12 listopada

1881: Urodził się Franciszek Belling, zasłużony działacz polonijny w Wolnym Mieście Gdańsku, współtwórca Gdańskiej Macierzy Szkolnej, patron ulicy w dzielnicy VII Dwór. 
12.11.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Przyszedł na świat we wsi Lubań, koło Kościerzyny.
2_Belling_Franciszek
Franciszek Belling (1881-1941)
źródło: Gedanopedia
 
Był robotnikiem rolnym po szkole powszechnej. Dalszą wiedzę zdobywał już jako samouk - język polski, historię i literaturę. 
 
Franciszek Belling działał na rzecz zakładania polskich towarzystw ludowych. Wywarł duży wpływ na wychowanie i działalność  kaszubskiego działacza społecznego Antoniego Abrahama, zwanego “królem Kaszub”.  W latach 1905–1907 razem z nim organizował strajki szkolne na Pomorzu. 
 
Od 1908 r. pracował w Gdańsku m.in. w hurtowni drogeryjnej, jako komiwojażer oraz robotnik w parowozowni na Zaspie. 
 
Podczas I wojny światowej służył w armii niemieckiej. 
Macierz_Szkolna
Znak Macierzy Szkolnej, której współzałożycielem był Franciszek Belling
źródło: Gedanopedia
 
Członek Rady Głównej powstałej w 1912 r. Polsko-Katolickiej Partii Ludowej, sekretarz i następnie prezes zarządu działającego na Siedlcach Towarzystwa Ludowego „Oświata” (prowadzącego naukę języka polskiego i akcje uświadamiające) oraz współzałożyciel utworzonego w 1920 r. Towarzystwa Śpiewaczego „Harmonia”.
 
 
W latach 1918–1919 Franciszek Belling wchodził w skład Podkomisariatu Naczelnej Rady Ludowej na Prusy Królewskie, Warmię i Mazury. W 1921 r. był współzałożycielem Gdańskiej Macierzy Szkolnej, polskiej organizacji oświatowej w Wolnym Mieście Gdańsku.   
 
Był członkiem Zjednoczenia Zawodowego Polskiego, od 1937 r. kierował na Siedlcach Gminą Polską Związku Polaków.
Zjednocznie_Zawodowe_Polskie_1927
Ulotka Zjednoczenia Zawodowego Polskiego przed wyborami do Volkstagu, parlamentu Wolnego Miasta Gdańska, 1927
źródło: Gedanopedia
 
Franciszek Belling został aresztowany przez władze niemieckie już w sierpniu 1939 r., ale potem zwolniony. Ponownie aresztowany 1 września 1939 r., w dniu wybuchu II wojny światowej, w Polskim Urzędzie Pocztowym nr 3 przy Broschkischerweg 26 (ul. Chodackiego). Był początkowo przetrzymywany w Victoriaschule, a następnie osadzony w obozie koncentracyjnym Stutthof. Stąd przewieziono go do KL Sachsenhausen, następnie do KL Dachau, gdzie zmarł 25 lutego 1941 r., w wieku 59 lat.
 
Od 28 września 1971 r. imię Franciszka Bellinga nosi ulica w Gdańsku, w dzielnicy VII Dwór.
 
Był żonaty. Ojciec czterech synów, z których jeden Klemens, w wieku 31 lat zginął w czasie wojny w KL Stutthof, a drugi Antoni przeżył ewakuację tego obozu zagłady w tzw. Marszu Śmierci i zmarł w Gdańsku w 1993 r.
 
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska

 

TV

Wychowani przez morze, napędzani Wolnością