14 października

1903: Urodził się Aleksander Racki, obrońca Poczty Polskiej 1 września 1939 r., działacz polskich organizacji w Wolnym Mieście Gdańsku, honorowy obywatel miasta Gdańska. 
14.10.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Pochodził z Grudziądza. Jego ojciec był mistrzem kowalskim. Miał siedmioro rodzeństwa. 
Aleksander_Racki_1
Aleksander Racki (1903-1939)
źródło: Gedanopedia
 
W lutym 1922 r. zatrudnił się w Poczcie Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku przy Heveliusplatz (dziś plac Obrońców Poczty Polskiej).  Najpierw pracował jako woźny pocztowy, potem jako pocztylion i ekspedient. 
 
3 maja 1939 r. Aleksander Racki uniemożliwił Niemcom zerwanie polskiej flagi, którą wywiesił w domu z okazji święta Konstytucji 3 Maja. 
 
1 lipca 1939 r. w trakcie pełnienia służby został pobity przez hitlerowców.
2_Aleksander_Racki
Pracownicy Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku, Aleksander Racki stoi drugi z lewej, rok 1939
źródło: Gedanopedia
 
Aleksander Racki należał do Pocztowego Klubu Sportowego, Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Towarzystwa Ludowego „Gwiazda”, Tajnej Organizacji Wojskowej oraz Związku Zawodowego Pracowników Poczt, Telegrafów i Telefonów.
 
1 września 1939 r. w dniu wybuchu II wojny światowej wziął udział w obronie Poczty Polskiej w Gdańsku i dostał się do niewoli. Od 3 września był przetrzymywany w kazamatach koszar na Biskupiej Górce. 
 
8 września 1939 r. został wraz z 27 obrońcami poczty postawiony przed Sądem Polowym Grupy Eberhardta. Rozprawa odbyła się w budynku sądu krajowego przy Neugarten 31/33 (ul. Nowe Ogrody). 
 
Aleksander Racki został skazany na karę śmierci i rozstrzelany przez Niemców na terenie zespołu strzelnic policyjnych na Zaspie. 
 
Jego szczątki i pozostałych pocztowców odnaleziono 27 sierpnia 1991 r. i po ekshumacji pochowano uroczyście 5 kwietnia 1992 r. na Cmentarzu Ofiar Hitleryzmu na Zaspie.
3_Aleksander_Racki
1 września 1939 r., wzięci do niewoli po kapitulacji bohaterscy obrońcy Poczty Polskiej w Gdańsku. Aleksander Racki pierwszy z lewej w trzecim szeregu
źródło: Gedanopedia
 
Aleksander Racki był odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi za zasługi na polu pracy narodowej - odebrał go w sierpniu 1932 r. w siedzibie Komisarza Generalnego RP w Gdańsku. 
 
Pośmiertnie został uhonorowany Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari, nadanym 14 czerwca 1971 r. przez Augusta Zaleskiego, prezydenta RP na Uchodźstwie, oraz Krzyżem Walecznych nadanym 30 sierpnia 1990 r. przez prezydenta RP Wojciecha Jaruzelskiego. 
 
21 maja 1998 r. Aleksander Racki otrzymał wraz z pozostałymi obrońcami Poczty Polskiej honorowe obywatelstwo miasta Gdańska. W tym samym roku został zrehabilitowany przez Sąd Krajowy w Lubece. 
 
Jego imię i nazwisko znajduje się na tablicy poświęconej obrońcom Poczty Polskiej przy wejściu do budynku dawnego Polskiego Urzędu Pocztowo-Telegraficznego Gdańsk 1 (pl. Obrońców Poczty Polskiej 1-2).
Racki_Aleksander
Tablica nagrobna Aleksandra Rackiego na Cmentarzu Ofiar Hitleryzmu na Zaspie
źródło: Gedanopedia
 
Był żonaty, miał pięć córek i dwóch synów. 
 
Aleksander Racki mieszkał na Marineweg 20 (obecnie ul. Klonowicza). 
 
W dniach poprzedzających wybuch II wojny światowej wysłał żonę i dzieci do teściowej w Mirotkach. Po otrzymaniu zawiadomienia o jego śmierci rodzina powróciła do Gdańska, ale mieszkanie zastała zaplombowane. Od 10 do 17 października 1939 r. była przetrzymywana w stajni w obozie dla Polaków w Nowym Porcie. Następnie została osadzona wraz z innymi rodzinami polskich pocztowców w budynku zajętego przez Niemców Polskiego Urzędu Pocztowego Gdańsk 3 (tzw. poczta morska), w którym przebywała przez kilka miesięcy. W późniejszym okresie rodzina Aleksandra Rackiego mieszkała pod adresem Troyl 13d (Przeróbka). Do swojego mieszkania powróciła w lipcu 1945 r. 
 
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska