Historie zwierząt z gdańskiego zoo - Liza i jej szympansia rodzina
Portal Miasta Gdańska
PL | EN | DE
‹›
Historie zwierząt z gdańskiego zoo - Liza i jej szympansia rodzina
6 maja 2020 (2 lat i 57 dni temu)
Liza to szympansiątko, które urodziło się w gdańskim zoo w 2001 roku. Ponieważ została odrzucona przez matkę, opiekę nad zwierzęciem przejęła Izabela Krause - lekarz weterynarii pracująca w ogrodzie. To właśnie Liza jest główną bohaterką kolejnej rozmowy w cyklu “Historie zwierząt z gdańskiego zoo”, ale nie zabrakło też opowieści o pozostałych szympansach. Pierwszy z nich przyjechał do Gdańska w 1959 roku.

W ciągu 61 lat, czyli od 1959 roku do roku 2020 Gdański Ogród Zoologiczny zamieszkiwały 22 szympansy. Pierwszy z z nich miał na imię Wobo. Przyjechał do nas z Afryki, jako dar od załogi statku “Katowice”. 

- Szympansy to jedne z najciekawszych zwierząt w ogrodzie zoologicznym z uwagi na to, że są to zwierzęta szalenie inteligentne, bystre, myślące, z którymi nawiązuje się bliski kontakt - mówi Michał Targowski, dyrektor Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego. 

Wobo wychodził na spacery po zoo, ubrany był w spodnie, koszulkę, szelki. Nie jednak jego ubiór najbardziej przykuwał uwagę gości ogrodu, lecz czynność, którą lubił się popisywać. Wobo potrafił bowiem jeździć na rowerze. Szympans padł w 1963 roku. Między rokiem 1964 a 1977 w gdańskim zoo mieszkały cztery szympansy: Filip, Zuza, Jacek i Agatka. Zwierzęta trafiły jednak do innych ogrodów. W 1977 do naszego zoo przyjechali Karol i Kasia - to właśnie ta para dała początek gdańskiej rodzinie szympansów. 

Karol był charakterny, a nawet wredny. Lubił się przedrzeźniać z ludźmi, prowokował zwiedzających, obrzucał ich piaskiem, a nawet odchodami. Kasię traktował różnie, okazywał jej uczucia, ale potrafił ją też kopnąć czy pogryźć. 

- Kiedy Kasia zaszła w ciążę, nie zdawała sobie z tego sprawy - dodaje Michał Targowski. - Rodziła dwukrotnie, ale były to przychówki nieudane. Kasia była przerażona, pamiętam, że pierwszy poród miał miejsce w roku 1986 i ona to swoje urodzone dziecko wręcz zmasakrowała... Przy drugiej ciąży jej świadomość była już bardziej rozbudowana, ale też nie udało się dziecka odchować. Problem polegał na tym, że nie chciała dziecka oddać opiekunom. Tak długo je nosiła, aż maleństwo padło. Mówię o tym dlatego, że w stadzie szympansów, kiedy samica rodzi, jest to ważne wydarzenia dla całego stada. Bardziej doświadczone samice często uczą młodą matkę, pomagają przy porodzie. 

Pierwszym udanym przychówkiem Kasi i Karola była Dziunia, która urodziła się w 1988 roku. Ta para doczekała się jeszcze trojga potomstwa: Karoliny, Kacpra i Karmen. 

W 1995 roku z cyrku do gdańskiego zoo trafiła Lola. Gdy Karol zainteresował się nową samicą, Kasia szalała z zazdrości.

- Kiedy Lola miała ruję i łączyliśmy ją z Karolem, Kasia była bardzo zdenerwowana. W deskach, które oddzielały dwie klatki, były otwory od sęków. Ona przez te dziurki patrzyła, co się dzieje w sąsiednim pokoju, tupała nogami, wyrażała agresję i była bardzo nieszczęśliwa, że Karolek ją porzucił. To ciekawe zjawisko, bo przecież szympans jest gatunkiem stadnym - wyjaśnia Michał Targowski. 

Z amorów Loli i Karola, w 2001 roku narodziła się Liza. 

- Lola nie miała pokarmu, stwierdziliśmy bardzo wysoką temperaturę, było podejrzenie zapalenie płuc. Na drugi lub trzeci dzień, kiedy widzieliśmy, że maleństwo słabnie, postanowiliśmy je oddzielić od matki - mówi Michał Targowski. 

Roli matki zastępczej dla małego szympansiątka podjęła się pani Izabela Krause - lekarz weterynarii. Matka zastępcza pojechała do domu po najpotrzebniejsze rzeczy i przeprowadziła się na teren ogrodu do specjalnie urządzonego pokoju. Było to nie lada wyzwanie. Opieka nad Lizą składała się z identycznych obowiązków, jakich podejmuje się człowiek podczas wychowania noworodka. Wstawanie w nocy, karmienie, zmienianie pieluch. Pierwsze urodziny Lizy były huczne. Był tort z jedną świeczką, byli obecni nie tylko pracownicy zoo, ale też media. Po około 15 miesiącach podjęto jednak decyzję, że Liza musi wrócić do stada. Początki nie były łatwe, szympansiątko bardzo płakało. Liza została jednak ciepło przyjęta przez pozostałych członków stada, także przez Lolę, która już wtedy opiekowała się kolejnym dzieckiem. 

Liza w 2009 roku wyjechała do zoo w Warszawie i od tego czasu jest tam samicą alfa. 

- Podjęliśmy taką decyzję, ponieważ Liza zaczęła dojrzewać i nie chcieliśmy, że tatuś krył swoje dziecko. Warszawa bardzo chętnie samicę przyjęła, ale miała pewien respekt, bo nie wiedzieli, jak szympans wychowany przez człowieka będzie zachowywał się w stadzie - mówi Michał Targowski.

Liza ma poważanie w nowym stadzie. Kiedy jej przybrana mama odwiedza ją w Warszawie, szympansica natychmiast ją rozpoznaje. 

Stado szympansów w gdańskim zoo, liczy obecnie 9 osobników (red. - w programie omyłkowo padła informacja o sześciu szympansach). Do stada należą:

Kasia - samica alfa

Lola - matka Lizy

Karolina - córka Kasi i Karola

Joery - przyjechał w 2006 roku z zoo w Holandii, samiec dominujący

Goya - przyjechała razem z Joerym

Loka - dziecko Loli i Joerego

Kaja - dziecko Kasi i Joerego

Sambor - dziecko Kasi i Joerego

Lozana - dziecko Karoliny i Joerego


 

