Urodził się 15 lipca 1898 r. w Nowym Sączu.
Był synem Juliusza - adwokata, doktora prawa, współtwórcy i prezesa oddziału Uniwersytetu Ludowego im. Adama Mickiewicza w Nowym Sączu - oraz Marii z Raczyńskich - działaczki patriotycznej.
Marian Chodacki (1898–1975)
źródło: Gedanopedia
Miała brata Juliusza-juniora (1900-1959), prawnika, kapitana Wojska Polskiego, przed 1939 r. założyciela wielu teatrów amatorskich, aktora m.in. Teatru Ziemi Pomorskiej w Toruniu, Dramatycznych w Poznaniu oraz Polskiego Radia, reżysera Teatru Miejskiego w Gnieźnie oraz autora przekładów sztuk teatralnych (głównie z hiszpańskiego).
W latach 1905-1909 Marian Chodacki uczęszczał do szkoły powszechnej w Nowym Sączu, następnie do gimnazjum, którego nie ukończył.
W 1912 r. wstąpił do Związku Strzeleckiego, w końcu 1913 r. był dowódcą "Strzelca" w okręgu nowosądeckim.
Po wybuchu I wojny światowej, w sierpniu 1914 r. – na rok przed maturą – uciekł do Legionów Piłsudskiego. Początkowo, służył w 1. pułku piechoty I Brygady, potem w kadrach artylerii legionowej. Przeszedł prawie cały szlak I Brygady: przez Kielce, Szczucin, Nowy Korczyn, Opatowiec, Ostrowiec Świętokrzyski, po Warszawę i potem Wołyń.
W 1916 r. Marian Chodacki został zatrudniony w Departamencie Wojskowym Naczelnego Komitetu Narodowego w Piotrkowie. W lipcu 1918 r. uzyskał stopień podporucznika.
W listopadzie 1918 r. wstąpił do Wojska Polskiego, brał udział w wojnie polsko-rosyjskiej, w maju 1920 r. awansowany na porucznika. Już po pokoju ryskim z Rosją Sowiecką, w kwietniu 1921 r. zdał maturę w gimnazjum w Nowym Sączu i podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Porzucił je i w maju 1922 rozpoczął studia w Wyższej Szkole Wojennej, którą ukończył dwa lata później, mianowany kapitanem w 1923 r.
Po ukończeniu Szkoły Wojennej pracował w „Dwójce” – Oddziale II Sztabu Generalnego – jako referent w Referacie „Zachód”.
W latach 1927–1931 pełnił funkcję attaché wojskowego w poselstwie RP w Helsinkach i Sztokholmie, od grudnia 1932 r. pracownik Ministerstwa Spraw Zagranicznych. W październiku 1935 r. został radcą w Poselstwie Polskim w Pradze.
Marian Chodacki należał do grona zaufanych ludzi marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego.
Od 16 grudnia 1936 r. do wybuchu II wojny światowej Marian Chodacki był komisarzem generalnym Rzeczpospolitej Polski w Wolnym Mieście Gdańsku. Swoją działalnością przyczynił się do zjednoczenia podzielonej Polonii i utworzenia 3 maja 1937 r. Gminy Polskiej Związku Polaków.
Prowadził aktywną politykę obrony polskich interesów, nagłaśniał antypolskie poczynania nazistów. Zwracał uwagę, że w Gdańsku w wielu wypadkach trudno przeprowadzić wyraźną granicę między polskim a niemieckim żywiołem, a świadomość narodowa niektórych członków polskich organizacji stoi pod znakiem zapytania.
14 lipca 1939 r. Mariana Chodackiego awansowano na stopień majora rezerwy.
23 sierpnia 1939 r. nakazał odesłanie wszystkie akt niejawnych do Warszawy, dzień później zarządził ostre pogotowie na Westerplatte i polecił ewakuować z Gdańska oficerów Oddziału II Sztabu Generalnego.
1 września 1939 r. ok. godziny 9.30 Marian Chodacki został aresztowany przez Niemców we własnym mieszkaniu przy ul. Gralathstrasse 2 (ul. Hoene-Wrońskiego). Do 3 września 1939 r. przetrzymywany był w budynku Prezydium Policji przy Karrenwall 9 (ul. Okopowa), wieczorem w hotelu „Vanselow”.
Rankiem 4 września, z innymi pracownikami Komisariatu Generalnego, wywieziony do Tilsit (Tylża, obecnie Sowietsk, obwód kaliningradzki, Rosja), gdzie następnego dnia wymienieni zostali na niemieckich dyplomatów zatrzymanych w Polsce.
7 września 19139 r. Marian Chodacki dotarł do Wilna, a następnie z kolumną Ministerstwa Spraw Zagranicznych przedostał się do Kut. 17 września przekroczył granicę rumuńską i przez Bukareszt trafił do Francji, gdzie 24 września w Paryżu zgłosił się u ambasadora Łukasiewicza.
Jego cenną kolekcję mebli i książek w Gdańsku zagrabili Niemcy.
Przez resztę wojny Marian Chodacki służył w Wojsku Polskim we Francji i Anglii, pracował w konsulacie RP w Nowym Jorku, a od września 1943 r. w randze ministra pełnomocnego był szefem tajnej placówki wywiadu Estezet. W latach 1944–1945 był także polskim oficerem łącznikowym przy amerykańskiej służbie wywiadowczej Office of Strategic Services.
Po zakończeniu wojny pracował w Instytucie Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku, w latach 1949–1951 był jego dyrektorem wykonawczym.
Odznaczony m.in. Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari (1921), Srebrnym Krzyżem Zasługi (1931), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1939), trzykrotnie Krzyżem Walecznych (1919 i dwukrotnie 1921).
Od 1921 r. Marian Chodacki był żonaty bezdzietnie z Haliną (ur. 1904 Warszawa – zm. 2000 Nowy Jork). Była ona córką Stanisława Patschke - profesora maszynoznawstwa i termodynamiki technicznej, rektora Politechniki Warszawskiej w latach 1916/1917 i 1917/1918 - i Bolesławy Jadwigi z domu Śliwickiej, która od 1937 r. stała w Gdańsku na czele Naczelnego Komitetu Ochronkowego (przedszkolnego).
Marian Chodacki został pochowany w Nowym Jorku. Po śmierci żony szczątki obojga zostały sprowadzone do Polski i złożone w grobie rodziny Patschke na Starych Powązkach w Warszawie.
11 marca 2019 r. Minister Obrony Narodowej Mariusz Błaszczak awansował pośmiertnie Mariana Chodackiego do stopnia podpułkownika, 9 maja tego roku ustanowił patronem Centrum Kształcenia Służby Wywiadu Wojskowego.
Od 11 maja 1995 r. decyzją Rady Miasta Marian Chodacki jest patronem ulicy w Gdańsku-Letnicy.
10 stycznia 2023 r. w sąsiedztwie siedziby Muzeum II Wojny Światowej odsłonięto poświęcony mu pomnik-kamień pamiątkowy.
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska
