12 marca

1974: Wizytę w Gdańsku złożył sekretarz generalny Komunistycznej Partii Czechosłowacji Gustav Husak wraz z delegacją rządową; goście zwiedzili Westerplatte, Główne Miasto, Stocznię Gdańską oraz budowany Port Północny.
12.03.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Dzień wcześniej delegacja partyjno-rządowa Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej była w Warszawie. 
Zrzut ekranu_9-3-2026_161224_
 
mat. Bałtycka Biblioteka Cyfrowa
 
W skład delegacji Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej, oprócz Gustava Husaka, weszli także m.in.
 
  • członek Prezydium KC KPCz, przewodniczący rządu CSRS - Lubomir Sztrougal
  • członek Prezydium, sekretarz KC KPCz Vasil Bilak
  • członek Prezydium KC KPCz, I sekretarz KC KP Słowacji Josef Lenart
  • zastępca członka Prezydium KC KPCz, zastępca przewodniczącego rządu CSRS, przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Vaclav Hula
Z polskiej strony czechosłowackim gościom towarzyszyli m.in.
 
  • I sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Edward Gierek
  • członek Biura Politycznego KC PZPR, prezes Rady Ministrów Piotr Jaroszewicz
  • członek Sekretariatu KC PZPR Ryszard Frelek,
  • wicepremier Franciszek Kaim
  • minister przemysłu ciężkiego Włodzimierz Lejczak
  • wiceminister spraw zagranicznych Stanisław Trepczyński

Jak wizytę polityków z Czechosłowacji w Trójmieście opisywał wtedy "Dziennik Bałtycki"?

Licznie przybyli przedstawiciele zakładów Trójmiasta. Delegację i towarzyszące osobistości gorąco powitali dokerzy, stoczniowcy, marynarze, rybacy i członkowie organizacji zrzeszonych w Federacji Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej.

Okazało się, że na lotnisku była także 30-osobowa grupa młodzieży czechosłowackiej studiującej w Wyższej Szkole Morskiej w Gdyni.

Przedstawiciele społeczeństwa wręczyli gościom wiązanki kwiatów. Na lotnisku, udekorowanym flagami o barwach narodowych Polski i Czechosłowacji wznoszono okrzyki na cześć gości, Edwarda Gierka i Piotra Jaroszewicza.

Wzdłuż całej trasy przejazdu zjawiły się tysiące mieszkańców Trójmiasta, którzy gorąco pozdrawiali delegację i towarzyszące osobistości.

Od placu Konstytucji w Gdyni do dzielnicy Przeróbka w Gdańsku na chodnikach stał nieprzerwany szpaler młodzieży i ludzi pracy, którzy wiwatowali na cześć gości. Na trasę, udekorowaną transparentami i flagami, sypały się kwiaty. Mieszkańcy skandowali okrzyki mówiące o braterskiej przyjaźni łączącej nasze narody.

Przy hali Olivia Gustav Husak, Edward Gierek i Tadeusz Bejm zajęli miejsca w otwartej limuzynie, skąd pozdrawiali wiwatujących gdańszczan.

Jak czytamy dalej, we Wrzeszczu, w pobliżu „Delikatesów”, manifestujące grupy robotników zatrzymały jadącą delegację.

Stoczniowcy zaprosili czechosłowackich przyjaciół i towarzyszące im osobistości do Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a reprezentanci budowniczych Portu Północnego zaprosili do odwiedzenia placu budowy naszej największej inwestycji morskiej.

W miarę zbliżania się do centrum Gdańska — gęstniał tłum osób witających. Las transparentów w rękach młodzieży i przedstawicieli wszystkich grup zawodowych Gdańska, setki wiązanek kwiatów, różnokolorowych baloników, szturmówek — oto obraz ulic w czasie przejazdu delegacji.

Gdańszczanie skandowali „Husak”, „Gierek”. Chóry szkolne śpiewały czeskie piosenki.

Na Westerplatte powitał wszystkich prezydent Gdańska Andrzej Kaznowski. Zastępca dowódcy Marynarki Wojennej Leon Pietraszkiewicz opowiedział o bohaterskiej obronie półwyspu przez polskich żołnierzy we wrześniu 1939 r. Orkiestra wojskowa odegrała hymny narodowe Czechosłowacji i Polski.

Wśród warkotu bębnów Gustav Husak złożył wieniec pod Pomnikiem Bohaterów Westerplatte. Uroczystość na Westerplatte zgromadziła licznych przedstawicieli robotniczej dzielnicy miasta — Nowego Portu.

