Koce, paszporty, miski. Wystawa "Kto Gdzie" - poświęcona losowi uchodźców

Fotografie płócien zanurzonych w misce z wodą, fragmentów kocy którymi okrywali się uchodźcy, wydrukowane na płótnie zdjęcia okładek paszportów uchodźców z Syrii, Afganistanu, Nigerii, Iraku zobaczymy na otwartej w Europejskim Centrum Solidarności wystawie Margot Sputo, polsko-francuskiej artystki sztuk wizualnych.

Koce, paszporty, miski. Wystawa "Kto Gdzie" - poświęcona losowi uchodźców
A
A
data publikacji: 08 grudnia 2017 r.

Nz. Margot Sputo na wystawie Kto Gdzie w Europejskiem Centrum Solidarności w Gdańsku
Nz. Margot Sputo na wystawie Kto Gdzie w Europejskiem Centrum Solidarności w Gdańsku
Fot. Dominik Paszliński/www.gdansk.pl

Do swojego projektu artystka wykorzystała zdjęcia uchodźców, które umieszczane są w internecie. Ale skupiła sią na tym, co zwykle umyka i osobom oglądającym zdjęcia i fotografującym - fragmentach ich ubrań i okryć, pod którymi chronili się przed zimnem, wilgocią i wzrokiem gapiów. Także paszportów, swoich z którymi przyjeżdżają do Europy i tych upragnionych, europejskich otwierających drzwi do wielu krajów i lepszego życia, dla którego przepłynęli Morze Środziemne. Fotografowanym fragmentom przywróciła materialność drukując je na płótnie, piorąc, susząc, prasując i zszywając czyli robiąc to, co robi się z prawdziwymi ubraniami, kocami, chustami. 

Spójrzcie na koce uchodźców

- W internecie pojawia się mnóstwo zdjęć osób, które uciekają ze swoich krajów, przeprawiają się przez Morze Środziemne - mówiła Margot Sputo podczas otwarcia wystawy "Kto Gdzie" w Europejskim Centrum Solidarności. - Określenie uchodźca niczego nie wyjaśnia, upraszcza, bo każdy z nich ma imię i nazwisko, swój adres, swoją historię. To lekarze, programiści, sprzedawcy, ojcowie, dzieci, żony. Za każdym zdjęciem stoi człowiek ze swoją historią. U mnie jest przesunięcie spojrzenia z postaci na coś, czego zwykle nie dostrzegamy.

Na wystawę “Kto Gdzie” składa się m.in. pięć fotografii przedstawiających płótna zanurzone w wodzie w niebieskiej plastikowej misce, takiej którą najczęściej mają przy sobie uchodźcy. Praca nawiązuje do zdjęcia znanego jako The Blue Marble z 1972 roku wykonanego przez amerykanskiego astronautę z pokaładu Apolla 17. Ukazuje ono piękną oświetloną kulę ziemską z niewidocznymi śladami tego, co robi z nią człowiek.

Część zdjęć zatytułowanych "Obszyte" to wykadrowane fragmenty zdjęć zazwyczaj przedstawiających dwoje ludzi przytulonych lub podtrzymujących się. Margot Sputo wydrukowała je na bawełnianym płótnie fotograficznym, potem je prała i prasowała na lewej stronie.

- Widzimy tyle zdjęć, że jesteśmy już na tragizm tych ludzi zobojętnieni - mówiła artystka. - Przywróciłam materialność tych obrazów przez formę, teksturę, płótno, żeby to zobojętnienie skruszyć. Nieobecność osób, które kryły się pod sfotografowanymi kocami jest wszechobecna, a za każdym kocem kryje się człowiek ze swoim losem. Te koce też mają swoją historię, ogrzewały uciekający lub przykrywały zmarłych. 

Nz. Pięć fotografii przedstawiających płótna zanurzone w wodzie w niebieskiej plastikowej misce, wyposażenie uchodźców
Nz. Pięć fotografii przedstawiających płótna zanurzone w wodzie w niebieskiej plastikowej misce, wyposażenie uchodźców
Fot. Dominik Paszliński/www.gdansk.pl

Bez pogardy, z nadzieją w ECS 

Do prac z serii "Passe-port" artystka wykorzystała zdjęcia osób trzymających w ręku swoje paszporty. Na wystawie widzimy paszporty państw unii europejskiej i paszporty uchodźców z Syrii, Afganistanu,Gwinei. Wszystkie wykadrowane i wydrukowane na płótnie. Wszystkie elementy zostały zszyte na maszynie przez krawcową z krakowskiej dzielnicy Kazimierz. Udział krawcowych i krawców z krakowskiego Kazimierza, którzy wiedzieli czego dotyczą prace, to ważny aspekt wystawy, bo to właśnie jedna z nich zaproponowała sposób obszycia prac z serii "Obszyte", krawcy sugerowali także wybór ściegu, koloru i rodzaju nici.

- Powstaje pytanie, czy wpływamy bezpośrednio na losy tych ludzi - mówi Basil Kerski dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku. - My w tym miejscu, w ECS i w Gdańsku tworzymy nadzieję. ECS staje się miejscem nadziei poprzez wydarzenia, które tu organizujemy, a które w różny sposób pokazują losy uchodźców, choćby dzięki wystawie takiej jak ta. Mówimy tu głośno, że nie akceptujemy języka pogardy dla losów tych ludzi.

Margot Sputo to autorka obiektów, instalacji i fotografii. Mieszka i pracuje w Paryżu i Krakowie. Jest absolwentką Wydziału Sztuki Współczesnej i Fotografii na Uniwersytecie Paris 8 (2010-2014) oraz Wydziału Historii Wizualnej Wyższej Szkoły Nauk Społecznych (EHESS) w Paryżu.

Alicja Katarzyńska (0)
www.gdansk.pl
alicja.katarzynska@gdansk.pl
więcej tekstów autora
Alicja Katarzyńska (0)
www.gdansk.pl
alicja.katarzynska@gdansk.pl
więcej tekstów autora