PORTAL MIASTA GDAŃSKA
PL | EN | DE

Muzeum Gdańska. 30 lat samorządu terytorialnego i dziedzictwa Gdańska

Muzeum Gdańska. 30 lat samorządu terytorialnego i dziedzictwa Gdańska
Trzydzieści lat temu, 27 maja 1990 r., odbyły się pierwsze wybory samorządowe, rocznice tego dnia w 2000 r. uchwałą Sejmu RP ustanowiono jako Dzień Samorządu Terytorialnego. Podczas ośmiu kadencji w Radzie Miasta zasiadało 370 osób. Gdańsk miał w tym czasie pięcioro prezydentów, 35 wiceprezydentów lub członków zarządu. Z perspektywy trzech dekad warto przypomnieć wkład samorządu terytorialnego na rzecz rozwoju Muzeum Gdańska.
Wielka Sala Wety Ratusza Głównomiejskiego - 2018 r. Prezydent Miasta Paweł Adamowicz podczas uroczystości przekazania przez prof. Wolfganga Deurera 1212 negatywów dokumentujących detale architektoniczne zabytków przedwojennego Gdańska.
Wielka Sala Wety Ratusza Głównomiejskiego - 2018 r. Prezydent Miasta Paweł Adamowicz podczas uroczystości przekazania przez prof. Wolfganga Deurera 1212 negatywów dokumentujących detale architektoniczne zabytków przedwojennego Gdańska.
zdj. Agnieszka Grabowska/Muzeum Gdańska


W 1990 r., po upadku socjalizmu w Polsce, obecne Muzeum Gdańska wchodziło w nowoczesność z wizjami pierwszego dyrektora Tadeusza Matusiaka z lat 70. XX w. Z otwartymi wystawami w Ratuszu i w Wartowni nr 1 na Westerplatte (1980 r., o jej przejęcie starano się jeszcze w 1972 r.) oraz częściowo zagospodarowanymi budynkami Zespołu Przedbramia (1973), Twierdzy Wisłoujście (1974), Domu Uphagena (1981) i Dworu Artusa.

Nie wszystkie ambitne założenia udało się zrealizować. Muzeum, którego zadaniem w tych czasach była rewitalizacja przejmowanych zabytków, przygotowało nawet plan stworzenia w okolicy Zaspy i Przymorza nowego gmachu muzealnego, który miał aktywizować turystycznie nowe dzielnice Gdańska. Starano się o przejęcie Bram Zielonej i Złotej, chciano oddać także do użytku Galerię Gdańską, a na Westerplatte planowano budowę pawilonu wystawienniczego w latach 80. XX w. oraz realizację festiwali „Światło i dźwięk”. Z powodu tak szeroko zakrojonych planów niekiedy w prasie pisano „muzeum-gigant”, albo „muzeum-kombinat”. Śmiałe plany i założenia kontrastowały z brakiem środków finansowych na kulturę w latach 80. XX w. Zmianę przyniosły lata 90. XX w. i 2004 rok.

Punkt zwrotny – wokół milenium Gdańska

Do obchodów tysiąclecia Gdańska Rada Miasta szykowała się już od 1992 r. Jednym z centralnych punktów było przygotowanie Dworu Artusa. Po długich pracach obiekt otwarto 18 kwietnia 1997 r. Równolegle przeprowadzano prace w Domu Uphagena (zakończone w 1998 r.), a na poddaszu kościoła św. Katarzyny powołano w 1996 r. i rozpoczęto prace w obecnym Muzeum Nauki Gdańskiej (dawne: Muzeum Zegarów Wieżowych).

Dwór Artusa to jeden z najczęściej odwiedzanych oddziałów Muzeum Gdańska
Dwór Artusa to jeden z najczęściej odwiedzanych oddziałów Muzeum Gdańska
zdj. Dariusz Kula/Muzeum Gdańska


– To dzięki obchodom i docenieniu przez Radę Miasta roli dziedzictwa oraz lokalnej historii miał miejsce pierwszy punkt zwrotny w historii Muzeum Gdańska. Kierowana wówczas przez Adama Koperkiewicza instytucja w przeciągu kilku lat rozpoczęła prace nad przygotowaniem i otwarciem trzech oddziałów. Dziś pomieszczenia i przechowywane tam zabytki odwiedza około 100 tys. osób rocznie. Milenium Gdańska nie ominęło również gdańskich carillonów. Z tej okazji na wieży kościoła św. Katarzyny Rada Miasta Gdańska ufundowała ważący 16,7 kg dzwon „Millenium Gedaniae”. Już po obchodach rozpoczęto prace nad przywróceniem carillonu na wieży Ratusza Głównego Miasta. Dzięki wkładowi osób prywatnych i przedstawicieli biznesu ufundowano 37 dzwonów, z czego Miasto Gdańsk aż 12. Pierwszy koncert zagrano z okazji wejścia społeczności lokalnej w XXI w. – mówi Waldemar Ossowski, dyrektor Muzeum Gdańska.

2006 i 2021. Dwa otwarcia Muzeum Bursztynu

Jednym z najbardziej rozpoznawalnym muzeów w Gdańsku od czasu jego otwarcia pozostaje Muzeum Bursztynu, które również powstało z inicjatywy śp. Pawła Adamowicza dzięki udziałowi wielu środowisk i przy wsparciu samorządu lokalnego. Na początku niemalże 70% eksponatów na wystawie stałej było depozytami, przekazanymi przez sympatyków i bursztynników. Dziś Muzeum ma jedną z największych kolekcji na świecie.  

- Dziś Zespół Przedbramia, które przedstawia fenomen Złota Bałtyku i jego związków z Gdańskiem Światową Stolicą Bursztynu, odwiedza około 125 tys. osób rocznie. Rosnące zainteresowanie tematyką znalazło uznanie w oczach prezydenta Gdańska i radnych, którzy przekazali zabytkowy Wielki Młyn naszemu Muzeum w celu otwarcia tam nowego Muzeum Bursztynu. Ten projekt ziści się już za rok – 28 czerwca, w Międzynarodowy Dzień Bursztynu – dodaje Waldemar Ossowski, dyrektor Muzeum Gdańska.

Twierdza Wisłoujście
Twierdza Wisłoujście
zdj. Grzegorz Mehring/gdansk.pl


Samorząd terytorialny a Muzeum Gdańska

Samorząd terytorialny RP składa się z organów administrujących społeczność na szczeblu lokalnym (powiat, gmina) i regionalnym (województwo). Muzeum Gdańska, samorządowa instytucja kultury, podlega Prezydentowi Miasta Gdańska. Z kolei Rada Miasta Gdańska zatwierdza statut instytucji, a także zatwierdza i nadzoruje realizację założeń budżetowych instytucji, w tym dotacji na działalność statutową oraz dotacji celowych. Jest także organem władz miasta, który zatwierdza przekazywanie Muzeum nowych obiektów na cele działalności statutowej, np. Muzeum Poczty Polskiej (2003 r.), Kuźni Wodnej w Oliwie i Wielkiego Młyna (2017 r.), czy Domu Ekonomistów przy Dworze Artusa (2020).

W Zespole Przedbramia (popularnie zwanym Katownią) mieści się Muzeum Bursztynu, które w 2021 r. przeniesie się do odnawianego Wielkiego Młyna
W Zespole Przedbramia (popularnie zwanym Katownią) mieści się Muzeum Bursztynu, które w 2021 r. przeniesie się do odnawianego Wielkiego Młyna
zdj. Dariusz Kula/Muzeum Gdańska


Muzeum rozwija się także (po wejściu Polski do Unii Europejskiej w 2004 r.), dzięki współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Pomorskiego. Od 2016 r., pozyskano dofinansowania unijne na projekty o szacunkowej wartości 25 000 000 zł. Dzięki dofinansowaniom w 2012 r. zrewitalizowano Bramę Wyżynną (od 2002 r. przy Muzeum Gdańska), część zabytkowej Twierdzy Wisłoujście (2013 r.). W 2018 r. w Ratuszu Głównego Miasta otwarto Galerię Palową, a także zrewitalizowano zabytkowe przedproże przy ul. Długiej. Rok później oddano do użytku nową salę recepcyjną Dworu Artusa.

Czytaj też: Już w 2021 r. w nowej siedzibie Muzeum Bursztynu w Wielkim Młynie otwarta zostanie wystawa stała

 

 

oprac. MWwww.gdansk.plredakcja@gdansk.pl