PORTAL MIASTA GDAŃSKA

15 lutego

15 lutego
1920: Urodził się Wiesław Gruszkowski, wybitny urbanista, profesor Politechniki Gdańskiej, współtwórca koncepcji odbudowy Głównego Miasta ze zniszczeń wojennych, autor planu aglomeracji gdańskiej. 
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Pochodził ze Lwowa, gdzie w 1938 r. ukończył gimnazjum i do 1941 r. studiował na Wydziale Architektury Politechniki (zaliczył III rok studiów). 
gcm-download-1920-konf_gdansk-danzig_24.b2e38e34.JPG
Prof. Wiesław Gruszkowski podczas konferencji naukowej "Gdańsk - dawniej Danzig, 1945-1955. Miasto - ludzie - pamięć", marzec 2015
fot. Jerzy Pinkas/ www.gdansk.pl
 
Był synem Jana, radcy w Okręgowej Izbie Kontroli Państwowej we Lwowie. Jeden z dwóch braci Wiesława Gruszkowskiego, Mieczysław został rozstrzelany w styczniu 1941 r. w Kijowie przez NKWD za działalność niepodległościową. 
 
Wiesław Gruszkowski przeszedł przeszkolenie wojskowe w Legii Akademickiej. W sierpniu 1939 r. skierowany do służby w kontrwywiadzie Oddziału II Sztabu Generalnego RP, realizował działania wywiadowcze na terenie Słowacji. 
 
Przed wybuchem II wojny światowej wrócił do Lwowa. 
 
W październiku 1939 r. wstąpił do konspiracji Związku Walki Zbrojnej. Działał jako łącznik, kolportował prasę podziemną, pracował jako pomocnik murarski i ciesielski. Od lipca 1944 do maja 1945 r. kierownik odbudowy lwowskiej elektrowni Energokombinat.
 
W czerwcu 1945 r. Wiesław Gruszkowski wraz z rodziną zamieszkał w Gdańsku. 
 
Do sierpnia 1949 r. pracował jako technik w Pracowni Urbanistycznej Zarządu Miejskiego i kierownik wydziału urbanistyki w Wydziale Technicznym Zarządu Miejskiego. 
 
Jednocześnie w latach 1946–1947 studiował na IV roku Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej. 
 
Po ukończeniu studiów zatrudniony w Katedrze Urbanistyki jako asystent (1947– 1951), starszy asystent (1952– 1953) i adiunkt na Podyplomowych Studiach Urbanistyki (1953– 1973). 
 
Jednocześnie od września 1949 do lutego 1955 r. projektant, starszy projektant i główny urbanista Biura Projektowo-Badawczego Budownictwa „Miastoprojekt” w Gdańsku. 
 
Wraz z architektem Romanem Horodyńskim opracował ostateczną wersję odbudowy Głównego Miasta. 
 
Od lutego 1955 do sierpnia 1958 r. Wiesław Gruszkowski był głównym architektem województwa gdańskiego. Został zwolniony za zatwierdzenie planów odbudowy niektórych gdańskich kościołów. 
 
W latach 1958- 1973 kierownik Wojewódzkiej Pracowni Urbanistycznej w Gdańsku, następnie kierownik oddziału i główny projektant w Biurze Projektów Budownictwa Komunalnego w Gdańsku, a w okresie 1976- 1978 generalny projektant w Biurze Planowania Przestrzennego w Gdańsku. 
 
W latach 1973–1978 Wiesław Gruszkowski był generalnym projektantem planu aglomeracji gdańskiej. W 1962 r. współautorem planu zespołu portowo-miejskiego Gdańsk-Gdynia.
 
Od 1973 r. na stałe związany z PG, doktor od 1976 r., na stanowisku docenta od lutego 1973 do sierpnia 1989 r., profesor nadzwyczajny (tytularny) od 1989 r. 
 
W latach 1978-1981 był zastępcą dyrektora do spraw naukowych Instytutu Architektury i Urbanistyki PG, od 1984 r. prodziekanem Wydziału Architektury, 1985–1989 dziekanem Wydziału Architektury. 
 
Członek Stronnictwa Demokratycznego, w latach 1975–1982 przewodniczący Miejskiego Komitetu SD w Gdańsku. 
 
W okresie od listopada 1981 do czerwca 1984 r. przewodniczący gdańskiej Miejskiej Rady Narodowej. 
 
W latach 1987–1992 przewodniczący Rady Naukowej Biblioteki Gdańskiej PAN. 
 
Autor monografii “Planowanie przestrzenne miast portowych” (z Bohdanem Szermerem, Stanisławem Tomaszkiem, 1964); rozdziału “Wspomnień z odbudowy Głównego Miasta Gdańska” (pod red. Izabelli Trojanowskiej, 1978); “Zarysu historii urbanistyki” (1989); “Historii sztuki” (2005). Wydał album “Ruiny. Fotografie Wiesława Gruszkowskiego”.
 
Wiesław Gruszkowski był współautorem z Adamem Hauptem projektu uporządkowania Wojskowego Cmentarza Francuskiego w Gdańsku.
 
Członek Stowarzyszenia Architektów Polskich od 1947 r., w latach 1958-1964 prezes Oddziału Wybrzeże SARP
 
Otrzymał wiele odznaczeń m.in. Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, odznakę „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1966), Złotą Odznaką SARP (1963). 
 
W 1997 r. uhonorowany Medalem Księcia Mściwoja II. 
 
W 2000 r. został laureatem Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury. W 2014 r. dostał Medal Za Zasługi dla Politechniki Gdańskiej. 
 
Po przyjeździe do Gdańska Wiesław Gruszkowski mieszkał przy ul. Angielska Grobla 7, następnie przy ul. Danusi i ul. Szopena we Wrzeszczu, a na końcu w Sopocie, gdzie zmarł 7 września 2018 r. i spoczął na Cmentarzu Komunalnym. 
 
W 2015 r. Wiesław Gruszkowski przekazał Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku polską flagę przywiezioną w 1945 r. ze Lwowa, ukrytą przez rodzinę w listopadzie 1939 r. przed sowiecką milicją. 
 
Był żonaty, miał trzech synów. 
 
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska