Zdroje uliczne miasta. Gdzie można ugasić pragnienie. ZOBACZ mapę

W Gdańsku aktualnie znajduje się 18 zdrojów ulicznych. W piątek, 4 sierpnia, ok. godz. 11.30 uroczyście otwarte zostaną dwa kolejne - w historycznej części miasta przy ul. Świętojańskiej i Szafarnia.

Zdroje uliczne miasta. Gdzie można ugasić pragnienie. ZOBACZ mapę
A
A
data publikacji: 30 lipca 2017 r.

Brzeźno, lipiec 2012. Uruchomienie nadmorskich zdrojów w pasie nadmorskim
Brzeźno, lipiec 2012. Uruchomienie nadmorskich zdrojów w pasie nadmorskim
fot. Bartłomiej Borowczak/www.gdansk.pl
 

Zdroje, inaczej zwane poidełkami, to niewielkie elementy architektury o charakterze użytkowym, służące do gaszenia pragnienia, szczególnie w upalne dni. Na terenie Gdańska pojawiają się systematycznie od 2012 roku. Do tej pory zamontowano ich już 18. 

Najpierw były montowane w pasie nadmorskim - od Brzeźna do Jelitkowa - potem w różnych miejscach miasta zaproponowanych przez mieszkańców i wybudowanych w ramach Budżetu Obywatelskiego.

Zdroje cieszą się dużym powodzeniem wśród mieszkańców i wczasowiczów. Zobacz na mapie, gdzie znajduje się dotychczasowych 18 takich urządzeń. 


W piątek, 4 sierpnia, ok. godz. 11.30 Gdańska Infrastruktura Wodociągowo-Kanalizacyjna odda do użytku kolejne dwa: przy ul. Świętojańskiej przy kościele św. Jana oraz przy ul. Szafarnia. Tak będą wyglądać:  

fot. GIWK

W pobliżu kościoła św. Jana, przy ul. Świętojańskiej, przed skrzyżowaniem z ul. Minogi stanie zdrój, który nawiązuje do znajdującej się tam w XIX w. studni. Miała ona formę obelisku wzbogaconego gzymsami, kasetonami i pilastrami. Autorzy pracy - Michał Morzy i Paweł Maszota z Gdańska - odchodzą jednak od niektórych dawnych wzorców, tworząc prostszą, nowocześniejszą i monolityczną formę, wykonaną ze współczesnego materiału.

Zdrój posiada źródła wody umieszczone na trzech różnych wysokościach. Prostota formy zdroju podkreśla znaczenie znajdującego się za nią zabytku. Nie próbuje konkurować z historyczną i pełną detalu architekturą Kościoła Św. Jana.

fot. GIWK

Zdrój stanie na zielonym skwerku od strony gdańskiej mariny na Motławie, przy skrzyżowaniu ulic Szafarnia, Ołowianka i Angielska Grobla. Sąsiedztwo dawnego portu towarowego, a obecnie mariny turystycznej sprawia, że charakterystyczne dla okolicy są chwiejące się na jachtach smukłe maszty, które zwracają na siebie uwagę zarówno wizualnie poprzez ciągły ruch, jak i metaliczny dźwięk obijających się o nie lin. Proponowany zdrój - autorem jest Tomasz Kierończyk z Poznania - łączy przestrzeń lądu z wodą poprzez nowoczesną formę wynikającą z historii i żeglarskiej tradycji miejsca, dzięki czemu doskonale wpisuje się w otoczenie.

Lekka, lecz solidna forma ze stali szczotkowanej jest elegancka i odporna na warunki atmosferyczne oraz uszkodzenia. Na szczególną uwagę zasługuje zwłaszcza oryginalny sposób uruchamiania strumienia wody (stalowa imitacja liny żeglarskiej).


Zaprojektowane nowe zdroje są prototypami. Zdrój znajdujący się przy Kościele Św. Jana został wybudowany dla upamiętnienia studni wodnej, która znajdowała się w tym miejscu w XIX w., i której kształt był inspiracją dla projektantów. Dlatego też inwestycje wymagały zastosowania nowych rozwiązań np. w przypadku zdroju przy Kościele Św. Jana wykonania siedmiu odrębnych form z betonu architektonicznego o wadze ok. 500 kg.

W przypadku zdroju przy ul. Szafarnia przyjęta forma wymagała indywidualnych rozwiązań niestosowanych w innych tego typu zdrojach. 

Nowe zdroje w historycznej części miasta. Przy ulicach Świętojańskiej i Szafarnia


Koszt budowy obu zdrojów to około 80 tys. netto. Uwzględnia on nie tylko wykonanie zdrojów lecz również położenie nowej nawierzchni w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Dodatkowo, na różnicę kosztów w porównaniu z dotychczas stawianymi zdrojami, miały wpływ: forma zdrojów, ich rozmiar, jak również rodzaj odtwarzanej wokół nawierzchni. 


Klasyczne gdańskie zdroje wykonane z jednej bryły
Klasyczne gdańskie zdroje wykonane z jednej bryły
fot. Bartłomiej Borowczak/www.gdansk.pl

Dotychczas montowane zdroje składają się z jednego powtarzalnego betonowego elementu, wymagającego do produkcji jednej formy, a nawierzchnię wokół zdroju stanowiły tradycyjne płytki betonowe układane na małej powierzchni (5-10 m kw).

Przy Kościele Św. Jana odtwarzana nawierzchnia wykonana będzie z nowych płyt granitowych, które muszą być położone na dużo większej powierzchni niż dotychczas (ok. 40-50m 2 ). W przypadku zdroju przy ul. Szafarnia, odtwarzana nawierzchnia jest zbliżona do dotychczasowej, jednak wpływ na koszt miał materiał, którym będzie w tym przypadku kostka granitowa. Stare i nowe zdroje różni ponadto sposób sterowania wypływem wody.


Kolejne zdroje już wkrótce

Program „Gdańskie fontanny i zdroje” ma na celu przywrócenie miastu tradycji związanych z bogactwem architektury wodnej, które mogliśmy poznać dzięki publikacji „Studium lokalizacji fontann, studni i zdrojów ulicznych” autorstwa profesora Andrzeja Januszajtisa. Program zakłada budowę kolejnych obiektów, z których dwa powstaną już niebawem. Będą to: 

  • zdrój przy ul. Chlebnickiej na tyłach Dworu Artusa, który powinien być oddany do użytkowania jeszcze w tym roku
  • zdrój przy ul. Ogarnej, którego budowa zostanie zrealizowana w roku 2018 w ramach prac związanych z rewitalizacją ulicy



oprac. WG (0)
www.gdansk.pl
oprac. WG (0)
www.gdansk.pl