Portal Miasta Gdańska
PL | EN | DE
‹›
Historie zwierząt z gdańskiego zoo - Liza i jej szympansia rodzina
6 maja 2020 (2 lat i 205 dni temu)
Liza to szympansiątko, które urodziło się w gdańskim zoo w 2001 roku. Ponieważ została odrzucona przez matkę, opiekę nad zwierzęciem przejęła Izabela Krause - lekarz weterynarii pracująca w ogrodzie. To właśnie Liza jest główną bohaterką kolejnej rozmowy w cyklu “Historie zwierząt z gdańskiego zoo”, ale nie zabrakło też opowieści o pozostałych szympansach. Pierwszy z nich przyjechał do Gdańska w 1959 roku.

W ciągu 61 lat, czyli od 1959 roku do roku 2020 Gdański Ogród Zoologiczny zamieszkiwały 22 szympansy. Pierwszy z z nich miał na imię Wobo. Przyjechał do nas z Afryki, jako dar od załogi statku “Katowice”. 

- Szympansy to jedne z najciekawszych zwierząt w ogrodzie zoologicznym z uwagi na to, że są to zwierzęta szalenie inteligentne, bystre, myślące, z którymi nawiązuje się bliski kontakt - mówi Michał Targowski, dyrektor Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego. 

Wobo wychodził na spacery po zoo, ubrany był w spodnie, koszulkę, szelki. Nie jednak jego ubiór najbardziej przykuwał uwagę gości ogrodu, lecz czynność, którą lubił się popisywać. Wobo potrafił bowiem jeździć na rowerze. Szympans padł w 1963 roku. Między rokiem 1964 a 1977 w gdańskim zoo mieszkały cztery szympansy: Filip, Zuza, Jacek i Agatka. Zwierzęta trafiły jednak do innych ogrodów. W 1977 do naszego zoo przyjechali Karol i Kasia - to właśnie ta para dała początek gdańskiej rodzinie szympansów. 

Karol był charakterny, a nawet wredny. Lubił się przedrzeźniać z ludźmi, prowokował zwiedzających, obrzucał ich piaskiem, a nawet odchodami. Kasię traktował różnie, okazywał jej uczucia, ale potrafił ją też kopnąć czy pogryźć. 

- Kiedy Kasia zaszła w ciążę, nie zdawała sobie z tego sprawy - dodaje Michał Targowski. - Rodziła dwukrotnie, ale były to przychówki nieudane. Kasia była przerażona, pamiętam, że pierwszy poród miał miejsce w roku 1986 i ona to swoje urodzone dziecko wręcz zmasakrowała... Przy drugiej ciąży jej świadomość była już bardziej rozbudowana, ale też nie udało się dziecka odchować. Problem polegał na tym, że nie chciała dziecka oddać opiekunom. Tak długo je nosiła, aż maleństwo padło. Mówię o tym dlatego, że w stadzie szympansów, kiedy samica rodzi, jest to ważne wydarzenia dla całego stada. Bardziej doświadczone samice często uczą młodą matkę, pomagają przy porodzie. 

Pierwszym udanym przychówkiem Kasi i Karola była Dziunia, która urodziła się w 1988 roku. Ta para doczekała się jeszcze trojga potomstwa: Karoliny, Kacpra i Karmen. 

W 1995 roku z cyrku do gdańskiego zoo trafiła Lola. Gdy Karol zainteresował się nową samicą, Kasia szalała z zazdrości.

- Kiedy Lola miała ruję i łączyliśmy ją z Karolem, Kasia była bardzo zdenerwowana. W deskach, które oddzielały dwie klatki, były otwory od sęków. Ona przez te dziurki patrzyła, co się dzieje w sąsiednim pokoju, tupała nogami, wyrażała agresję i była bardzo nieszczęśliwa, że Karolek ją porzucił. To ciekawe zjawisko, bo przecież szympans jest gatunkiem stadnym - wyjaśnia Michał Targowski. 

Z amorów Loli i Karola, w 2001 roku narodziła się Liza. 

- Lola nie miała pokarmu, stwierdziliśmy bardzo wysoką temperaturę, było podejrzenie zapalenie płuc. Na drugi lub trzeci dzień, kiedy widzieliśmy, że maleństwo słabnie, postanowiliśmy je oddzielić od matki - mówi Michał Targowski. 

Roli matki zastępczej dla małego szympansiątka podjęła się pani Izabela Krause - lekarz weterynarii. Matka zastępcza pojechała do domu po najpotrzebniejsze rzeczy i przeprowadziła się na teren ogrodu do specjalnie urządzonego pokoju. Było to nie lada wyzwanie. Opieka nad Lizą składała się z identycznych obowiązków, jakich podejmuje się człowiek podczas wychowania noworodka. Wstawanie w nocy, karmienie, zmienianie pieluch. Pierwsze urodziny Lizy były huczne. Był tort z jedną świeczką, byli obecni nie tylko pracownicy zoo, ale też media. Po około 15 miesiącach podjęto jednak decyzję, że Liza musi wrócić do stada. Początki nie były łatwe, szympansiątko bardzo płakało. Liza została jednak ciepło przyjęta przez pozostałych członków stada, także przez Lolę, która już wtedy opiekowała się kolejnym dzieckiem. 

Liza w 2009 roku wyjechała do zoo w Warszawie i od tego czasu jest tam samicą alfa. 

- Podjęliśmy taką decyzję, ponieważ Liza zaczęła dojrzewać i nie chcieliśmy, że tatuś krył swoje dziecko. Warszawa bardzo chętnie samicę przyjęła, ale miała pewien respekt, bo nie wiedzieli, jak szympans wychowany przez człowieka będzie zachowywał się w stadzie - mówi Michał Targowski.

Liza ma poważanie w nowym stadzie. Kiedy jej przybrana mama odwiedza ją w Warszawie, szympansica natychmiast ją rozpoznaje. 

Stado szympansów w gdańskim zoo, liczy obecnie 9 osobników (red. - w programie omyłkowo padła informacja o sześciu szympansach). Do stada należą:

Kasia - samica alfa

Lola - matka Lizy

Karolina - córka Kasi i Karola

Joery - przyjechał w 2006 roku z zoo w Holandii, samiec dominujący

Goya - przyjechała razem z Joerym

Loka - dziecko Loli i Joerego

Kaja - dziecko Kasi i Joerego

Sambor - dziecko Kasi i Joerego

Lozana - dziecko Karoliny i Joerego


 

23:09
Radni przed sesją Rady Miasta Gdańska
25 sierpnia 2021 (1 rok i 94 dni temu)
19:45
Rozmowa z radnymi przed XXXVI sesją RMG
25 maja 2021 (1 rok i 186 dni temu)
20:57
Jubileusz 50-lecia Muzeum Gdańska
3 marca 2020 (2 lat i 269 dni temu)
35:48
Masz depresję - w Gdańsku znajdziesz pomoc
20 lutego 2020 (2 lat i 281 dni temu)
12:30
Dni Otwarte w podstawówkach
19 lutego 2020 (2 lat i 282 dni temu)
26:50
W ten weekend odwiedzamy ZOO - za darmo!
17 października 2019 (3 lat i 42 dni temu)
17:40
Wszystko o pracy dla seniorów
10 października 2019 (3 lat i 49 dni temu)
30:00
Wybory 2019. Bądź świadomym obywatelem!
3 października 2019 (3 lat i 56 dni temu)
25:45
Sąd nad Jezusem w Wielki Piątek
18 kwietnia 2019 (3 lat i 224 dni temu)
16:05
Loteria PIT w Gdańsku. Się opłaca! 2019 - czat
16 kwietnia 2019 (3 lat i 226 dni temu)
22:52
Wszystko o Budżecie Obywatelskim 2020
10 kwietnia 2019 (3 lat i 232 dni temu)
24:52
5. Gdańsk Maraton. Jaki będzie?
9 kwietnia 2019 (3 lat i 233 dni temu)
27:04
Radni przed VIII sesją Rady Miasta Gdańska
26 marca 2019 (3 lat i 247 dni temu)
23:27
Ze sportem na TAK
21 marca 2019 (3 lat i 252 dni temu)
31:27
O gdańskiej wiośnie literackiej
19 marca 2019 (3 lat i 254 dni temu)
32:04
Jak ulepszyć gdańskie przestrzenie lokalne?
14 marca 2019 (3 lat i 259 dni temu)
32:15
Wiosna za pasem - Gdańsk przygotowany?
26 lutego 2019 (3 lat i 275 dni temu)
24:54
E-dowody osobiste, nowa jakość w życiu.
21 lutego 2019 (3 lat i 280 dni temu)
37:55
Wszystko o Radach Dzielnic
19 lutego 2019 (3 lat i 282 dni temu)
0:30
Poznaj nowego zastępcę prezydenta Gdańska
18 grudnia 2018 (3 lat i 345 dni temu)
30:00
Radni przed 3. Sesją Rady Miasta Gdańska
10 grudnia 2018 (3 lat i 353 dni temu)
30:00
Gdańsk już nie dla Kosmosu?
6 grudnia 2018 (3 lat i 357 dni temu)
30:00
Święta, Jarmark Bożonarodzeniowy. Jakie atrakcje?
27 listopada 2018 (4 lat i 1 dzień temu)
0:25:00
Przed czwartkową sesją RMG nowej kadencji.
21 listopada 2018 (4 lat i 7 dni temu)
30:00
Jak wyglądają przygotowania do zimy?
16 listopada 2018 (4 lat i 12 dni temu)
30:00
Czy Gdańsk stał się turystyczną potęgą?
15 listopada 2018 (4 lat i 13 dni temu)
0:30:00
Rada Miasta Gdańska. Podsumowanie VII kadencji
6 listopada 2018 (4 lat i 22 dni temu)
25:40
Budżet Obywatelski - podsumowania i plany
30 października 2018 (4 lat i 29 dni temu)
19:42
Rada Miasta Gdańska - między starym a nowym
23 października 2018 (4 lat i 36 dni temu)
Jak parkingi kubaturowe zmienią nasze miasto?
16 października 2018 (4 lat i 43 dni temu)
23:52
Elementarz wyborcy
11 października 2018 (4 lat i 48 dni temu)
30:28
30-lecie Związku Sybiraków
9 października 2018 (4 lat i 50 dni temu)
34:57
Wideoczat z Dorotą Stalińską
4 października 2018 (4 lat i 55 dni temu)
27:56
Pomorskie Eko Forum 2018
4 października 2018 (4 lat i 55 dni temu)
1:02:52
Westerplatte walczy. Wideoczat z Andrzejem Drzycimskim
3 października 2018 (4 lat i 56 dni temu)
30:37
Budżet i nie tylko. Wideoczat z radnymi
25 września 2018 (4 lat i 64 dni temu)
29:07
Wideoczat z Krystyną Jandą
18 września 2018 (4 lat i 71 dni temu)
25:02
Centrum Hewelianum gdańskim Central Parkiem?
13 września 2018 (4 lat i 76 dni temu)
24:16
Festiwal Wilno w Gdańsku 2018
6 września 2018 (4 lat i 83 dni temu)
31:00
Zbiornik Wody Stara Orunia - nowa atrakcja
9 sierpnia 2018 (4 lat i 111 dni temu)
33:40
Muzeum Wolnego Miasta - "opcja niemiecka"?
2 sierpnia 2018 (4 lat i 118 dni temu)
FETA - naprawdę warto
10 lipca 2018 (4 lat i 141 dni temu)
24:16
Przed V Światowym Zjazdem Gdańszczan
26 czerwca 2018 (4 lat i 155 dni temu)
25:03
Radni przed 55. Sesją Rady Miasta
26 czerwca 2018 (4 lat i 155 dni temu)
0:30:00
Masz długi? Ratuj się, żeby nie utonąć.
17 kwietnia 2018 (4 lat i 225 dni temu)
39:30
Odpady i segregacyjne dylematy - zobacz wideoczat
12 kwietnia 2018 (4 lat i 230 dni temu)
39:15
Jak Gdańsk wspiera seniorów? Zobacz wideoczat.
10 kwietnia 2018 (4 lat i 232 dni temu)
22:37
Jak być fit - dla dorosłych i dzieci
6 kwietnia 2018 (4 lat i 236 dni temu)
31:00
Jak pomagać osobom z autyzmem?
5 kwietnia 2018 (4 lat i 237 dni temu)
28:05
Rozmowa o miejskich inwestycjach w 2018 roku
3 kwietnia 2018 (4 lat i 239 dni temu)
24:15
Dyskusja radnych przed L sesją
27 marca 2018 (4 lat i 246 dni temu)
25:05
Koncerty, spotkania, atrakcje. Co nas czeka?
1 lutego 2018 (4 lat i 300 dni temu)
42:06
#MeToo - Gdańsk przeciw przemocy seksualnej
18 stycznia 2018 (4 lat i 314 dni temu)
36:31
Dawać i mieć frajdę? Wideoczat o finale WOŚP
11 stycznia 2018 (4 lat i 321 dni temu)
26:56
Zimowe karmienie dzikich zwierząt
7 grudnia 2017 (4 lat i 356 dni temu)
34:00
Radni przed XLV Sesją Rady Miasta Gdańska
28 listopada 2017 (5 lat i dziś)
27:02
Karta Mieszkańca - hit, który zaskoczył
23 listopada 2017 (5 lat i 5 dni temu)
30:32
Radni przed XLIV Sesją Rady Miasta Gdańska
24 października 2017 (5 lat i 35 dni temu)
41:43
Jak inwestycje wpływają na rozwój metropolii?
24 października 2017 (5 lat i 35 dni temu)
25:31
Olimpiada „Senior Obywatel”, aktywność i integracja
12 października 2017 (5 lat i 47 dni temu)
7:38
Budżet Obywatelski 2018: wywiad z Maciejem Kuklą
10 sierpnia 2017 (5 lat i 110 dni temu)
29:36
Retencja w walce z ulewami
3 sierpnia 2017 (5 lat i 117 dni temu)
20:38
Zbliża się czas wymiany dowodów osobistych
18 maja 2017 (5 lat i 194 dni temu)
46:59
Pobita gimnazjalistka - i co dalej?
16 maja 2017 (5 lat i 196 dni temu)
36:22
Turystyka w Gdańsku. Jaką ma przyszłość?
4 maja 2017 (5 lat i 208 dni temu)
28:26
Co z powietrzem w mieście?
16 marca 2017 (5 lat i 257 dni temu)
35:30
Zawodówki - szkoły na trudne czasy?
9 marca 2017 (5 lat i 264 dni temu)
50:21
Komu przeszkadzają reklamy uliczne w mieście?
16 lutego 2017 (5 lat i 285 dni temu)
20:16
PIT w Gdańsku się opłaca
2 lutego 2017 (5 lat i 299 dni temu)
28:49
Bitwa o Muzeum II Wojny Światowej
26 stycznia 2017 (5 lat i 306 dni temu)
31:32
Z sercem do bezpańskiego psa i kota
11 stycznia 2017 (5 lat i 321 dni temu)
43:41
Gdańsk miastem praw człowieka
8 grudnia 2016 (5 lat i 355 dni temu)
51:20
Magia świątecznego Gdańska
1 grudnia 2016 (5 lat i 362 dni temu)
39:47
Parada Niepodległości w Gdańsku
10 listopada 2016 (6 lat i 18 dni temu)
30:16
Kwiaty i inna zieleń
3 listopada 2016 (6 lat i 25 dni temu)
30:28
Turystyka w Gdańsku. Jak wypadł sezon 2016?
13 października 2016 (6 lat i 46 dni temu)
28:19
Więcej płatnego parkowania w Gdańsku. Źle czy dobrze?
6 października 2016 (6 lat i 53 dni temu)
25:58
FETA! To będzie best of ostatnich 10 lat
14 lipca 2016 (6 lat i 137 dni temu)
31:33
Kłopoty z parkowaniem przy plaży
7 lipca 2016 (6 lat i 144 dni temu)
32:16
Sezon letni czas zacząć
23 czerwca 2016 (6 lat i 158 dni temu)
47:43
Oliwa - niedoceniana dzielnica Gdańska?
17 czerwca 2016 (6 lat i 164 dni temu)
29:10
Nowa gdańska Karta Turysty. Poznaj jej zalety
9 czerwca 2016 (6 lat i 172 dni temu)
29:04
Po co komu Rady Dzielnic?
2 czerwca 2016 (6 lat i 179 dni temu)
54:17
Imigranci, którzy zostali gdańszczanami
5 maja 2016 (6 lat i 207 dni temu)
34:26
Nowe zasady segregowania śmieci w Gdańsku
28 kwietnia 2016 (6 lat i 214 dni temu)
PO CO NAM TEN TUNEL?
14 kwietnia 2016 (6 lat i 228 dni temu)
41:48
Program Rodzina 500 plus cz.II
31 marca 2016 (6 lat i 242 dni temu)

NA GORĄCO
Wszystkie Strony Miasta. Jak działa serwis jobmapa.pl?
25 listopada 2022 (2 dni temu)
W jaki sposób korzystać z nowego internetowego narzędzia do poszukiwania pracy? Jakie daje ono możliwości i jak znaleźć zatrudnienie w swojej okolicy? Właśnie ruszył serwis jobmapa.pl. W programie „Wszystkie Strony Miasta” naszymi gośćmi są: dyrektor Gdańskiego Urzędu Pracy Roland Budnik i doradca klienta Gdańskiego Urzędu Pracy Łukasz Iwaszkiewicz.
W programie "Jestem z Gdańska" rozmowa Agnieszki Michajłow z Basilem Kerskim
23 listopada 2022 (4 dni temu)
Basil Kerski będzie dyrektorem Europejskiego Centrum Solidarności przez kolejne trzy lata. Jakie ma plany na ten czas i jakie najważniejsze zadania czekają ECS? M.in. o tym w rozmowie z Agnieszką Michajłow w podcaście Jestem z Gdańska.
Święty Mikołaj i elfy zapraszają do Gdańska!
18 listopada 2022 (9 dni temu)
Jeden z najbardziej lubianych przez gdańszczan jarmarków działa od piątku, 18 listopada.
Przemoc ekonomiczna? Gdańsk pomaga się przed tym bronić
17 listopada 2022 (10 dni temu)
Czwartek stoi pod znakiem VIII Gdańskiego Dnia Bez Długów. Tematem przewodnim jest przemoc ekonomiczna. Kiedy mamy z nią do czynienia? Jak się przed nią bronić? Gdzie ofiary mogą znaleźć w Gdańsku bezpłatną pomoc? Do studia na rozmowę zaprosiliśmy ekspertki z doświadczeniem psychoterapeutycznym: Agatę Płotkowską-Baranowską z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie i Alicję Rosicką-Harasimowicz z Ośrodka Interwencji Kryzysowej MOPR
Tym żyje Gdańsk. O rewaloryzacji słynnej Twierdzy Wisłoujście
17 listopada 2022 (10 dni temu)
Trwa ważna inwestycja w zabytkowej Twierdzy Wisłoujście. O szczegółach prac rewaloryzacyjnych i o tym, kiedy się one zakończą rozmawialiśmy w programie „Tym żyje Gdańsk” z dyrektorem Muzeum Gdańska Waldemarem Ossowskim
Jak Gdańsk pomaga mieszkańcom wyjść z długów
17 listopada 2022 (10 dni temu)
Dzisiaj mamy VIII Gdański Dzień Bez Długów. To inicjatywa, która przypomina, że w naszym mieście na co dzień dostępne są dla mieszkańców bezpłatne porady, jak wyjść z tarapatów finansowych lub jak gospodarować domowym budżetem. Na rozmowę do studia zaprosiliśmy ekspertów: Marcina Męczykowskiego, zastępcę dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie oraz Piotra Puchalskiego z Centrum Bezpieczeństwa Ekonomicznego i Wsparcia Osób Zadłużonych w Gdańsku
powrót do góry