Pochodził z Jeleniej Góry. Przyszedł tam na świat ok. 1620 r.
W Gdańsku zamieszkał w 1644 r. Cztery lata później otrzymał kupieckie obywatelstwo miasta Gdańska.
Zachariasz Zappio (1620-1680)
źródło: Gedanopedia
Zajmował się handlem żelazem i mosiądzem, miał swój skład na Targu Wąchanym, przy wylocie Große Krämergasse (ul. Kramarska).
Zachariasz Zappio był przewodniczącym rady kościoła św. Jana, odpowiedzialnym za sprawy finansowe i budowlane.
Zachariasz Zappio, fragment epitafium
źródło: Gedanopedia
Ufundował z własnych pieniędzy dużą część wyposażenia tego kościoła - m.in. ambonę, zegar, obrazy, żyrandol, lichtarze i mosiężną chrzcielnicę z dekorowana kratą. Jego staraniem w 1672 r. dokonano też renowacji polichromii i uzupełnienia snycerki prospektu organowego.
Catherina Zappio, fragment epitafium
źródło: Gedanopedia
Zachariasz Zappio utworzył działającą przy kościele św. Jana fundację na rzecz ubogich. Rocznie udzielała ona ok. 300 zapomóg.
Był żonaty z pochodzącą z Bremy Catheriną. Oboje doczekali się jednej córki Adelgundy (ur. 1654). Z okazji jej narodzin Zachariasz Zappio zakupił w 1654 r. leżącą na obszarze wsi Zigankenberg (Suchanino), Zieloną Dolinę (Królewska Dolina), wznosząc tam dwór i systematycznie tworząc posiadłość otoczoną pięknym parkiem. Z tej samej okazji zmienił też nazwisko z Zapp na Zappio, puszczając w obieg plotkę o swoim włoskim, kupieckim pochodzeniu.
Adelgunda, córka Zachariasza Zappio, fragment epitafium
źródło: Gedanopedia
W rezydencji w Zielonej Dolinie Zachariasz Zappio gościł króla polskiego Jana III Sobieskiego. Monarcha na pamiątkę tej wizyty 7 sierpnia 1677 r. nadał tutejszym dobrom nazwę Królewska Dolina (Regia Vallis, Königstal) i uwolnił je od podatków.
Po śmierci córki (zmarła w wieku 10 lat) ufundował na jej spoczynek kryptę w południowo-zachodnim narożniku kościoła św. Jana, z zejściem po sześciu stopniach. Podczas badań archeologicznych w latach 90. XX wieku stwierdzono obrabowanie grobu. Z pochówku Adelgundy Zappio zachowały się drobne elementy: podeszwy bucików, szkaplerzyk i rękaw sukienki.
Epitafium Adelgundy Zappio w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - od grudnia 2013 r. ponownie w kościele św. Jana
źródło: Gedanopedia
Epitafium Adelgundy Zappio należy do jednych z najcenniejszych zachowanych zabytków z historycznego wyposażenia kościoła św. Jana. Jest to obraz nagrobny typu architektonicznego, bogato dekorowany polichromowanymi i złoconymi ornamentami i figurami rzeźbiarskimi. Głównymi elementami składowymi są obrazy malowane na blasze. Obraz główny przedstawia Chrystusa ubiczowanego siedzącego pod kolumną w otoczeniu dwóch aniołów. Na obrazie górnym przedstawiony jest wizerunek zmarłej dziewczynki – Adelgundy, klęczącej przed krucyfiksem. Po bokach w owalnych medalionach portrety jej rodziców – Katarzyny i Zachariasza. Obrazy zostały namalowane są na blasze miedzianej. W niszach po bokach obrazu głównego usytuowane są pełnoplastyczne figury alegoryczne symbolizujące Wiarę (po lewej) i Nadzieję (po prawej). Dzieło jest bogato dekorowane ornamentem małżowinowo-chrząstkowym, oraz licznymi figurami aniołków.
Płyta nagrobna nr 169 rodziny Zappio w kościele św. Jana
źródło: Gedanopedia
Zachariasz Zappio został pochowany w kościele św. Jana, z przygotowanym zawczasu epitafium swoim, żony i córki oraz płytą nagrobną (nr 169).
Po 1945 r. epitafium czasowo eksponowane było w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, w 2013 r. powróciło do kościoła św. Jana.
Lokalizacja płyty nagrobnej Zachariasza Zappio w kościele św. Jana
źródło: Gedanopedia
W testamencie Zachariasz Zappio zapisał kościołowi św. Jana 33 146 florenów, od których odsetki w wysokości 300 florenów miały być przeznaczone na potrzeby działającej przy nim biblioteki. Dzięki temu powstała tzw. Biblioteka Zappio-Johannitana z siedzibą w północnej nawie bocznej kościoła. Za jej początek uznaje się datę podpisania aktu fundacyjnego - 25 kwietnia 1689 r.
Zbierała ona głównie dzieła teologiczne, raz w tygodniu udostępniane duchownym i uczonym. Zatrudniała też bibliotekarza.
W 1728 r. biblioteka miała 810 tomów, w 1731 r. – prawie 1500, w 1924 r. – ponad 3500.
Wejście do dawnej biblioteki Zachariasza Zappio w kościele św. Jana
źródło: Gedanopedia
Pod koniec II wojny światowej księgozbiór liczył około 6000 woluminów.
Najstarsze i najcenniejsze zbiory wiosną 1945 r. ewakuowano z Gdańska. Odnaleziono je w Świńczu pod Pruszczem Gdańskim - większość w stanie nienadającym się do konserwacji, pozostałe zamurowano w kościele.
Nieliczne zachowane książki włączono po wojnie do zbiorów PAN Biblioteki Gdańskiej.
Wnętrze biblioteki Zachariasza Zappio, ok. 1930 r.
źródło: Gedanopedia
Od 1648 r. jego imię – Zapfengasse, nosiła ulica na Zamczysku (gdzie Zachariasz Zappio miał swój browar), po 1945 r. przemianowana na Czopową.
W 1831 r. gdański dziennikarz i literat Wilhelm Schumacher (1800-1837) opublikował kilkakrotnie wznawianą powieść “Zacharias Zappio oder Liebe und Leben eines Danziger Bürgers” (Zacharias Zappio albo miłość i życie gdańskiego mieszczanina).
25 marca 1999 r. z inicjatywy Nadbałtyckiego Centrum Kultury, decyzją Rady Miasta Gdańska, imię Zachariasza Zappio otrzymała urokliwa uliczka okalająca kościół św. Jana od północy i wschodu. Uroczyste otwarcie zaułka, połączone z Festynem Żebraczym, odbyło się 4 lutego 2000 r.
W siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego przy ul. Augustyńskiego 2 znajduje się posąg Zachariasza Zappio, autorstwa Tomasza Walocha, absolwenta gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych.
źródło m.in. Nadbałtyckie Centrum Kultury, Gedanopedia - internetowa encyklopedia Gdańska




















