8 lipca

1893: Urodził się Helmer Rosting, duński dyplomata, Wysoki Komisarz Ligi Narodów w Wolnym Mieście Gdańsku w latach 1932-34. 
08.07.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Pochodził z miasta Thisted (północno-zachodnia Dania). 
 
Ukończył studia teologiczne. 
Helmer_Rosting
Helmer Rosting (1893-1945)
źródło: Gedanopedia
 
W latach 1918-1920 był wizytatorem z ramienia państw neutralnych i Czerwonego Krzyża obozów jenieckich we Francji. 
 
Pracował następnie – jako pierwszy Duńczyk - w Sekretariacie Generalnym Ligi Narodów, w referacie do spraw ochrony mniejszości, od 1924 r. w Biurze Administracji Międzynarodowej, którym kierował od 1930 r., zajmując się między innymi sprawami Wolnego Miasta Gdańska.  
 
W październiku 1932 r., po nagłej śmierci Manfrediego Graviny, został mianowany tymczasowym Wysokim Komisarzem Ligi Narodów w Wolnym Mieście Gdańsku (WMG). Sprawował tę funkcję, po przedłużeniu, do stycznia 1934 r.
 
Helmer Rosting miał opinię eksperta od spraw gdańskich. 
 
Dzięki umowie polsko-gdańskiej, nad zawarciem której pracował, obie strony osiągnęły porozumienie w kwestii sytuacji Polaków w Gdańsku, polskiej składnicy wojskowej na Westerplatte, portu gdańskiego i uregulowania stosunków gospodarczych między Rzeczypospolitą Polską a WMG. Polska prasa oceniała jego działania w tym okresie raczej pozytywnie. Dążył do polubownego załatwiania polsko-gdańskich konfliktów. 
 
Stopniowo jednak Helmer Rosting zaczął być zwolennikiem ustępstw Polski na rzecz Niemiec. Nie poparł antyhitlerowskiej opozycji zwracającej się do niego o pomoc w przestrzeganiu gdańskiej konstytucji, której gwarantem była Liga Narodów. Jego rosnące sympatie pronazistowskie doprowadziły do agitacji za wystąpieniem Danii z tej organizacji.  
 
Z tego też powodu zrezygnował ze służby w Lidze Narodów (1936) i powrócił do Danii, gdzie znalazł zatrudnienie na skromnym stanowisku urzędnika w duńskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Niezadowolony ze swej nowej posady, która nie zaspokajała jego ambicji, wymówił pracę w ministerstwie (1937) i zaczął pracować dla Czerwonego Krzyża w Hiszpanii podczas toczącej się tam wojny domowej. 
gcm-download-1920-IMG_1699.f180beed.JPG
Dzisiejszy Nowy Ratusz (ul. Wały Jagiellońskie 1) powstał na przełomie XIX i XX w. W latach 1920-1939 był siedzibą Wysokich Komisarzy w Wolnym Mieście Gdańsku, w tym Helmera Rostinga. Byli mianowani przez Radę Ligii Narodów na trzy lata, z możliwością przedłużenia. Według traktatu wersalskiego i konwencji paryskiej, Wysocy Komisarze w pierwszej instancji rozstrzygali spory polsko-gdańskie w WMG.
fot. Jerzy Pinkas / www.gdansk.pl
 
Podczas II wojny światowej Helmer Rosting był w Duńskim Czerwonym Krzyżu dyrektorem referatu do spraw zagranicznych i pomocy jeńcom wojennym. 
 
W lipcu 1940 r., po zajęciu Danii przez Niemców, był zwolennikiem powołania duńskiego rządu narodowo-socjalistycznego na wzór niemiecki. Wysuwany był nawet bezskutecznie przez Niemców jako kandydat na stanowiska ministra spraw zagranicznych oraz ministra do spraw wyznań. 
 
Jego decyzjami do 1943 r. Duński Czerwony Krzyż odmawiał pomocy Żydom w Europie. 
 
Pod koniec września 1943 r. wystąpił do niemieckiego pełnomocnika Rzeszy w Danii, Wernera Besta, z propozycją zwolnienia internowanych duńskich wojskowych w zamian za internowanie duńskich Żydów w charakterze zakładników na wypadek kolejnych aktów sabotażu przeprowadzanych przez duńskie podziemie. 
 
Po wyzwoleniu Danii przez wojska alianckie Helmer Rosting został natychmiast aresztowany (6 maja 1945 r.), a po przesłuchaniu zwolniony, lecz już następnego dnia został ponownie zatrzymany i znów wypuszczony. Wydarzenia te doprowadziły u niego do załamania nerwowego. Helmer Rosting trafił na hospitalizację do Szpitala Miejskiego w Kopenhadze. 
Helmer_Rosting_1933
Helmer Rosting z żoną, 1933
źródło: Gedanopedia
 
Prawdopodobnie pod wpływem obaw o to, że za swoją kolaborację z nazistami zostanie ponownie aresztowany i skazany na karę śmierci, 28 czerwca 1945 r. opuścił szpital i popełnił samobójstwo. Został pochowany w Kopenhadze na cmentarzu Vestre Kirkegård. 
 
W latach 1942–1943 Helmer Rosting (wraz z Ethel Wedel Andersen) wydał pracę pt. “Czerwony Krzyż w czasie wojny i pokoju”. 
 
W 1927 r. ożenił się w Sztokholmie z hrabianką Agnetą Elisabeth Hamilton (1903-1967), córką majora armii szwedzkiej. 
 
źródło m.in. Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska

 

TV

Spotkanie prezydent z mieszkańcami Oruni