| Zapraszamy na wernisaż, którego częścią będzie dyskusja. Chcemy oddać głos najmłodszym ofiarom wojny w Ukrainie, doświadczającym przemocy, rozłąki z bliskimi i wieloletniego życia wśród obcych ludzi. Choć dzieci są tysiące, to ich przymusowe przesiedlenia z Ukrainy do Rosji pozostają jedną z najmniej widocznych, a zarazem najbardziej długotrwałych konsekwencji wojny. Wywóz pod pozorem ewakuacji, leczenia lub czasowej opieki, izolacja od rodzin oraz zmiana języka i narracji historycznej prowadzą do systemowego naruszania praw dziecka i prób przekształcania jego tożsamości. Artyści naruszają intymność sypialni, żeby dać świadectwo dzieciństwa przerwanego przez wojnę i przymusową deportację. Od dwustu do ponad siedmiuset tysięcy dzieci Rosjanie uprowadzili bowiem z Ukrainy od chwili, gdy rozpoczęła się pełnoskalowa wojna. Dziewczynki i chłopcy, bohaterowie instalacji, mieli dużo szczęścia, należą do grupy 1943 dzieci, które wróciły do swoich rodzin. To nie jest niestety opowieść z happy endem, bo powrót do domu stał się dla tych dzieci jedynie kolejnym etapem, a nie zakończeniem wojennej historii. Artyści przyjadą do Gdańska i wezmą udział w wernisażu – Yarema Malashchuk i Roman Khimei to ukraiński duet artystyczny aktywny od 2013 roku. Pracują w Kijowie, używając takich środków wyrazu jak film, sztuki wizualne i instalacje. Ich twórczość koncentruje się na zagadnieniach pamięci, tożsamości oraz konsekwencjach przemocy w kontekście najnowszej historii Ukrainy. Podczas spotkania mówić będziemy o doświadczeniu dzieci wywiezionych z Ukrainy: ich codzienności poza ojczyzną, mechanizmach indoktrynacji oraz możliwościach powrotu. Odwołamy się do przy tym do przykładów zamkniętych ośrodków i kolonii wychowawczych, m.in. w Korei Północnej i Czeczenii, gdzie tzw. reedukacja opiera się na izolacji, militaryzacji i presji ideologicznej. W dyskusji wezmą udział: Marcin Jędrysiak | analityk Ośrodka Studiów Wschodnich, Zespół Białorusi, Ukrainy i Mołdawi, Warszawa Yarema Malashchuk i Roman Khimei | twórcy instalacji Nie powinno się tego oglądać, Kijów Anhelina Kasianova | ekspertka ds. powrotu i wsparcia dzieci oraz młodzieży, Ukraińska Sieć na rzecz Praw Dziecka, Kijów Anastasiia Vorobiova | badaczka i analityczka praw człowieka w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, Poznań Konwencja o prawach dziecka (1989) – którą podpisała również Rosja – stanowi m.in., że dziecko ma prawo do relacji z rodzicami i zachowania swojej tożsamości, a nielegalny wywóz dzieci za granicę należy zwalczać. Żeby dzieci mogły spać spokojnie, dorośli muszą się przebudzić. Kuratorem realizacji w ECS jest Włodzimierz Polikhun z Działu Wystaw ECS. Instalacja będzie prezentowana w ECS w dniach 11–27 lutego 2026. Premierę miała podczas Biennale w Wenecji (2024). |
Nie powinno się tego oglądać | instalacja artystyczna
Data:
15 lutego 2026
Godzina:
16:00
Miejsce:
Europejskie Centrum Solidarności Plac Solidarności 1, Gdańsk
Organizator:
Europejskie Centrum Solidarności
Dodano do listy
wwwww
