Pochodził ze wsi Juncewicze, w powiecie Wilejka (obecnie Litwa). Ojciec Kazimierz był tam właścicielem ziemskim, brał udział w powstaniu styczniowym w 1863 r.
Kontradmirał Michał Borowski (1872-1939)
źródło: Gedanopedia
Po gimnazjum w Pskowie Michał Borowski rozpoczął naukę w Morskiej Szkole Inżynieryjnej im. Cesarza Mikołaja I w Kronsztadzie (rosyjskie miasto na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej).
W wolnych chwilach, spędzanych w pobliskim Petersburgu, poznał studiującego w rosyjskiej stolicy Mieczysława Jałowieckiego, która to znajomość w przyszłości zaważyła na jego obecności w Gdańsku.
Przez 25 lat Michał Borowski służył w rosyjskiej Marynarce Wojennej na różnych stanowiskach jako inżynier mechanik. Zaczynał od stopnia gardemaryna (podchorążego), a w czerwcu 1916 r. awansował na generała majora.
Służbę w korpusie oficerów technicznych na okrętach rosyjskich rozpoczął na krążowniku „Wsadnik”. Jako starszy inżynier mechanik na transportowcu „Bakan" w grudniu 1897 r. uczestniczył w zajęciu Port Artur (dzielnica miasta Dalian w północno-wschodnich Chinach). Przez dwa lata był w komisji nadzoru budowy dla Rosji dwóch dużych okrętów w USA.
W 1905 r. uczestniczył w wojnie z Japonią na pokładzie nowego kontrtorpedowca „Smiełyj”.
Podczas służby w carskiej flocie wojennej Michał Borowski był dwukrotnie w niemieckiej niewoli.
Po zawarciu pokoju w Brześciu w 1918 r. został odstawiony pod konwojem do granicy i przekazany w ramach wymiany jeńców Rosji Radzieckiej. Mianowany w maju 1918 r. Głównym Inżynierem Mechaników Morskich Rzeki Newy i Jeziora Ładoga. Postanowił zdezerterować i przedostał się na okupowaną przez Niemców Wileńszczyznę. Od grudnia 1918 r. Michał Borowski działał w sztabie wileńskiej organizacji samoobrony przeciwko bolszewikom.
W styczniu 1919 r. przybył do Warszawy. Dwa miesiące później został przyjęty do Wojska Polskiego w komendzie oficerów rezerwy. Nie było wówczas przydziału dla tak wysoką rangą oficerów w polskiej Marynarce Wojennej. Polska nie miała wtedy jeszcze dostępu do morza, ani nie posiadającej okrętów.
Defilada wojsk alianckich, które przybyły do Gdańska, w tle hotel "Danziger Hof"
Fot. zbiory Bibliotek Gdańska PAN
Michał Borowski włączył się w organizowane przez kontradmirała Kazimierza Porębskiego Stowarzyszenia Pracowników na Polu Rozwoju Żeglugi „Bandera Polska”.
18 stycznia 1919 r. rozpoczęły się w Wersalu pod Paryżu obrady konferencji pokojowej, kończącej I wojnę światową. Polska otrzymała w tym czasie "ratunkową" pomoc żywnościową ze Stanów Zjednoczonych, a Niemcy zostali zobowiązani do zapewnienia tych transportów przez Gdańsk. Polska jako dopiero odradzające się państwo nie mogło jednak do czasu zakończenia konferencji wersalskiej posiadać własnej ekspozytury w Gdańsku. W tej sytuacji zdecydowano utworzyć taką placówkę pod szyldem Amerykańskiej Misji Żywnościowej. Minister aprowizacji Antoni Minkiewicz w porozumieniu z marszałkiem Józefem Piłsudskim powołał na stanowisko Generalnego Delegata Ministerstwa Aprowizacji na miasto Gdańsk Mieczysława Jałowieckiego. Ten zaś funkcję portu w Gdańsku do obsługi pomocy żywnościowej powierzył Michałowi Borowskiemu, którego znał jeszcze z czasów młodości na Wileńszczyźnie.
Wspominając ten fakt, Mieczysław Jałowiecki pisał:
- Z charakteru mojej służby musiałem bywać często w Warszawie. Nie mogąc być od razu w kilku miejscach, myślałem o doborze kogoś, komu mógłbym bezpośrednio poruczyć dozór nad portem i transportem. Przyszedł mi do głowy adm. Borowski, prosiłem go, aby zechciał porozumieć się ze mną i po kilku chwilach zdołałem go namówić na wyjazd do Gdańska.
Michał Borowski okazał się idealnym kandydatem. Z racji swojej długoletniej służby w carskiej Marynarce Wojennej znał się na problematyce portowej oraz technicznej stronie transportu morskiego i śródlądowego. Kilka lat przebywał w USA (był tam w komisji nadzorującej budowę dla rosyjskiej Marynarki Wojennej dwóch okrętów), co ułatwiło mu kontakt z członkami Amerykańskiej Misji Żywnościowej (AMŻ). Oprócz angielskiego i rosyjskiego znał także bardzo dobrze język niemiecki i francuski.
- Niezastąpioną pomocą w bawieniu gości był admirał Borowski, który spędził pół życia na objazdach w różnych kierunkach kuli ziemskiej, znał doskonale stosunki amerykańskie i miał niewyczerpany zasób opowiadań i anegdot. Rzecz oczywista, że anegdoty te nie zawsze nadawały się do powtórzenia w towarzystwie pań, ale w audytorium składającym się ze starych wyg morskich, oficerów i różnych globtroterów cieszyły się bezkonkurencyjnym powodzeniem
- pisał w swoich wspomnieniach Mieczysław Jałowiecki.
Misja Michała Borowskiego w Gdańsku okazała się jednak bardzo trudna. Oprócz pracy w Generalnej Delegacji Ministerstwa Aprowizacji, jako kierownik portu gdańskiego, faktycznie wszedł w skład pierwszej „konspiracyjnej” Delegacji Rządu RP w Gdańsku. Do maja 1919 r. koncentrował się na pracy związanej rozładunkiem w Gdańsku żywności płynącej z USA oraz Europy Zachodniej do Polski oraz na jej transporcie kolejami i Wisłą w głąb kraju. Szybko przekonał się, że nie może liczyć na jakąkolwiek pomoc władz administracyjnych i policji Gdańska. Kradzieży, najczęściej w sposób zorganizowany, dokonywano w porcie w czasie przeładunku, a także w drodze, na terenach zajętych jeszcze przez Niemców. Wszelkie protesty Michała Borowskiego nie odnosiły skutku. Dodatkowo, pogorszyły się stosunki między Delegacją Rządu RP, którą reprezentował Michał Borowski, a AMŻ.
Nie chcąc ponosić w tej sytuacji osobistej odpowiedzialności za sytuację w gdańskim porcie Michał Borowski rozważał rezygnację, ale Mieczysław Jałowiecki odwiódł go od tego zamiaru.
Członkowie Generalnej Delegacji Ministerstwa Aprowizacji w Gdańsku. Od lewej: Kazimierz Krzyżanowski - członek Delegacji, szef Departamentu Technicznego, Mieczysław Jałowiecki - delegat rządu polskiego, Michał Borowski - przedstawiciel spraw wojskowych, Jan Raue - pierwszy sekretarz Delegacji, Witold Wańkowicz - zastępca delegata, Witold Jasiński - drugi sekretarz delegacji
źródło: Gedanopedia
8 lutego 1920 r. Michał Borowski witał na Dworcu Głównym przybyłego do Gdańska pierwszego Komisarza Generalnego RP Macieja Biesiadeckiego, a cztery dni później pierwszego Wysokiego Komisarza Ligi Narodów Reginalda Towera.
21 lipca 1920 r. został mianowany Przedstawicielem Wojskowym dla Spraw Morskich przy Komisarzu Generalnym Rzeczpospolitej Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku.
W lutym 1921 r. został także jednym z pięciu polskich przedstawicieli w Radzie Portu i Dróg Wodnych w Gdańsku.
Przejście Michała Borowskiego do pracy w Radzie Portu wiązało się ze stabilizacją jego sytuacji życiowej. Teraz dopiero zdecydował się na sprowadzenie do Gdańska żony Marii i dzieci – Edwarda i Izabeli. Rodzina zamieszkała w Gdańsku-Wrzeszczu przy Zigelstrasse 32 (dzisiejsza Jana i Jędrzeja Śniadeckich).
23 marca 1921 r. zwolniony z funkcji szefa Departamentu II Wojskowego w Komisariacie Generalnym RP w Gdańsku. Pozostał jednak w składzie Polskiej Delegacji Rady Portu i Dróg Wodnych, w lipcu 1923 r. mianowany jej przewodniczącym.
W marcu 1923 r. Michała Borowskiego wyznaczono w charakterze delegata-rzeczoznawcy na konferencję Rady Ambasadorów w Paryżu w sprawie opracowania statutu dla terytorium Kłajpedy.
30 grudnia 1925 r. został przeniesiony z korpusu oficerów technicznych do korpusu morskiego wraz z przemianowaniem stopnia na kontradmirała.
W latach 1924–1926 Michał Borowski nadzorował budowę basenu amunicyjnego i bazy przeładunkowej na Westerplatte. Był zwolennikiem rozbudowy i modernizacji portu gdańskiego, opowiadał się także za budową portu w Gdyni. Na własną prośbę opuścił Gdańsk w sierpniu 1927 r. Odpowiednie pismo w tej sprawie wystosował do ministra przemysłu i handlu Eugeniusza Kwiatkowskiego. W tle tej decyzji był konflikt na tle kompetencyjnym między Michałem Borowskim a trzecim Komisarzem Generalnym RP w Gdańsku Henrykiem Strasburgerem.
W listopadzie 1927 r. Michał Borowski, zwany przez wszystkich admirałem, został przeniesiony w stan spoczynku. Na lata emerytury przeniósł się do rodzinnego Wilna.
Aktywnie działał w Lidze Morskiej i Rzecznej. W 1930 r. został powołany do komitetu honorowego obchodów 10-lecia odzyskania przez Polskę dostępu do morza.
Odznaczony min. Krzyżem Odrodzenia Polski (1921) i Krzyżem Oficerskim francuskiej Legii Honorowej (1923).
Michał Borowski zmarł 23 grudnia 1939 r. w Wilnie, w wieku 67 lat. Pochowany na miejscowym cmentarzu wojskowym na Antokolu.
Od 27 maja 1999 r. decyzją Rady Miasta Gdańska został patronem ulicy w dzielnicy Zakoniczyn.
źródło: artykuł Zbigniew Machalińskiego "Admirał Michał Aleksander Borowski, jego służba i działalność w Wolnym Mieście Gdańsku
w latach 1919–1928" oraz Gedanopedia - internetowa encyklopedia Gdańska
w latach 1919–1928" oraz Gedanopedia - internetowa encyklopedia Gdańska
