takie osoby są cztery). Do jej zadań należy opieka i opiniowanie najważniejszych decyzji dotyczących przede wszystkim Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau, a także innych tzw. Pomników Zagłady. Pierwszym przewodniczącym był prof. Władysław Bartoszewski. W skład Rady wchodzi 25 osób.

Zaplanowane na poniedziałek i wtorek, 12-13 czerwca, obrady odbędą się w Muzeum II Wojny Światowej. Pierwszego dnia, o godz. 19., członkowie Rady uczestniczyć będą w ponownym odsłonięciu gdańskiego Pomnika Kindertransportów. We wtorek zwiedzą Muzeum KL Stutthof. 

“Noc kryształowa” po 80 latach. Wolne Miasto Gdańsk i zagadka spóźnionego pogromu

Wykonana w brązie figura dziewczynki z walizką, naturalnej wielkości - wisi w powietrzu, przyczepiona na pasach do niewielkiego dźwigu, który przenosi ją z ciężarówki na cokół pomnika. Rzeźba znajduje się w pozycji pionowej, asekuruje ją dwóch robotników
Środa, 7 czerwca 2023 roku - przed gmachem gdańskiego dworca rozpoczyna się ponowny montaż Pomnika Kindertransportów
fot. Grzegorz Mehring/gdansk.pl

Powrót pomnika po niemal 4 latach

Gdańskie posiedzenie Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej zbiega się w czasie z powrotem na swoje miejsce Pomnika Kinderstransportów - po niemal czterech latach nieobecności. Demontaż monumentu we wrześniu 2019 roku był konieczny ze względu na rozpoczynający się wówczas remont generalny gmachu dworca kolejowego Gdańsk Główny i przylegającego terenu. Prace właśnie się kończą. Na zupełnie nowym chodniku Gdański Zarząd Dróg i Zieleni zbudował cokół, na którym w środę, 7 czerwca, zamontowano pomnik.

Wielka Synagoga powróciła do Gdańska. Tym razem nie z cegły a z brązu

Zaplanowana na poniedziałek, 12 czerwca, uroczystość będzie już drugą okazją do przypomnienia czym były kindertransporty.

Po raz pierwszy gdański pomnik odsłonięto 6 maja 2009 roku - w siedemdziesiąt lat od rozpoczęcia ewakuacji żydowskich dzieci z Wolnego Miasta Gdańska. W uroczystości uczestniczyło kilkoro Ocalałych dzięki kindertransportom, wśród nich znalazł się również autor pomnika - artysta Frank Meisler, który latem 1939 roku był czternastolatkiem.

“Mimo naszego smutku, mieliśmy przez chwilę wrażenie, że jesteśmy na wakacyjnej wyprawie. Ale wycieczki zazwyczaj dobiegają końca, a ta nigdy się nie skończyła. W pewien sposób wszyscy wciąż podróżujemy” - napisał Frank Meisler w świetnej książce wspomnieniowej "Zaułkami pamięci. Gdańsk - Londyn - Jaffa".

Kindertransport - odjazd. 80 lat temu z opanowanego przez nazistów Gdańska ewakuowano ostatnie żydowskie dzieci

W pierwszym planie widzimy dwie siedzące osoby - centralnie: starszy, siwy mężczyzna w czarnych okularach, ubrany w brązową kurtkę. To Frank Meisler. Na prawo od niego duży mężczyzna w średnim wieku i jasnych okularach, ubrany w ciemny płaszcz - to prezydent Paweł Adamowicz. W tle widoczni są liczni inni uczestnicy uroczystości
Frank Meisler i prezydent Paweł Adamowicz podczas pierwszego odsłonięcia gdańskiego Pomnika Kindertransportów, 6 maja 2009 roku. Frank Meisler zmarł w 2018 roku, w Tel Awiwie, w wieku 93 lat
fot. Jerzy Pinkas/gdansk.pl

Pięć monumentów - od Londynu po Hamburg

Gdański Pomnik Kindertransportów powstał z inicjatywy prezydenta Pawła Adamowicza. Był trzecim z kolei takim monumentem w Europie. W sumie powstało ich pięć, w latach 2006 - 2015.

Pomniki Kindertransportów miały w twórczości Franka Meislera szczególne miejsce, ze względu na osobiste doświadczenia artysty. On sam - podobnie jak wiele żydowski dzieci został ocalony dzięki ewakuacji do Anglii, ale stracił w Zagładzie oboje rodziców i wielu krewnych, którzy pozostali na ziemiach opanowanych przez hitlerowskie Niemcy. 

Muzeum Gdańska. Potomek żydowskiej rodziny podarował cenne dokumenty i pamiątki

  • Pierwszy pomnik stanął w 2006 r. w Londynie. Tytuł: “Children of the Kindertransport” (Dzieci Kindertransportu). Pomnik stoi na Hope Square obok Liverpool Street Station. To miejsce stacji końcowej dla Kindertransportów, znane Frankowi Meisler z własnego doświadczenia. Rzeźba przedstawia grupkę żydowskich dzieci z niewielkim podręcznym bagażem oraz szynę kolejową symbolizującą podróż w nieznane. Za pracę tę otrzymał nagrodę “Freedom of the City of London”.
  • Drugi - w Berlinie. Odsłonięty w 2008 r. przy dworcu Friedrichstrasse. Tytuł: “Züge in das Leben - Züge in den Tod” (Pociągi do życia - pociągi do śmierci). Przedstawia dwie grupy dzieci na torach - mniejszą i większą. Ta mniej liczna grupa jedzie na Zachód - ku ocaleniu. Liczniejsza - na Wschód, do hitlerowskich obozów zagłady.
  • Trzeci - w Gdańsku. Odsłonięty w 2009 r. jest zwieńczeniem cyklu. Tytuł: “Kindertransport - odjazd”. Figury dzieci czekających na pociąg w Gdańsku to te same postaci, które wysiadają na dworcu w Londynie. To początek drogi ku ocaleniu, ale zarazem pożegnanie z domem rodzinnym i utrata bliskich.
  • Czwarty - w Rotterdamie, w dzielnicy Hoek van Holland. Odsłonięty w grudniu 2011 r. Tytuł: "Kindertransport - Channel Crossing to Life“ (Kindertransport - Kanał prowadzący do życia).
  • Piąty - w Hamburgu, przed stacją Hamburg Dammtor. Tytuł: "Kindertransport - Der letzte Abschied" (Kindertransport - Ostatnie pożegnanie). Odsłonięty w maju 2015 r. przez burmistrza Olafa Scholza, który w całości sfinansował pomnik.

 

Kilka figur dzieci naturalnej wielkości, które są rzeźbami, wykonanymi w brązie. Sfotografowano je na tle jednego z budynków dworcowych w Hamburgu
Pomniki Kindertransportów znajdują się w czterech krajach europejskich. Dwa w Niemczech, jeden w Polsce, jeden w Holandii i jeden w Wielkiej Brytanii. Razem obrazują drogę ewakuacji żydowskich dzieci z niemieckich miast, przez port w Rotterdamie, do Anglii - tuż przed wybuchem II wojny światowej. Nz. pomnik, który powstał jako ostatni - w Hamburgu, przed stacją Hamburg Dammtor. Tytuł: "Kindertransport - Der letzte Abschied" (Kindertransport - Ostatnie pożegnanie). Odsłonięty w maju 2015 r.
fot. Jerzy Pinkas/gdansk.pl

TV

233. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Mieszkańcy i turyści świętowali pod “Sobieskim”