22 maja

Przyszedł na świat w mieście Równe na Wołyniu (dziś Ukraina). 

 

Jego ojciec Stanisław (1843-1899) był geodetą, topografem wojskowe i astronoma. 

 

W 1893 r. zamieszkał z rodziną w Warszawie, gdzie ukończył szkołę realną. 

 

W 1909 r. Aleksander Rylke ukończył Wydział Budowy Okrętów Akademii Morskiej w Kronsztadzie (rosyjski port morski, położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej). Został konstruktorem okrętów i podporucznikiem marynarki wojennej Rosji. 

 

Po studiach skierowany do pracy w Dziale Budowy Okrętów Portu Wojennego w Sewastopolu, był kierownikiem doków pływających, remontów torpedowców, budowy pontonów ratowniczych dla okrętów podwodnych oraz inżynierem sztabowym Dywizjonu Okrętów Podwodnych Morza Czarnego.

 

Od 1913 r. starszy pomocnik kierownika budowy krążowników liniowych „Izmaił" i „Kinburn" w Zakładach Bałtyckich Budowy Okrętów i Mechanicznych w Piotrogrodzie (później Stocznia Bałtycka w Sankt Petersburgu), gdzie był m.in. odpowiedzialny za odbiór stali na ich budowę z hut południowej Rosji. 

 

Aleksander Rylke został delegowany do Arsenału Marynarki Wojennej w Sewastopolu, do marca 1915 r. zajmował się odbiorem okrętów podwodnych. 

 

W połowie 1916 r. kierownik budowy „Izmaiła", awansowany na komandora podporucznika. Po rewolucji marcowej 1917 r. przewodniczący jednej z trzech izb rozjemczych między robotnikami a administracją stoczni. W styczniu 1918 r. zwolniony ze służby.

 

W sierpniu 1919 r. przez Finlandię Aleksander Rylke przybył do Gdańska. 

 

We wrześniu 1919 r. rozpoczął służbę w Polskiej Marynarce Wojennej w stopniu majora. Do lutego 1920 r. zatrudniony w Służbie Technicznej Departamentu dla Spraw Morskich Ministerstwa Spraw Wojskowych. 

 

Od marca 1920 r. Aleksander Rylke był kierownikiem Wydziału Technicznego Przedstawiciela Wojskowego i Morskiego Rządu Rzeczypospolitej Polskiej w  Wolnym Mieście Gdańsku. 

 

W tym czasie negocjował zamówione przez Polskę monitory rzeczne typu "Warszawa" w Stoczni Gdańskiej, sprawował nadzór nad ich budową oraz przebudową pierwszego okrętu dla Marynarki Wojennej ORP „Pomorzanin”. Był także przewodniczącym państwowej komisji do spraw zakupu okrętu „Nest” (późniejszego żaglowca szkolnego „Lwów”). 

 

W Gdańsku mieszkał wówczas przy Rickertweg 8 (Bohaterów Getta Warszawskiego).

 

W 1921 r. Aleksander Rylke przeszedł do rezerwy. Pracował w dziale zakupów zagranicznych w firmie braci Lilpop w Warszawie. 

 

Od 1924 r. ponownie w Marynarce Wojennej jako organizator spółki akcyjnej Krajowe Stocznie Okrętowe. 

 

W latach 1925–1926 w IV Oddziale Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (Wojskowa Komisja Żeglugi Śródlądowej) jako referent do spraw odtwarzania taboru śródlądowego, następnie w Kierownictwie Marynarki Wojennej Ministerstwa Spraw Wojskowych. 

 

W latach 1927–1932 Aleksander Rylke przebywał we Francji (Hawr, Caen i Nantes) jako członek komisji nadzorczej przy budowie niszczycieli „Wicher” i „Burza” oraz okrętów podwodnych typu „Wilk”. 

 

W 1930 r. awansowany do stopnia komandora porucznika Marynarki Wojennej. 

 

Od września 1932 r. kierownik Wydziału Budowli Nowych w Służbie Technicznej Kierownictwa Marynarki Wojennej w Warszawie i przedstawiciel Marynarki Wojennej w Komitecie Zarządzającym Instytutu Metalurgii i Metaloznawstwa Politechniki Warszawskiej.

 

Od 1933 r. wykładowca w Państwowej Szkole Techniczno-Mechanicznej w Warszawie. 

 

W kwietniu 1934 r. Aleksander Rylke został przeniesiony w stan spoczynku.  Powodem tego był jego sprzeciw wobec wybranej przez Ministerstwo Spraw Wojskowych oferty związanej z budową kolejnych okrętów podwodnych.

 

Współpracował w okresie 1934–1935 z brytyjską stocznią J. Samuel White w Cowes przy projekcie niszczycieli „Grom” i „Błyskawica”. 

 

W 1937 r. rzeczoznawca Państwowej Rady Komunikacyjnej, w latach 1937-1940 wiceprzewodniczący Komitetu Dróg Wodnych tej instytucji. 

 

W 1938 r. projektant i kierownik budowy traserni i pochylni w tworzonej Stoczni Gdyńskiej z ramienia spółki akcyjnej „Wspólnota Interesów Górniczo-Hutniczych” w Katowicach. 

 

Aleksander Rylke współpracował przy projekcie pierwszego masowca budowanego w kraju (s/s „Olza”, nie ukończony z powodu wybuchu II wojny światowej, zwodowany przez Niemców w maju 1941 jako „Westpreussen”).

 

Zmobilizowany 28 sierpnia 1939 r., 7 września wraz z kierownictwem Marynarki Wojennej ewakuowany do Pińska, następnie na Wołyń. Zdemobilizowany 22 września 1939 r. 

 

Po powrocie do Warszawy, od jesieni 1940 r. prowadził wykłady z przedmiotów okrętowych w Państwowej Szkole Techniczno-Mechanicznej II stopnia. W latach 1943–1944 organizator i wykładowca tajnego kursu budowy okrętów na organizowanym przez Aleksandra Potyrałę Wydziale Budowy Okrętów Politechniki Warszawskiej. 

 

Od 1942 r. żołnierz Armii Krajowej formacji „Alfa” (Marynarka Wojenna w konspiracji), pseudonim „Piotr”.

 

W 1945 r. Aleksander Rylke został współpracownikiem Delegata Rządu do spraw Wybrzeża z zadaniem odbudowy i organizacji stoczni polskich, od grudnia tego roku wiceprzewodniczący Podkomisji do spraw Przemysłu Okrętowego Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku. 

 

Jednocześnie w latach 1945–1960 pracownik Politechniki Gdańskiej, od 1946 r. - profesor zwyczajny. W latach 1946–1949 prorektor PG do spraw nauki i nauczania, organizator i w latach 1945–1950 oraz 1951–1952 dziekan, od października 1950 do stycznia 1951 r. prodziekan Wydziału Budowy Okrętów. 

 

W okresie 1955–1961 kierownik Zespołowej Katedry Projektowania Okrętów.

 

Jednocześnie w latach 1946–1948 doradca Departamentu Morskiego w Ministerstwie Żeglugi i Handlu Zagranicznego, w 1946–1949 prezes Morskiego Stowarzyszenia Technicznego (późniejszy Morski Instytut Techniczny, a potem Instytut Morski). 

 

W 1960 r. przeszedł na emeryturę. 

 

Aleksander Rylke był autorem projektu bocznego wodowania statków, po raz pierwszy zastosowanego w 1950 r. w Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni. 

 

W 1965 r. został doktorem honoris causa Politechniki Gdańskiej.

 

Był członkiem kilku instytutów i organizacji naukowych. Autor wielu publikacji i ekspertyz na temat budowy okrętów, statków, przemysłu okrętowego, oraz wspomnień pt. “W służbie okrętu” (Gdynia, 1967).

 

Odznaczony m.in. carskimi Orderami św. Stanisława III klasy i św. Anny II klasy, Krzyżem Kawalerskim Legii Honorowej (francuski, 1929, zezwolenie Prezydenta RP 1931), Krzyżem Oficerskim (1954) i Komandorskim (1967) Orderem Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi (dwukrotnie, po raz drugi w 1948 r.), Medalem 10-lecia Polski Ludowej (1955), Złotą Odznaką „Zasłużony Pracownik Morza” (1960). 

 

W 1952 r. otrzymał Nagrodę Państwową I stopnia za koncepcję bocznego wodowania statków.

 

Był żonaty bezdzietnie z Ireną z domu Szumlańską (1890-1957), tłumaczką książek dla dzieci. 

 

Aleksander Rylke zmarł  23 stycznia 1968 r. w Gdańsku. Został pochowany wraz z żoną na cmentarzu Srebrzysko. 

 

Od 1978 r. jest patronem ulicy w dzielnicy Gdańska VII Dwór. 

 

Jego imię nosiły dwa statki drobnicowce: „Aleksander Rylke” (zbudowany w Gdańsku w 1977 r. oraz „Profesor Rylke” (zbudowany w Splicie, w służbie Polskich Linii Oceanicznych od 1978 r.).