Portal Miasta Gdańska
PL | EN | DE

Carl Borromäus Ruthart - ulubiony malarz najbogatszych. Nowa wystawa w Muzeum Narodowym

W Oddziale Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego w Gdańsku od 28 lutego możemy oglądać nową wystawę, zorganizowaną wspólnie z Museo Nazionale d'Abruzzo we Włoszech - "Natura i duchowość. Carl Borromäus Ruthart (1630-1703)". To pierwsza monograficzna prezentacja obrazów niemieckiego malarza w Polsce, ukazująca zarówno jego zainteresowanie tematyką animalizmu, jak i życia zakonnego. Wystawa potrwa do 31 maja 2019 r., potem obrazy wrócą do Włoch.

Carl Borromäus Ruthart - ulubiony malarz najbogatszych. Nowa wystawa w Muzeum Narodowym
A
A
data publikacji: 04 marca 2019 r.
Wystawa Natura i duchowość. Carl Borromäus Ruthart (1630–1703)  w Muzeum Narodowym w Gdańsku
Wystawa "Natura i duchowość. Carl Borromäus Ruthart (1630–1703)" w Muzeum Narodowym w Gdańsku. Nz. obraz "Walka niedźwiedzi i psów", 1660-1670, płótno, technika olejna (ze zbiorów Narodnej Galeriji Lublana)
Fot. Dominik Paszliński / www.gdansk.pl

Niewiele wiadomo o pierwszej połowie życia urodzonego w 1630 roku niemieckiego malarza Carla Borromäusa Rutharta (znanego także jako Carl Ruthart, pisane również jako Karl Ruthard; oraz tworzącego pod pseudonimem Fra Andrea), z wyjątkiem tego, że urodził się w Gdańsku - w rodzinie krawca. Wyjechał jako młody chłopak i uczył się już poza Prusami Królewskimi. W latach 50. rozpoczął karierę we Włoszech, którą kontynuował w Antwerpii, następnie w Regensburgu i Wiedniu. W 1672 roku zrezygnował z kariery i wyjechał do Rzymu, gdzie został... celestyńskim mnichem - nosząc odtąd imię Ojca Andreasa.

W historii malarstwa barokowego Ruthart zapisał się jako ceniony animalista. Specjalizował się w spektakularnych scenach polowań i walk dzikich zwierząt, tematyce cieszącej się ogromnym powodzeniem wśród osób wpływowych i dobrze urodzonych. Takie obrazy - jego i artystów jemu współczesnych - były obowiązkowym elementem wystroju pałaców.


Prof. Lucia Abrace, dyrektor Polo Museale dell'Abruzzo, inicjatorka wystawy po stronie włoskiej
Prof. Lucia Abrace, dyrektor Polo Museale dell'Abruzzo, inicjatorka wystawy po stronie włoskiej, z obrazem "Święty Antoni odwiedza Świętego Pawła, pierwszego pustelnika, na pustyni", 1665-1667, płótno, technika olejna (ze zbiorów Gallerii Porcini)
Fot. Dominik Paszliński / www.gdansk.pl

- Był ulubionym malarzem możnych na terenie dzisiejszych Niemiec, Czech i Austrii, czyli dawnego Świętego Cesarstwa Niemieckiego - mówi dr Magdalena Mielnik, kurator Oddziału Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego w Gdańsku, w którym prezentowana jest wystawa "Natura i duchowość. Carl Borromäus Ruthart (1630-1703)", będąca pierwszą monograficzną prezentacją obrazów tego artysty w Polsce. - Takie malarstwo z jednej strony świadczyło o zamożności i statusie zleceniodawcy, ponieważ nie każdy mógł polować na tzw. "grubą" czy szlachetną zwierzynę, czyli m.in. na jelenie i dziki - trzeba było być wysoko urodzonym. Samo utrzymanie zwierząt łowczych używanych podczas polowań było niezwykle kosztowne, dlatego mogli się tym zajmować jedynie najbogatsi.

Obrazy spod pędzla Rutharta podkreślały zatem przede wszystkim status ich właścicieli, ale miały także drugie, głębsze dno. Odwoływały się do kartezjańskiej idei panowania rozumu nad emocjami, często zawierały wątki moralistyczne i wanitatywne - szczególnie te ostatnie są widoczne w jego dziełach.

- Walczące zwierzęta uosabiano z metaforą wojny, od łacińskiego słowa "bellua", które oznacza "bestia", i "bellum", czyli "wojna". Te wątki Ruthart zawsze przemycał w swojej twórczości - dodaje dr Mielnik.


To pierwsza monograficzna prezentacja obrazów tego artysty w Polsce, pokazująca zarówno jego zainteresowanie tematyką animalizmu, jak i życia zakonnego
To pierwsza monograficzna prezentacja obrazów tego artysty w Polsce, pokazująca zarówno jego zainteresowanie tematyką animalizmu, jak i życia zakonnego
Fot. Dominik Paszliński / www.gdansk.pl

Inna, bliska mu tematyka, związana była z duchowością, co nie powinno dziwić, biorąc pod uwagę drogę życiową, jaką obrał w późniejszych latach swojego życia. Na początku żył w klasztorze św. Euzebiusza, później przeniósł się do klasztoru celestynów imienia Najświętszej Marii Panny Collemaggio w l’Aquila. Wybór tego miejsca zapewne nie był bez znaczenia - założyciel zakonu, święty Celestyn, pustelnik, został papieżem i był pierwszym, który z tronu Piotrowego zrezygnował, odrzucił także wszelkie przywileje i zaszczyty na rzecz życia duchowego - podobnie jak Ruthart, który żywot zakończył jako mnich w Abruzji, w 1703 roku. 

Wystawa "Natura i duchowość. Carl Borromäus Ruthart (1630-1703)", obok dzieł animalistycznych, koncentruje się na twórczości z okresu życia artysty, kiedy był celestyńskim mnichem w L’Aquila. Dzięki Museo Nazionale d’Abruzzo, które wspólnie z Muzeum Narodowym w Gdańsku przygotowało wystawę, możemy zobaczyć 32 niewypożyczane wcześniej obrazy z kolekcji włoskiej instytucji. Wśród nich są m.in. obrazy prezentujące sceny z życia świętych Celestyna i Benedykta, oraz bozzetta - szkice płócien, które artysta wykonał dla kościoła Najświętszej Marii Panny Collemaggio w l’Aquila.


Na miejsce ekspozycji został wybrany Wielki Refektarz dawnego klasztoru franciszkanów, siedziby Oddziału Sztuki Dawnej MNG, który przez ostatnie kilkanaście miesięcy był gruntownie remontowany
Na miejsce ekspozycji został wybrany Wielki Refektarz dawnego klasztoru franciszkanów, siedziby Oddziału Sztuki Dawnej MNG, który przez ostatnie kilkanaście miesięcy był gruntownie remontowany
Fot. Dominik Paszliński / www.gdansk.pl

Wystawie towarzyszy ekspozycja "ANIMALIUM. Dürer, Schultz, Dujardin i inni. Ryciny ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku".

Prace można oglądać do 31 maja. Oddział Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego w Gdańsku (ul. Toruńska 1) czynny jest codziennie, z wyjątkiem poniedziałków, w godz. 9:00-16:00. Bilety: normalny 10 zł, ulgowy 6 zł. 

-
Agata Olszewska (0)
www.gdansk.pl
agata.olszewska@gdansk.pl
więcej tekstów autora
-
Agata Olszewska (0)
www.gdansk.pl
agata.olszewska@gdansk.pl
więcej tekstów autora