• Start
  • Wiadomości
  • Gdańsk upamiętnił żołnierzy AK na Cmentarzu Łostowickim

Gdańsk pamięta! Światło dla Bohaterów AK na Cmentarzu Łostowickim

14 lutego minęły 82 lata od przemianowania Związku Walki Zbrojnej na Armię Krajową. W Gdańsku rocznica od lat czczona jest poprzez wspominanie bohaterów, którzy związali swoje życie z naszym miastem. Jedną z inicjatyw jest Światło dla Bohaterów - zapalanie zniczy w Kwaterze AK na Cmentarzu Łostowickim. Tak było i w tym roku - w uroczystości uczestniczyli m.in. przedstawiciele lokalnych organizacji patriotycznych, harcerze, uczniowie gdańskich szkół, pasjonaci historii, 100-letni komandor Roman Rakowski i Piotr Kryszewski, zastępca Prezydent Miasta Gdańska.
14.02.2024
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Płomień znicza na tle ściany złożonej z płyt z nazwiskami zmarłych weteranów AK
W Kwaterze AK na Cmentarzu Łostowickim spoczywa około 200 żołnierek i żołnierzy Armii Krajowej, którzy po wojnie związali swoje życie z Gdańskiem
fot. Grzegorz Mehring/gdansk.pl

Bezcenne dziedzictwo

- Armia Krajowa to nasze bezcenne dziedzictwo. Zwłaszcza teraz, kiedy za naszą wschodnią granicą toczy się straszliwa, wyniszczająca wojna. Rocznica powołania AK to szczególna okazja, by przypomnieć wielki heroizm i zaangażowanie żołnierzy naszej podziemnej armii. Łączy nas pamięć o tych ludziach i ich historia. Dzięki temu przeszłość staje się żywa, przemawia do nas i porusza - mówi Piotr Kryszewski, zastępca Prezydenta Miasta Gdańska ds. usług komunalnych. - Przejmujemy w spadku odpowiedzialność za to, jak zostanie zapamiętana. 

Kwatera AK na Cmentarzu Łostowickim jest od lat 90. XX wieku miejscem spoczynku ponad 200 żołnierek i żołnierzy Armii Krajowej. Ostatnio został w niej pochowany Wojciech Organek ps. "Grom". który zmarł w wieku 96 lat.

Nie żyje Wojciech Organek ps. „Grom”. Kolejna bolesna strata dla środowiska weteranów AK w Gdańsku

Druga, zwarta kwatera, znajduje się w Sopocie. Poza nimi członkowie polskiego podziemia spoczywają również w indywidualnych mogiłach trójmiejskich cmentarzy.

Zdjęcie przedstawia dwóch mężczyzn, młodszy jest po prawej, prowadzi pod rękę sędziwego mężczyznę, który jest lewej
Wśród uczestników uroczystości byli m.in. 100-letni weteran AK komandor Roman Rakowski z synem Wojciechem. Obaj są bardzo zasłużeni dla gdańskiego środowiska Armii Krajowej
fot. Grzegorz Mehring/gdansk.pl

Czym była Armia Krajowa

Armia Krajowa wywodziła się ze Związku Walki Zbrojnej i Polskiego Związku Powstańczego, ale w skład jej weszło wiele mniejszych organizacji, m.in.: Narodowa Organizacja Wojskowa (od 1942, częściowo), Komenda Obrońców Polski (od lutego 1942, częściowo), Konfederacja Narodu (od sierpnia 1943), Narodowe Siły Zbrojne (od 1944, częściowo), Bataliony Chłopskie (od 1943, częściowo) i kilku mniejszych.

- Choć wydany w 1942 roku rozkaz Naczelnego Wodza o utworzeniu AK miał wymiar głównie symboliczny, to datę tę traktujemy jako zasadniczy etap budowania ponadpartyjnej, obywatelskiej podziemnej armii, będącej pełnoprawną częścią Polskich Sił Zbrojnych – mówi dr Janusz Marszalec, zastępca dyrektora Muzeum Gdańska. – Na Cmentarzu Łostowickim w Gdańsku znajduje się Kwatera Akowska, na której spoczywa ponad dwustu żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego. Powstała ona na progu niezależnej od komunistycznych wpływów Polski w 1993 roku. W tak szczególnym dniu chcemy przypominać indywidualne losy ludzkie, które są świadectwem czasu wojny, ale patriotyzmu już po niej, w czasach Polski będącej w strefie zależności Związku Radzieckiego.

Całość założenia Kwatery AK na Cmentarzu Łostowickim dopełnia Ściana Pamięci, na której znajdują się epitafia osób szczególnie zasłużonych w walce o wolną Polskę, wychowanie w młodzieży w warunkach okupacji i pielęgnowanie wiedzy o przebiegu II wojny światowej już po jej zakończeniu.

NASZA FOTOGALERIA Z UROCZYSTOŚCI:

Światło dla Bohaterów

Realizowana od 2016 roku akcja Światło dla Bohaterów polega na zapalaniu zniczy na każdej akowskiej mogile.

– Zapoczątkowaliśmy je z myślą, aby zamiast dat i statystyk mówić o osobach, których doczesne szczątki spoczęły w tym miejscu i przypominać ich słowa – mówi Mateusz Jasik z Muzeum Gdańska, kierownik Wartowni nr na Westerplatte. - Rok temu 11 lutego 2023 roku odeszła na wieczną wartę sanitariuszka Armii Krajowej, niezwykle zasłużona dla kombatantów gdańska lekarka Zofia Zygmuntowicz. 10 stycznia zaś dotarła do nas bardzo smutna wiadomość o śmierci Ireny Wronkowskiej. Właściwie nie ma miesiąca, abyśmy nie żegnali ostatnich z ostatnich gdańskich akowców. Tym ważniejsze stają się działania mające przypominać ich biografie i spuściznę.

Grupa osób stojących obok siebie podczas uroczystości
Piotr Kryszewski, zastępca prezydent Gdańska, był jednym z uczestników uroczystości w Kwaterze AK Cmentarza Łostowickiego
fot. Grzegorz Mehring/gdansk.pl

Sylwetki obu żołnierek zostały niedawno zaprezentowane na wystawie „Ostatni. Gdańszczanie - żołnierze Armii Krajowej”. Obie gdańszczanki podzieliły się wówczas swoimi przesłaniami, które będą aktualne podczas tegorocznej odsłony Światła dla Bohaterów.

Zofia Zygmuntowicz:

Młodym ludziom dziś chciałabym powiedzieć, aby szanowali wolność, o którą ich rodzice i przodkowie walczyli (…) Na szczęście nie musicie chwytać za broń, aby udowodnić swoją miłość do ojczyzny. Ale możecie być prawymi ludźmi, którzy szanują siebie nawzajem i są tolerancyjni wobec innych. Zawsze starajcie się pomóc słabszym, mniej zamożnym od siebie, może chorym, może samotnym, głodnym lub mniej zaradnym. Po prostu nie bądźcie obojętni.

W wieku 96 lat zmarła Zofia Zygmuntowicz - gdańszczanka z Wilna, lekarka, kombatantka AK

Irena Wronkowska, łączniczka Armii Krajowej, prawniczka, etnografka, muzealniczka

Moim jedynym przesłaniem jest, aby młodzi nigdy nie poznali wojny.

Odeszła Irena Wronkowska ps. „Pestka”, żołnierka Armii Krajowej

Organizatorami akcji Światło dla Bohaterów są Miasto Gdańsk, Stowarzyszenie Kwatera Akowska na Cmentarzu Łostowickim, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej oraz Muzeum Gdańska.

 

TV

120-letnia kamienica jak nowa