4 marca

1984: Biskup gdański Lech Kaczmarek wydał dekret o erygowaniu na Zaspie nowej parafii pod wezwaniem św. Kazimierza, budowę świątyni ukończono cztery lata później.
04.03.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Nowa parafia rzymskokatolicka objęła swym obszarem południową części Zaspy, od linii kolejowej po al. Rzeczypospolitej (ulice: Bajana, Dywizjonu 303, Hynka, Jana Pawła II, Nagórskiego, Pilotów, Skarżyńskiego, Startowa).
gcm-download-1920-20221008-zaspa-pas-startowy-most-026.32b1af04
Budynek kościoła św. Kazimierza na Zaspie widziany z lotu ptaka
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl
 
Jeszcze przed samą decyzją bp Lecha Kaczmarka, po strajkach sierpniowych w 1980 r. stanął tzw. barak, mieszczący kaplicę i dwie salki katechetyczne. We wrześniu 1982 r. wmurowano zaś kamień węgielny pod budowę punktu katechetycznego.
 
Budynek punktu katechetycznego przy ul. Pilotów 1 przekształcono wówczas w dwukondygnacyjną bryłę kościoła, tworzącą charakterystyczny, zwieńczony wieżyczką (sterówką) z krzyżem w koronie – gnieździe bocianim – namiot (biblijny Namiot Spotkania), według projektu mgr. inż. Jana Raniszewskiego.
 
Kościół wybudowano w latach 1984–1988 tzw. systemem gospodarczym, bez udziału firm budowlanych. Początkowo do użytku oddano kościół górny, następnie dolny. 
 
W latach 2005–2008 wykonano prace przy wyposażeniu i dekoracjach wnętrz obu kondygnacji (według projektu Tadeusza Pietrzkiewicza oraz Wojciecha Sęczawy). 
 
Konsekracji kościoła dokonał 6 kwietnia 2008 r. abp gdański Tadeusz Gocłowski. 
 
W prezbiterium górnego kościoła znajduje się figura Chrystusa autorstwa Wojciecha Sęczawy oraz tabernakulum wykonane przez Adama Stachowicza, także autora wykonanej z piaskowca figury św. Kazimierza i Matki Boskiej. W ołtarzach bocznych są obrazy Jezusa Miłosiernego i Matki Boskiej Częstochowskiej. Nad chórem umieszczono rzeźbę św. Piotra z bukszprytu okrętu – ołtarza papieskiego ze mszy Jana Pawła II na Zaspie w czerwcu 1987 r. 
 
W 1985 r. ukończono budowę plebanii wraz z kompleksem salek katechetycznych, przylegających od wschodu do bryły kościoła.
 
Na terenie parafii św. Kazimierza działa obecnie m.in. Zespół Szkół Katolickich oraz Dom Opieki „Złota Jesień” 
 
Patron parafii św. Kazimierz to syn polskiego króla Kazimierza Jagiellończyka. Jego matką była Elżbieta Rakuska (Austriaczka). Urodził się w 1458 r. na zamku królewskim na Wawelu. 
 
Od 10. roku życia, był kształcony wraz ze swymi braćmi głównie przez kanonika krakowskiego, wielkiego polskiego historyka ks. Jana Długosza.  
 
Wraz z ks. Janem Długoszem królewicze przebywali w klasztorze tynieckim i na zamkach w Lublinie, Łęczycy, czy Nowym Sączu.  Królewicze uczyli się historii, łaciny, literatury klasycznej i współczesnej im – renesansowej, retoryki i teologii. 
 
Kazimierz był bardzo zdolnym uczniem. Do dostojników kościelnych i zagranicznych gości przemawiał po łacinie, ze swoim ojcem rozmawiał po polsku. 
 
Włoski humanista Kallimach, jeden z wychowawców królewicza Kazimierza, nazywał go „boskim młodzieńcem”.
 
Kazimierz był najpobożniejszym z braci. Często zrywał się przed wschodem słońca i wraz ze służącym udawał się do kościoła. Bywał u grobu św. Kingi w rocznicę jej śmierci. Do bierzmowania przygotowywał Kazimierza św. Jan Kanty. 
 
Mając 13 lat Kazimierz został zaproszony na tron węgierski. Udał się tam na czele 12-tysięcznej armii, bronił swoich praw do korony węgierskiej przed Maciejem Korwinem. Wyprawa zakończyła się jednak niepowodzeniem. 
 
Królewicz Kazimierz powrócił do kraju i przez jakiś czas na przełomie 1471 i 1472 r. przebywał na polecenie ojca na zamku w Dobczycach. Powoli jednak Kazimierz był wciągany w sprawy polityki państwa. Wraz z ojcem uczestniczył w obradach sejmu w Malborku, Piotrkowie i Brześciu Lubelskim.
 
Gdy król Kazimierz Jagiellończyk przebywał przez dłuższy czas na Litwie, królewicz Kazimierz był wielkorządcą w Koronie. Rezydował na zamku w Radomiu, mając jako doradców między innymi Kallimacha, Piotra z Bnina czy Jana Konarskiego. Dał się wówczas poznać jako dobry i sprawiedliwy władca. Bronił poszkodowanych.  
 
Znany był również ze swojej pobożności, szczególnego kultu Najświętszej Marii Panny i wielkiego miłosierdzia. 
 
Przypisywana mu jest zasada: „Lepiej umrzeć niż zgrzeszyć”.
 
Zimą 1483/1484 Kazimierz przebywał w Grodnie. Ostry klimat nie sprzyjał zdrowiu młodego królewicza, chorującego na gruźlicę. 
Zmarł w Grodnie w 1484 r., mając zaledwie 26 lat, na rękach Jana Rzeszowskiego, biskupa krakowskiego. Kallimach powiedział o nim: „Powinien albo się nie narodzić, albo zostać wiecznym”
 
Jego kult został uznany przez papieża Klemensa VIII, który kanonizował w 1602 r. królewicza Kazimierza i ogłosił jednocześnie jednym z głównych patronów Polski i Litwy. Papież Pius XII w 1950 r. ogłosił dodatkowo św. Kazimierza patronem młodzieży litewskiej. 
 
Niebawem po kanonizacji w 1604 r. wybudowano w Wilnie kościół św. Kazimierza – patrona Litwy, a wkrótce później kościół pod wezwaniem św. Kazimierza w Krakowie, którym opiekują się do dziś ojcowie Reformaci. 
 
Powstało dużo utworów literackich sławiących św. Kazimierza królewicza. Pisali o nim m.in. Klemens Janicki, Kasper Twardowski, Adam Mickiewicz (w „Litanii pielgrzymskiej”), Władysław Syrokomla i wielu innych.
 

źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska i Parafia św. Kazimierza

 

TV

Jej pasją jest piłka nożna