29 października

1987: W całym kraju odbyło się drugie i ostatnie w historii Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej referendum, w Gdańsku głosowało niecałe 42 procent uprawnionych. 
29.10.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Referendum miało zapewnić ekipie generała Wojciecha Jaruzelskiego kredyt zaufania społecznego niezbędny do zrealizowania planowanej reformy gospodarczej. 
1-563084
Karta do głosowania w referendum 29 listopada 1987 r.
źródło: Instytut Pamięci Narodowej
 
Obywatelom zadano dwa pytania:
 
1. Czy jesteś za pełną realizacją przedstawionego Sejmowi programu radykalnego uzdrowienia gospodarki zmierzającego do wyraźnej poprawy warunków życia społeczeństwa, wiedząc, że wymaga to przejścia przez trudny dwu-, trzyletni okres szybkich zmian?
2. Czy opowiadasz się za polskim modelem głębokiej demokratyzacji życia politycznego, której celem jest umocnienie samorządności, rozszerzenie praw obywateli i zwiększenie ich uczestnictwa w rządzeniu krajem?
 
Przedstawiciele podziemnej "Solidarności", Federacji Młodzieży Walczącej oraz Ruchu Wolność i Pokój wezwali społeczeństwo do bojkotu referendum. 
 
W skali kraju frekwencja wyniosła 67,3 procent. Była to porażka komunistycznej władzy, gdyż do przekroczenia ustalonego ustawą sejmową limitu uznającego ważność referendum (70 proc.) zabrakło kilku procent głosów.
 
W ogólnokrajowym rankingu województwo gdańskie wypadło najgorzej - do lokali referendalnych wybrało się 56,3 proc. uprawnionych. W samym Gdańsku do urn poszło niecałe 42 proc. uprawnionych. 
 
Według szacunków Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Gdańsku, głosowanie zbojkotowało od 15 do 20 proc. zameldowanych w mieście członków PZPR. 
 
Wyniki referendum uwidoczniły narastającą w latach 80. XX wieku niewiarę polskiego społeczeństwa w sens działań kierownictwa PZPR, jak również słabość tej partii. Niecałe półtora roku później (luty-kwiecień 1989 r.) doszło do obrad Okrągłego Stołu, przy którym do negocjacji zasiedli przedstawiciele władz PRL i antykomunistycznej opozycji. Wydarzenie to rozpoczęło szybki demontaż totalitarnego systemu w Polsce.  
 
Pierwsze zarządzone w PRL referendum odbyło się 30 czerwca 1946 roku. Zostało zorganizowane przez rządzących komunistów (PPR oraz sojuszników) i przeszło do historii jako głosowanie „3 razy TAK”. Jego wyniki zostały sfałszowane. 
 
źródło m.in. Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska