1 marca

1804: W kościele św. Jana pochowany został Friedrich Rudolph Dalitz, budowniczy organów i fortepianów, zbudował organy m.in. w kościele Bożego Ciała, Najświętszej Marii Panny oraz św. Ducha. 
01.03.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
 
Przyszedł na świat w Gdańsku. Znamy datę jego chrztu - 28 grudnia 1721 roku. Jego ojciec był złotnikiem. 
Organy_Dalitza
Prospekt organowy w kościele Bożego Ciała (polskokatolicki) - Friedrich Rudolph Dalitz
źródło: Gedanopedia
 
Mając 29 lat, w 1750 r., zbudował Probestück organy z 19 registrami w Koźlinach na Żuławach. 
 
Pracował też w Królewcu i Saksonii. 
FRIEDRICH_DALITZ
Tablica pamiątkowa z 1766 r. znad stołu gry organów kościoła Bożego Ciała, z nazwiskami fundatorów instrumentu, organisty Johanna Ephraima Eggerta i budowniczego organów Friedricha Rudolpha Dalitza
źródło: Gedanopedia
 
Następnie wrócił do Gdańska, gdzie około 1756 r. przejął pracownię organmistrza Andreasa Hildebrandta. 
 
Dwukrotnie był karany za wykonywanie zawodu bez stosownego zezwolenia. 
 
W 1759 r. Friedrich Dalitz otrzymał robotnicze (pracownicze) obywatelstwo Gdańska. 
 
Znane są około 22 jego prace organmistrzowskie w Gdańsku i okolicach. Zbudował organy w kościele Bożego Ciała, w kościele NMP, kościele św. Ducha, a także w kościele św. Wawrzyńca w Różynach koło Łęgowa.
 
Przebudował też słynne organy Michała Wulffa w katedrze w Oliwie. 
 
W 1761 r. był zatrudniony w gdańskim kościele św. Jana. Otrzymywał tam po 45 florenów za strojenie dużych i małych organów w okresie zapustów, Zielonych Świątek (dodatkowo trzy floreny za ich odkurzenie), św. Michała i Wielkiej Nocy.
 
Friedrich Dalitz był również budowniczym fortepianów, rejestrów piszczałkowych w klawesynach Johanna Wernera Wogego, Clavecin Royal (m.in. z rejestrem fletowym), katarynek, mechanizmów grających do zegarów i dzwonów kurantowych.
 
Wykształcił kilku uczniów i czeladników. 
 
Był dwukrotnie żonaty, miał kilkoro dzieci. 
 
Inwentarz pośmiertny Friedricha Dalitza został sprzedany na aukcji. Obejmował m.in. zegarowy mechanizm fletowy, pozytyw z cynowymi piszczałkami, nowy fortepian w bejcowanej obudowie, ptasie organki, lirę korbową, zestawy grających dzwonków oraz urządzenia do odlewania piszczałek.
 
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska

 

TV

Pomaganie jest trudne i wymaga ciągłego wsparcia