13 września

1828: Urodził się ksiądz Leo (Leon) Redner, wieloletni proboszcz Kaplicy Królewskiej w Gdańsku, biskup chełmiński, wizytując parafie głosił kazania po polsku, wydał zgodę na odprawianie części niedzielnych nabożeństw w języku polskim w kościele św. Mikołaja.  
13.09.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl

Pochodził z miejscowości Nowe nad Wisłą (dziś woj. kujawsko-pomorskie). Był synem nauczyciela miejscowej szkoły Adalberta Rednera (1796-1864), katolika, którego dziadek, Polak, zniemczył nazwisko z Mówiński na Redner, i Fryderyki z domu Stock, protestantki. 

1_Leo_(Leon)_Redner
Biskup Leo (Leon) Redner (1828-1898)
źródło: Gedanopedia

Jego brat Adalbert (1833-1913) był działającym w Nysie i Wrocławiu malarzem, witrażystą i fotografem, specjalizującym się w zamówieniach dla świątyń - ok. 1887 r. wykonał witraże dla kościoła św. Mikołaja w Gdańsku (od 1945 r. znajdują się w depozycie Muzeum Architektury we Wrocławiu).

Leo Redner zdał maturę w Chojnicach i rozpoczął studia teologiczne we Wrocławiu. 

W 1849 r. wstąpił do seminarium duchownego w Pelplinie, dzięki uzyskanemu stypendium państwowemu dokończył wrocławskie studia, uzyskując licencjat z teologii na podstawie pracy “O czyśćcu”. 

17 kwietnia 1853 r. w Pelplinie otrzymał święcenia kapłańskie. W tym samym roku został wikariuszem w gdańskim kościele św. Mikołaja. Następnie był katechetą w gimnazjum w Chojnicach. 

gcm-download-1920-20251114-kaplica-krolewska-007.c9b9563f
XVII-wieczna Kaplica Królewska, w której proboszczem w latach 1857–1882 był ks. Leo Redner, powstała na potrzeby katolickich mieszkańców Gdańska, po przejęciu przez protestantów sąsiedniego kościoła Najświętszej Marii Panny
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl

Od 1857 r. Leo Redner był administratorem Kaplicy Królewskiej w Gdańsku, od 1860 r. jej proboszczem. Jednocześnie, w latach 1857-1871 pełnił funkcję katechety w gdańskich szkołach średnich. 

W 1861 r. uzyskał doktorat z teologii na uniwersytecie we Fryburgu Niemieckim. 

W okresie 1864–1872 Leo Redner redagował czasopismo katolickie „Danziger Katholische Kirchenblatt” („Gdańska Katolicka Gazeta Kościelna”) i przewodził Towarzystwu Piusa w Gdańsku.

W 1882 r. został kanonikiem chełmińskiej kapituły katedralnej w Pelplinie z nominacji króla pruskiego. Cztery lata później wybrany wikariuszem generalnym diecezji chełmińskiej. 

W listopadzie 1886 r. papież Leon XIII mianował go biskupem ordynariuszem chełmińskim. Leo Redner uzyskał zgodę władz na ponowne otwarcie zamkniętego w okresie Kulturkampfu seminarium duchownego w Pelplinie. 

Jako ordynariusz Leo Redner wizytował parafie, w wielu z nich głosił kazania po polsku. 

W 1896 r. wydał zgodę na odprawianie części niedzielnych nabożeństw w języku polskim w kościele św. Mikołaja w Gdańsku, czego i tak nie respektował nastawiony antypolsko proboszcz tego kościoła ks. Franz Scharmer, który słał nawet w tej sprawie skargi do Watykanu.  

Ks. biskup Leo Redner zmarł 1 kwietnia 1898 r. w Pelplinie, w wieku 69 lat. 

źródło m.in. Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska