• Start
  • Wiadomości
  • Sztuka w architekturze powojennego Gdańska. W GCSW o twórczości Andrzeja Trzaski

Sztuka w architekturze powojennego Gdańska. W GCSW o twórczości Andrzeja Trzaski

W Gdańskim Centrum Sztuki Współczesnej będzie można zobaczyć wystawę poświęconą życiu i twórczości Andrzeja Trzaski – wybitnego malarza, rysownika i ceramika, który na trwałe zapisał się w powojennej historii kulturalnej Wybrzeża. Ekspozycja rzuci nowe światło na jego dorobek ceramiczny oraz pionierskie działania na styku sztuk plastycznych i architektury.
20.11.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
08_Andrzej_Trzaska_FORMAT (1)
GCSW zaprasza na wystawę poświęconą Andrzejowi Trzasce
materiały prasowe

Twórczość Andrzeja Trzaski to jeden z najważniejszych rozdziałów w dziejach pomorskiej ceramiki powojennej. Choć artysta z powodzeniem uprawiał malarstwo i rysunek, to właśnie praca w glinie przyniosła mu największe uznanie i pozwoliła wypracować rozpoznawalny, autorski styl. Na wystawie w Gdańskim Centrum Sztuki Współczesnej zaprezentowane zostaną zarówno kameralne formy ceramiki użytkowej i artystycznej – pełne wyrazistych faktur i szkliw patery, talerze oraz wazony – jak i projekty o znacznie większej skali, takie jak monumentalne mozaiki.

Od Kadyn do przestrzeni publicznej

Kuratorzy wystawy kładą szczególny nacisk na kontekst powstawania tych prac. Zwiedzający prześledzą drogę twórczą artysty przez pryzmat jego doświadczeń zdobytych w Kadynach – historycznym ośrodku garncarstwa i ceramiki – oraz lat spędzonych w spółdzielni „Przyjaźń”. To właśnie tam rodziły się koncepcje wykraczające poza tradycyjnie rozumiane rzemiosło, zmierzające w stronę nowoczesnego wzornictwa i sztuki ściśle zintegrowanej z otoczeniem.

Bambini Magdaleny Abakanowicz. Do zobaczenia w Muzeum Narodowym w Gdańsku

Ikoniczny przykład: Dom Technika NOT

Ważnym punktem ekspozycji będzie opowieść o realizacjach przeznaczonych do przestrzeni architektonicznych, ze szczególnym uwzględnieniem gdańskiego Domu Technika NOT. W tym modernistycznym gmachu kompozycje ceramiczne Trzaski przestały pełnić jedynie funkcję ozdobną, stając się integralnym elementem architektury wnętrz. Przykład ten doskonale obrazuje filozofię artysty, dla którego projektowanie detalu plastycznego było nierozerwalnie związane z funkcją budynku, jego rytmem i odbiorem przez użytkowników przestrzeni publicznej.

Za kulisami warsztatu

Prezentację gotowych obiektów wzbogacą unikatowe materiały z archiwum: fotografie z epoki, odręczne szkice projektowe oraz dokumentacja techniczna. Dzięki nim odbiorcy będą mogli zajrzeć za kulisy procesu twórczego – od pierwszej kreski na papierze, aż po wypał w piecu i montaż w docelowej przestrzeni.

Wystawa w Gdańskim Centrum Sztuki Współczesnej to nie tylko hołd złożony jednemu z filarów środowiska artystycznego Wybrzeża. To także ważny głos w dyskusji o powojennym dziedzictwie architektonicznym Gdańska oraz roli, jaką ceramika odegrała w humanizowaniu i kształtowaniu estetyki ówczesnych przestrzeni miejskich.

Odkrywaj miasto poprzez kulinaria. Poznaj „Smaki Gdańska”

BIOGRAM ARTYSTY 

Andrzej Trzaska (1935 – 2019) – malarz, rysownik, ceramik. Studiował na PWSSP we Wrocławiu i Gdańsku, w pracowniach prof. Krystyny Łady-Studnickiej i prof. Piotra Potworowskiego, u którego dyplom obronił w 1959 r. Rozwijał się równolegle pod kierunkiem prof. Hanny Żuławskiej, angażując się w twórczość wokół jej pracowni.  Doprowadziło to do jego debiutu w 1957 r., w ramach wystawy zbiorowej „Kadyny” w galerii Kordegarda. W latach 60. XX w współpracował z Cepelią i Spółdzielnią Przyjaźń, której był kierownikiem artystycznym. Oprócz ceramiki użytkowej, tworzył realizacje mozaikowe, składające się z ceramicznych, powtarzalnych kształtek. Był działaczem opozycji w czasie stanu wojennego. Został aresztowany i osadzony w ośrodku w Strzebielinku, gdzie stworzył 400 portretów współwięźniów.  

Wystawa w GCSW przy ul. Powroźniczej 13/15 potrwa od 27 listopada do 14 marca 2027 roku. Galeria jest czynna od wrotku do niedzieli w godzinach 12:00-18:00. Bilet wstępu kosztuje 15 zł i 10 zł (ulgowy). W piątki wstęp  do GCSW jest bezpłatny.