Z kolei goście udali się do Portu Północnego. Dyrektor portu gdańskiego Bogusław Bujwid zapoznał gości z aktualnym stanem robót.

Przywódcy odbyli szereg rozmów z członkami załogi. Budowniczowie Portu Północnego potwierdzili. że do dnia 22 lipca br. zakończą budowę bazy węglowej.

Następnie, delegacja z Czechosłowacji na pokładzie okrętu wojennego udała się do Sopotu. Tam, na molo gości powitali: I sekretarz Komitetu Miejskiego PZPR Stanisław Leśnicki i naczelnik miasta Bolesław Robakowski. Obecne były liczne grupy młodzieży szkolnej i przedstawiciele świata pracy Sopotu.

W salach recepcyjnych Grand Hotelu I sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Gdańsku Tadeusz Bejm wydał śniadanie na cześć sekretarza generalnego KC KPCz Gustava Husaka.

W godzinach popołudniowych Gustav Husak wraz z delegacją Czechosłowacji w towarzystwie przywódców polskich, wziął udział
w wielkim wiecu przyjaźni w Stoczni Gdańskiej. W wiecu wzięło udział ok. 3 tysięcy stoczniowców.

Przemówienia wygłosili premier Piotr Jaroszewicz i premier Lubomir Sztrougal.

Piotr Jaroszewicz podkreślił na wstępie, że odwiedzenie przez partyjno-rządową delegację CSRS Stoczni im. Lenina ma swoją głęboką wymowę. Tu został zbudowany pierwszy po wojnie polski statek, tu rodził się nasz potężny przemysł okrętowy. Załoga stoczni zalicza się obecnie do przodujących zakładów naszego kraju.

Piotr Jaroszewicz przypomniał, że obroty handlowe z Czechosłowacją stanowią 8 proc. całości obrotów polskiego handlu zagranicznego. Dodał, że współpraca między oboma krajami w przemyśle okrętowym została zapoczątkowana w 1961 roku, a 65 proc. ogólnego tonażu floty czechosłowackiej, w tym statek flagowy „Praha”, jest dziełem polskich stoczni. 

Premier rządu Czechosłowacji Lubomir Sztrougal przekazał gdańskim stoczniowcom pamiątkową płaskorzeźbę opiewającą rewolucyjny czyn patriotów czechosłowackich, natomiast stoczniowcy obdarowali delegację wielką metaloplastyką przedstawiająca panoramę Gdańska.

Po wiecu goście, oprowadzani przez I sekretarza KZ PZPR Zenona Olejarczyka i dyrektora Stanisława Żaczka, zwiedzili hale, nabrzeża i pochylnie naszej największej fabryki statków. Goście żywo interesowali się technologia produkcji i warunkami socjalnymi załogi.

Przywódcy Czechosłowacji i Polski odbyli wiele rozmów z robotnikami przy ich warsztatach pracy. Stoczniowcy wyrażali zadowolenie z realizacji programu socjalnego wytyczonego przez XII Plenum KC PZPR.

Po wizycie w stoczni delegacja komunistów czechosłowackich zwiedziła Główne Miasto.

Mieszkańcy Gdańska, tłumnie zgromadzeni na ulicy Długiej zgotowali gościom owacyjne przyjęcie. Przy Złotej Bramie gości powitał zespół „Gdańsk”, który śpiewał pod dyrekcją Tadeusza Kałdowskiego.
Gdańska kapela podwórkowa, orkiestry szkolne, chóry młodzieżowe — umilały gościom zwiedzanie zabytków starego Gdańska. Z okien domów sypały się kwiaty, mieszkańcy — wypełniwszy ulice po brzegi — gorąco pozdrawiali gości i towarzyszące osobistości.
Z Głównego Miasta delegacja udała się na Przymorze, gdzie zwiedziła nowe osiedla mieszkaniowe.

Po czym udała się do Grand Hotelu, który stanowi gdańską rezydencję gości i towarzyszących osobistości podczas ich pobytu w Trójmieście.

W drugim dniu pobytu w Trójmieście - 13 marca 1974 r. - goście z Czechosłowacji zwiedzili Stocznię im. Komuny Paryskiej w Gdyni. Tego dnia odlecieli z Gdańska do Warszawy. Koniec wizyty w Polsce Gustáva Husáka i pozostałych osób nastąpił 15 marca 1974 r.