Urodził się we wsi Różyny (dziś gmina Pszczółki, woj. pomorskie), w rodzinie rolniczej. Na jego wychowanie decydujący wpływ miał wuj Franciszek Kręcki, zasłużony działacz Polonii gdańskiej.
Stefan Mirau (1901-1942)
źródło: Gedanopedia
Ukończył szkołę powszechną w Kościerzynie i Gimnazjum Miejskie w Gdańsku.
Stefan Mirau jako uczeń gimnazjum w 1917 r. wraz m.in. z Alfonsem Liczmańskim założył tajne Towarzystwo Filaretów, będące zalążkiem polskiego harcerstwa w Wolnym Mieście Gdańsku.
Został drużynowym pierwszej w Gdańsku polskiej harcerskiej drużyny im. Zygmunta Augusta, założonej w sierpniu 1920 r. Kilka miesięcy później przyczynił się do powstania kierowanej przez Zofię Cezarównę drużyny harcerskiej dziewcząt im. Emilii Plater i został jej pierwszym opiekunem.
Po zdaniu matury, w latach 1921–1926 studiował medycynę na uniwersytecie w Monachium, Berlinie (Uniwersytet im. Humboldta), gdzie w 1928 r. uzyskał doktorat na podstawie pracy “Technika transfuzji krwi”.
Jako internista kardiolog Stefan Mirau pełnił obowiązki ordynatora oddziału wewnętrznego w szpitalach – początkowo w szpitalu św. Jadwigi, następnie w szpitalu św. Józefa – w Berlinie, zdobył specjalizację w dziedzinie interny, neurologii i kardiologii.
Stefan Mirau (siedzi drugi z lewej) podczas poświęcenia sztandaru harcerzy gdańskich, 1928
źródło: Gedanopedia
W 1932 r. zamieszkał ponownie w Gdańsku. Rok później uzyskał zgodę Izby Lekarskiej na podjęcie pracy w charakterze specjalisty chorób wewnętrznych.
Był kierownikiem ambulatorium położniczo-dziecięcego Poradni dla Matki i Dziecka w Polskim Czerwonym Krzyżu (PCK) przy Sandgrube (ul. Rogaczewskiego).
Dążąc do zmniejszenia zachorowalności i śmiertelności noworodków, z końcem 1933 r. zainicjował dystrybucję mleka modyfikowanego dla niemowląt (dla matek niemogących karmić piersią).
Stefan Mirau wygłaszał liczne prelekcje dla Polaków popularyzujące wiedzę medyczną. Przyjmował ich na badania, leczył bezpłatnie polskich kolejarzy, pocztowców, harcerzy i podopiecznych PCK.
Działał w Gminie Polskiej, Towarzystwie Ludowym Jedność, Towarzystwie Przyjaciół Nauki i Sztuki, Gdańskiej Macierzy Szkolnej.
Od 1936 r. ponownie zaczął działać w gdańskim harcerstwie - został członkiem Zarządu Gdańskiego Okręgu Związku Harcerstwa Polskiego. Dostał też nominację na kierownika Referatu Lekarskiego w Komendzie Gdańskiej Chorągwi Harcerskiej.
Dr Stefan Mirau zmarł w wieku 41 lat
fot. Chorągiew Gdańska ZHP
Po wybuchu wojny 1 września 1939 r. Stefan Mirau został pozbawiony prawa wykonywania zawodu, 8 września aresztowany i osadzony w Victoriaschule, przejściowym obozie dla jeńców cywilnych, skąd 23 września przeniesiony do obozu dla Polaków w Nowym Porcie.
W wyniku interwencji (na prośbę matki) prof. Alfreda Grotjahna (promotora pracy doktorskiej), dr. Wolfa i innych niemieckich lekarzy szef komendantury obozów jenieckich Gdańska Max Pauly (ur. 1907, jako zbrodniarz wojenny powieszony 8 października 1946 r. w Hamelin, w Saksonii) uwolnił go 12 października 1939 r. i jednocześnie nakazał zatrudnić w Gdańsku.
Po interwencji Gdańskiej Izby Lekarskiej w gdańskim Gestapo, 23 października 1939 r. Stefan Mirau został ponownie aresztowany. W obozie w Nowym Porcie przebywał do lutego 1940 r.
Następnie, został przeniesiony do niemieckiego obozu koncentracyjnego Stutthof - został zarejestrowany jako więzień polityczny nr 7924 i skierowany do pracy w rewirze. Z narażeniem własnego życia udzielał tam pomocy chorym współwięźniom, niejednego ocalił od śmierci.
Swoją postawą zjednał sobie szacunek i uznanie współwięźniów, którzy nazywali go „Aniołem Dobroci”.
W liście z obozu do matki Stefan Mirau napisał:
Pomimo wszystkich utrapień i cierpień jestem zadowolony i szczęśliwy, bo mogę wspomagać najbiedniejszych z towarzyszy.
Stefan Mirau zmarł 24 kwietnia 1942 r. na tyfus plamisty na rękach współwięźnia dr. Juliana Węgrzynowicza, nr obozowy 9230, który tak opisał przyjaciela w swoich wspomnieniach:
Znany był w obozie jako w całym tego słowa znaczeniu humanista, z pełnym zacności podejściem do każdego.
Został pochowany na cmentarzu na Zaspie.
Tablica pamiątkowa Stefana Miraua przy ul. Długiej 20/21
źródło: Gedanopedia
Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (1938). Był kawalerem.
Stefan Mirau od 1945 r. jest patronem ulicy w Gdańsku-Oliwie.
Jego nazwisko figuruje na tablicy na Domu Harcerza, upamiętniającej gdańskich harcerzy poległych i pomordowanych podczas II wojny światowej.
W 2010 r. przy ul. Długiej, gdzie znajdował się jego gabinet lekarski, odsłonięto tablicę pamiątkową.
źródło: Gedanopedia - internetowa encyklopedia Gdańska, Chorągiew Gdańska ZHP