Formowanie Pamięci – Przestrzeń Rozdarcia | Franciszek Duszeńko uczennice i uczniowie. Memory Formation - A Space Of Rift
Konferencja Sztuka w przestrzeni publicznej: pamięć kolektywna – pamięć indywidualna
19.10.2025 | Muzeum II Wojny Światowej
Organizatorzy: Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku, Muzeum II Wojny Światowej
Przewodniczący konferencji: Łukasz Guzek i Roman Nieczyporowski
Wybrane prace Franciszka Duszeńki oraz wybrani uczennice i uczniowie z jego pracowni – zarówno ci, którzy w jakimś stopniu kontynuują i rozwijają wątki zbieżne z jego twórczością (w szczególności te związane z definiowaniem i transformowaniem przestrzeni publicznej w kontekście pamięci), jak i ci, których osobowości dopełniają różnorodne i bogate spektrum oddziaływania pracowni profesora. Przestrzeń publiczna to płynny obszar obecności sztuki podlegający nieustannej redefinicji. Nasze spojrzenie będzie trajektorią przecinającą zarówno czas powojenny, w tym okres aktywności twórczej Duszeńki, jak i wektor skierowany w przyszłość poprzez wybrane działania jego uczniów. Wystawa jest próbą dokonania syntezy kluczowych aspektów praktyki artystycznej Duszeńki w przestrzeni publicznej.
Wzmożona debata o niewystarczalności i wyczerpaniu formy pomnikowej (czy jeszcze jest możliwa sztuka po Holokauście?) musiała towarzyszyć również Duszeńce w sposobie spojrzenia na miejsce Zagłady. Czyli tam, gdzie „zamierają wszystkie słowa i zawodzą wszystkie kategorie – tam gdzie wszystkie tezy, dające się podważyć bądź nie, przestają cokolwiek znaczyć – stamtąd może wyłonić się obraz”.
Odkrywcza intuicja Duszeńki jest motywem przewodnim naszej wystawy – z racji jej ciężaru wartym podkreślenia i uwypuklenia, ponieważ idea „antypomnika” otworzyła możliwość reinterpretacji i demontażu konwencjonalnej definicji rzeźby jako nieadekwatnej i niewystarczającej wobec wyzwań związanych nie tylko z formami.
