24 marca

1886: W Gdańsku urodził się Willibald Omankowski, radny miasta, poeta, krytyk teatralny i muzyczny, określany „najlepszym lirykiem Wschodu” i „największym talentem poetyckim Gdańska”.  
24.03.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Ukończył gdańskie Gimnazjum Miejskie, następnie Królewskie Seminarium Nauczycielskiego przy Königstaler Weg 18/19 (ul. Sobieskiego). Początkowo był nauczycielem w szkole powszechnej w Młyniskach i tam też mieszkał.
Omankowski_Willibald
Willibald Omankowski (Omansen) (1886-1976)
źródło: Gedanopedia
 
Jako oficer artylerii w stopniu kapitana brał udział w I wojnie światowej.
 
Debiutował wierszem “Sinkender Abend” (Tonący wieczór), opublikowanym 28 września 1910 r. w dodatku „Heimat und Welt” (nr 39) do „Danziger Zeitung”, w której to gazecie w latach 1912-1914 był krytykiem muzycznym. 
 
W latach 1919-1933 pracował jako krytyk teatralny i muzyczny w „Danziger Volksstimme” (organ gdańskiej SPD, socjaldemokracji). Pisał też krytyki teatralne, eseje i recenzje dla niemieckich gazet w Berlinie, Królewcu i Hamburgu.
 
Willibald Omankowski wydał kilka tomików poezji. 
 
Pierwszym, ze wstępem działającego wówczas w Gdańsku poety i redaktora „Danziger Neueste Nachrichten” Fritza Droopa, były “Rosen im Reif” (Róże w diademie, 1912), następnie – podobnie neoromantyczna - “Die Windharfe” (Harfa Eola, 1920) oraz “Danzig. Antlitz einer alten Stadt” (Gdańsk. Oblicze starego miasta, 1924) i “Fackelträger” (Nosiciel pochodni, 1925). 
1_Omankowski_Willibald_1927
Willibald Omankowski, 1927
źródło: Gedanopedia
 
Jego kariera poetycka eksplodowała zwłaszcza po tomiku “Danzig. Antlitz einer alten Stadt”, który wydrukowany w liczbie zaledwie 300 egzemplarzy, doczekał się wielu dodruków i wywołał prawdziwą sensację. Nikt przed nim nie komentował bowiem poetycko historii miasta tak głęboko i różnorodnie.
 
W 1925 r. Willibald Omankowski napisał list otwarty do gdańskich szkół przeciwko podżeganiu do wojny i antysemityzmowi. 
W latach 1924–1933 był radnym miejskim z ramienia Vereinigte Sozialdemokratische Partei (Zjednoczona Partia Socjaldemokratyczna). 
 
Był nauczycielem estetyki muzycznej w gdańskim konserwatorium. 
 
Mieszkał przy Friedenssteg (ul. Sienkiewicza), przy Holzmarkt (Targ Drzewny), przy Lindenstrasse (ul. Tuwima), w Sopocie (przy obecnej ul. Andersa 29).
 
Podkreślając swą niemiecką narodowość w 1939 r. zmienił nazwisko na Omansen. Jednocześnie po 1933 r. – nie chcąc być uznany za piewcę nazizmu – zrezygnował z publikowania własnej poezji. 
 
Za swe poglądy w 1940 r. zwolniony został z posady rektora szkoły i wcielony do Wehrmachtu. Trafił do Luftwaffe, gdzie dosłużył się stopnia majora, a nawet na cztery godziny uwięziony pod koniec wojny. 
 
Jesienią 1945 r. został wysiedlony z rodziną z Gdańska do zachodniej strefy okupacyjnej Niemiec. 
 
Do wiosny 1948 był rektorem szkoły podstawowej i średniej (Volks- und Mittelschule) w Königstein w górach Taunus. 
 
W latach 1948–1953 kierownik działu kulturalnego wydawanego przez Ericha Brosta dziennika „Westdeutsche Allgemeine Zeitung” (WAZ) w Bochum. 
 
Willibald Omankowski (Omansen) po przejściu na emeryturę w 1953 r. w Berlinie Zachodnim pisał recenzje teatralne, kulturalne i telewizyjne dla berlińskiej filii WAZ. 
 
Przez wiele lat korespondował ze znanymi niemieckimi twórcami jak Rainer Maria Rilke (1875-1926), Hermann Hesse (1877-1962), Thomas Mann (1875-1955) czy malarz Max Liebermann (1847-1935). 
 
Willibald Omankowski (Omansen) zmarł 5 lipca 1976 r. w Berlinie Zachodnim. 
 
Jego utwory znalazły się w wydanym przez gdańskiego literata Bolesława Faca (1929-2000) zbiorze “Danziger Verse” (Gdańskie wersy).
 
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska