Uwarunkowania urbanistyczne
Obszar jednostki pomocniczej Nowy Port stanowi cześć dzielnicy urbanistycznej Port. Jest on położony na dolnym tarasie miasta. Od północy i wschodu jego granicę wyznacza koryto Martwej Wisły, a od zachodu i południa inne jednostki pomocnicze: Brzeźno i Letnica. Częściowo, od północy, granica dzielnicy przylega również do morskiej linii brzegowej, jednak dostęp do morza od strony zabudowy mieszkaniowo-usługowej jest niemożliwy z uwagi na czynną funkcję portową – Wolny Obszar Celny.
Dzielnica ma charakter mieszkaniowo-portowy, dawniej mieszkaniowo-portowo-przemysłowy. Wiele obiektów w tym rejonie posiada walory kulturowe; większość obszaru położona jest w granicach zabytkowego zespołu urbanistycznego osady portowej Nowy Port. Z uwagi na stan techniczny istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej oraz uwarunkowania społeczne teren ten (wraz z Twierdzą Wisłoujście), decyzją Rady Miasta Gdańska objęty został programem rewitalizacji.
Nowy Port ma dość uporządkowaną i czytelną strukturę urbanistyczną opartą na trzech ulicach biegnących w kierunku W-Z: Wyzwolenia, Wolności oraz Oliwska. Współcześnie wyróżnia się podział na tzw. stary Nowy Port, czyli część powstałą przed II wojną światową i krótko po niej, oraz tzw. nowy Nowy Port o charakterze modernistycznym koncentrujący się wzdłuż ul. Wyzwolenia.
Kierunki rozwoju
W jednostce pomocniczej Nowy Port przewiduje się podtrzymanie dotychczasowego kierunku rozwoju, tj. kontynuację funkcji usługowo-mieszkaniowych, a w północnej część terenu – portowych. Zakłada się dogęszczenie i uzupełnienie istniejącej zabudowy oraz przekształcenia funkcjonalno-przestrzenne uwzględniające ochronę dziedzictwa kulturowego w obszarach zabytkowych. Intensyfikacja zabudowy i uzupełnianie funkcji usługowych powiązane będzie z podnoszeniem jakości i wzmacnianiem powiązań przestrzeni publicznych (np. w rejonie dawnego dworca kolejowego oraz Placu Nadwodnego). Planuje się również kontynuację działań przekształcających teren po byłej bazie paliw, na dawnym Szańcu Zachodnim, w największy teren zielony w dzielnicy, z unikalnym widokiem na Martwą Wisłę i Twierdzę Wisłoujście.
Planowane działania rewitalizacyjne dają nadzieję na znaczącą poprawę wizerunku funkcjonalno-przestrzennego jednostki. Istotną rolę mogłoby również odegrać połączenie wodne przez Martwą Wisłę z obszarem Westerplatte i Twierdzy Wisłoujście.
Środowisko
Dzielnica położona jest w całości na dolnym tarasie, z czego większość obszaru to fragment Mierzei Wiślanej. Północno-wschodnim odcinkiem granicy Nowego Portu jest Martwa Wisła, ale jedynie Basen Władysława IV położony jest na terenie tej jednostki. Wody basenu portowego oraz tereny Szańca Zachodniego wraz z sąsiadującymi z nim terenami zieleni zostały włączone do Ogólnomiejskiego Systemu Terenów Aktywnych Biologicznie (OSTAB).
Do ważnych środowiskowo należą siedliska nietoperzy znajdujące się na terenie Baterii Portowej w zachodniej części dzielnicy.
Obszary i obiekty objęte ochroną:
- bezpośrednie sąsiedztwo obszaru Natura 2000 Zatoka Pucka PLB220005
Tereny wskazane do ochrony: brak
Powierzchnia pokrycia miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego [%]
- 96,4
Inżynieria
Zapewniony dostęp do wszystkich sieci inżynieryjnych. Obszar posiada dwa systemy odwadniające: część południowa odwadniana jest mechanicznie i znajduje się w zlewni pompowni Nowy Port, natomiast część północna odwadniana jest grawitacyjnie bezpośrednio do Martwej Wisły (Kanału Portowego) poprzez szereg istniejących wylotów.
Teren położony wzdłuż Kanału Portowego, w rejonie Nabrzeża Wolny Obszar Celny, oraz południowa część jednostki znajdują się w obrębie obszarów szczególnego zagrożenia powodzią. Planuje się modernizację pompowni Nowy Port wraz z budową zbiornika wyrównawczego na kanale Warzywód I.
Opracowanie: Biuro Rozwoju Gdańska