35:48
Masz depresję - w Gdańsku znajdziesz pomoc
20 lutego 2020 (2 lat i 133 dni temu)
12:30
Dni Otwarte w podstawówkach
19 lutego 2020 (2 lat i 134 dni temu)
33:30
Jak turyści wpływają na życie gdańszczan?
14 lutego 2020 (2 lat i 139 dni temu)
24:05
Przed XV sesją Rady Miasta Gdańska
22 października 2019 (2 lat i 254 dni temu)
26:50
W ten weekend odwiedzamy ZOO - za darmo!
17 października 2019 (2 lat i 259 dni temu)
17:40
Wszystko o pracy dla seniorów
10 października 2019 (2 lat i 266 dni temu)
30:00
Wybory 2019. Bądź świadomym obywatelem!
3 października 2019 (2 lat i 273 dni temu)
17:57
Konkurs Ośmiu Wspaniałych 2019
24 kwietnia 2019 (3 lat i 70 dni temu)
25:45
Sąd nad Jezusem w Wielki Piątek
18 kwietnia 2019 (3 lat i 76 dni temu)
16:05
Loteria PIT w Gdańsku. Się opłaca! 2019 - czat
16 kwietnia 2019 (3 lat i 78 dni temu)
22:52
Wszystko o Budżecie Obywatelskim 2020
10 kwietnia 2019 (3 lat i 84 dni temu)
24:52
5. Gdańsk Maraton. Jaki będzie?
9 kwietnia 2019 (3 lat i 85 dni temu)
19:05
Inwestycje drogowe i utrudnienia
5 kwietnia 2019 (3 lat i 89 dni temu)
23:27
Ze sportem na TAK
21 marca 2019 (3 lat i 104 dni temu)
31:27
O gdańskiej wiośnie literackiej
19 marca 2019 (3 lat i 106 dni temu)
32:04
Jak ulepszyć gdańskie przestrzenie lokalne?
14 marca 2019 (3 lat i 111 dni temu)
24:54
E-dowody osobiste, nowa jakość w życiu.
21 lutego 2019 (3 lat i 132 dni temu)
37:55
Wszystko o Radach Dzielnic
19 lutego 2019 (3 lat i 134 dni temu)
30:00
Chris Niedenthal i Wojciech Duda gośćmi wideoczatu
30 stycznia 2019 (3 lat i 154 dni temu)
Ostatnia puszka WOŚP prezydenta Adamowicza
23 stycznia 2019 (3 lat i 161 dni temu)
30:00
Radni przed 3. Sesją Rady Miasta Gdańska
10 grudnia 2018 (3 lat i 205 dni temu)
30:00
Gdańsk już nie dla Kosmosu?
6 grudnia 2018 (3 lat i 209 dni temu)
30:00
Święta, Jarmark Bożonarodzeniowy. Jakie atrakcje?
27 listopada 2018 (3 lat i 218 dni temu)
0:25:00
Przed czwartkową sesją RMG nowej kadencji.
21 listopada 2018 (3 lat i 224 dni temu)
30:00
Jak wyglądają przygotowania do zimy?
16 listopada 2018 (3 lat i 229 dni temu)
30:00
Czy Gdańsk stał się turystyczną potęgą?
15 listopada 2018 (3 lat i 230 dni temu)
0:30:00
Rada Miasta Gdańska. Podsumowanie VII kadencji
6 listopada 2018 (3 lat i 239 dni temu)
25:40
Budżet Obywatelski - podsumowania i plany
30 października 2018 (3 lat i 246 dni temu)
19:42
Rada Miasta Gdańska - między starym a nowym
23 października 2018 (3 lat i 253 dni temu)
Jak parkingi kubaturowe zmienią nasze miasto?
16 października 2018 (3 lat i 260 dni temu)
23:52
Elementarz wyborcy
11 października 2018 (3 lat i 265 dni temu)
30:28
30-lecie Związku Sybiraków
9 października 2018 (3 lat i 267 dni temu)
34:57
Wideoczat z Dorotą Stalińską
4 października 2018 (3 lat i 272 dni temu)
27:56
Pomorskie Eko Forum 2018
4 października 2018 (3 lat i 272 dni temu)
1:02:52
Westerplatte walczy. Wideoczat z Andrzejem Drzycimskim
3 października 2018 (3 lat i 273 dni temu)
30:37
Budżet i nie tylko. Wideoczat z radnymi
25 września 2018 (3 lat i 281 dni temu)
29:07
Wideoczat z Krystyną Jandą
18 września 2018 (3 lat i 288 dni temu)
25:02
Centrum Hewelianum gdańskim Central Parkiem?
13 września 2018 (3 lat i 293 dni temu)
24:16
Festiwal Wilno w Gdańsku 2018
6 września 2018 (3 lat i 300 dni temu)
27:59
Czy na gdańskich ulicach jest bezpiecznie?
5 września 2018 (3 lat i 301 dni temu)
31:00
Zbiornik Wody Stara Orunia - nowa atrakcja
9 sierpnia 2018 (3 lat i 328 dni temu)
33:40
Muzeum Wolnego Miasta - "opcja niemiecka"?
2 sierpnia 2018 (3 lat i 335 dni temu)
27:05
Wszystko o Jarmarku Św. Dominika
26 lipca 2018 (3 lat i 342 dni temu)
FETA - naprawdę warto
10 lipca 2018 (3 lat i 358 dni temu)
24:16
Przed V Światowym Zjazdem Gdańszczan
26 czerwca 2018 (4 lat i 7 dni temu)
25:03
Radni przed 55. Sesją Rady Miasta
26 czerwca 2018 (4 lat i 7 dni temu)
0:30:00
Masz długi? Ratuj się, żeby nie utonąć.
17 kwietnia 2018 (4 lat i 77 dni temu)
39:30
Odpady i segregacyjne dylematy - zobacz wideoczat
12 kwietnia 2018 (4 lat i 82 dni temu)
39:15
Jak Gdańsk wspiera seniorów? Zobacz wideoczat.
10 kwietnia 2018 (4 lat i 84 dni temu)
22:37
Jak być fit - dla dorosłych i dzieci
6 kwietnia 2018 (4 lat i 88 dni temu)
31:00
Jak pomagać osobom z autyzmem?
5 kwietnia 2018 (4 lat i 89 dni temu)
28:05
Rozmowa o miejskich inwestycjach w 2018 roku
3 kwietnia 2018 (4 lat i 91 dni temu)
24:15
Dyskusja radnych przed L sesją
27 marca 2018 (4 lat i 98 dni temu)
25:34
Jak od kwietnia segregować odpady?
14 marca 2018 (4 lat i 111 dni temu)
42:06
#MeToo - Gdańsk przeciw przemocy seksualnej
18 stycznia 2018 (4 lat i 166 dni temu)
36:31
Dawać i mieć frajdę? Wideoczat o finale WOŚP
11 stycznia 2018 (4 lat i 173 dni temu)
56:19
Autobusy i tramwaje - będzie jeszcze lepiej?
4 stycznia 2018 (4 lat i 180 dni temu)
30:32
Radni przed XLIV Sesją Rady Miasta Gdańska
24 października 2017 (4 lat i 252 dni temu)
41:43
Jak inwestycje wpływają na rozwój metropolii?
24 października 2017 (4 lat i 252 dni temu)
25:31
Olimpiada „Senior Obywatel”, aktywność i integracja
12 października 2017 (4 lat i 264 dni temu)
28:38
Radni przed XLIII Sesją Rady Miasta Gdańska
27 września 2017 (4 lat i 279 dni temu)
25:00
Łączy nas Gdańsk - nowa kampania społeczna
21 września 2017 (4 lat i 285 dni temu)
29:37
Czym jest demokracja i jak ją budować?
7 września 2017 (4 lat i 299 dni temu)
30:19
Pierwszy rok tunelu pod Martwą Wisłą
20 kwietnia 2017 (5 lat i 74 dni temu)
30:09
Koniec Pozytywnej Szkoły Podstawowej w Kokoszkach?
13 kwietnia 2017 (5 lat i 81 dni temu)
28:26
Co z powietrzem w mieście?
16 marca 2017 (5 lat i 109 dni temu)
35:30
Zawodówki - szkoły na trudne czasy?
9 marca 2017 (5 lat i 116 dni temu)
50:21
Komu przeszkadzają reklamy uliczne w mieście?
16 lutego 2017 (5 lat i 137 dni temu)
20:16
PIT w Gdańsku się opłaca
2 lutego 2017 (5 lat i 151 dni temu)
28:49
Bitwa o Muzeum II Wojny Światowej
26 stycznia 2017 (5 lat i 158 dni temu)
31:32
Z sercem do bezpańskiego psa i kota
11 stycznia 2017 (5 lat i 173 dni temu)
43:41
Gdańsk miastem praw człowieka
8 grudnia 2016 (5 lat i 207 dni temu)
51:20
Magia świątecznego Gdańska
1 grudnia 2016 (5 lat i 214 dni temu)
59:07
Zmiany w systemie oświaty - czy jest się czego bać?
17 listopada 2016 (5 lat i 228 dni temu)
39:47
Parada Niepodległości w Gdańsku
10 listopada 2016 (5 lat i 235 dni temu)
30:16
Kwiaty i inna zieleń
3 listopada 2016 (5 lat i 242 dni temu)
30:28
Turystyka w Gdańsku. Jak wypadł sezon 2016?
13 października 2016 (5 lat i 263 dni temu)
28:19
Więcej płatnego parkowania w Gdańsku. Źle czy dobrze?
6 października 2016 (5 lat i 270 dni temu)
25:53
Smród i nieprzyjemny zapach z Szadółek. Co dalej?
15 września 2016 (5 lat i 291 dni temu)
47:31
Droga Zielona - wybawienie czy kłopot dla Gdańska?
8 września 2016 (5 lat i 298 dni temu)
30:00
Czy jest moda na psy i koty ze schroniska?
4 sierpnia 2016 (5 lat i 333 dni temu)
25:58
FETA! To będzie best of ostatnich 10 lat
14 lipca 2016 (5 lat i 354 dni temu)
31:33
Kłopoty z parkowaniem przy plaży
7 lipca 2016 (5 lat i 361 dni temu)
32:16
Sezon letni czas zacząć
23 czerwca 2016 (6 lat i 10 dni temu)
47:43
Oliwa - niedoceniana dzielnica Gdańska?
17 czerwca 2016 (6 lat i 16 dni temu)
29:10
Nowa gdańska Karta Turysty. Poznaj jej zalety
9 czerwca 2016 (6 lat i 24 dni temu)
29:04
Po co komu Rady Dzielnic?
2 czerwca 2016 (6 lat i 31 dni temu)
54:17
Imigranci, którzy zostali gdańszczanami
5 maja 2016 (6 lat i 59 dni temu)
34:26
Nowe zasady segregowania śmieci w Gdańsku
28 kwietnia 2016 (6 lat i 66 dni temu)
PO CO NAM TEN TUNEL?
14 kwietnia 2016 (6 lat i 80 dni temu)
41:48
Program Rodzina 500 plus cz.II
31 marca 2016 (6 lat i 94 dni temu)

NA GORĄCO
Konferencja prasowa
1 lipca 2022 (1 dzień temu)
Aleksandry Dulkiewicz, prezydent Gdańska, Rafała Trzaskowskiego, prezydenta Warszawy, Jacka Karnowskiego, prezydenta Sopotu i Mieczysława Struka, marszałka województwa pomorskiego
Uroczyste otwarcie Skweru Bohaterskiego Mariupola w Gdańsku
1 lipca 2022 (1 dzień temu)
Skwer im. Bohaterskiego Mariupola znajduje się przy skrzyżowaniu ulic Matki Polki i Partyzantów we Wrzeszczu. Decyzję o nazwie podjęła Rada Miasta Gdańska. W uroczystości wzięli udział m.in. prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz i prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski, a także marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk. Otwarto też wystawę plenerowa „Mariupol – bohaterskie miasto”.
powrót do góry