Tylko nie Janusz i Grażyna, czyli o imionach: nadanych w 2023 roku oraz tych niechcianych

Rozmowa z Grażyną Gorczycą, kierownik Urzędy Stanu Cywilnego w Gdańsku, o statystykach urodzeń i imionach nadawanym dzieciom zarejestrowanym w 2023 roku w USC, stała się pretekstem do poruszenia również tematu imion nietrafionych. Czy i jak możemy zmienić imię dziecka, albo - swoje? Jakie imiona nadawano maluchom najczęściej i ile dzieci przyszło na świat w naszym mieście?
03.01.2024
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
kilkumiesięczna dziewczynka wpatrzona w obiektyw
W 2023 roku urodziło się w Gdańsku 7198 dzieci, najwięcej - w styczniu
Fot. Pixabay.com

Jak liczone są statystyki urodzeń z danych Urzędu Stanu Cywilnego?

Urząd Stanu Cywilnego w Gdańsku ma obowiązek sporządzić akty urodzenia dla wszystkich dzieci, które przyszły na świat w gdańskich szpitalach i domach. Nie wszystkie te noworodki są małymi gdańszczanami i gdańszczankami. Na porodówkach w naszym mieście rodzą się także dzieci mieszkańców innych gmin - trzeba pamiętać, że także one są ujęte w przedstawionych statystykach aktów urodzenia, także jeśli chodzi o imiona. 

Liczba dzieci urodzonych w Gdańsku spadła niestety czwarty rok z rzędu. Maluchów było o 613 mniej niż w roku 2022 i aż o 2063 mniej niż w roku 2019. Do tematu statystyk narodzin wrócimy szerzej w dalszej części artykułu.

W tym roku - wyjątkowo - zacznijmy od imion.

Dziecięca strona miasta - zaglądamy do archiwów Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku

Popularne imiona dla dziewczynki

W pierwszej dziesiątce imion żeńskich niewiele się zmienia. W czołówce w większości od lat pozostają te same imiona, raz sięgając podium, raz z niego spadając. Np. najczęściej wybierana w roku ubiegłym Laura, w 2022 roku była zaledwie na miejscu czwartym. Z kolei “królowa” roku 2022 - Zuzanna, rok później nie była już tak często wybierana (spadek na 3 pozycję, ex aequo z Julią). Natomiast Zofia i Maja w ubiegłym roku tylko wymieniły się miejscami na “pudle (Zosia w 2022 roku była na drugim, a Maja na trzecim miejscu). 

Nowością wśród najpopularniejszych imion żeńskich jest Alicja, ze stawki wypadła zaś póki co Klara. 

  1. Laura - imię nadano 122 razy
  2. Zofia - 107
  3. Zuzanna oraz Julia - 103 
  4. Maja - 101
  5. Helena i Oliwia - 83
  6. Hanna - 74
  7. Liliana - 73
  8. Alicja - 71

Popularne imiona dla chłopca

W męskich imionach nastąpiły bardziej dynamiczne zmiany. Jakub, od lat piastujący pozycje w pierwszej trójce najchętniej wybieranych imion dla chłopców, w 2023 roku wypadł całkowicie z pierwszej dziesiątki, podobnie jak inny wieloletni “ulubieniec” - Nikodem. Natomiast imię Jan, które w 2022 rok temu zamykało pierwszą dziesiątkę, rok później ją otwiera (i to nie po raz pierwszy w ostatnich latach). Do grona faworytów z największym impetem wkroczył zaś Filip - na piątą lokatę, świeżo upieczonym rodzicom w zeszłym roku podobało się także imię Maksymilian.

  1. Jan - imię nadano 150 razy
  2. Leon - 134
  3. Aleksander - 119
  4. Antoni - 113
  5. Filip - 112
  6. Ignacy - 111
  7. Stanisław - 105
  8. Franciszek i Mikołaj - 95 
  9. Maksymilian - 86

Imiona rzadkie nadane w Gdańsku

Oto imiona, które w 2023 roku zostały nadane przynajmniej dwa razy w naszym mieście

  • Żeńskie: Pelagia, Luna, Rufina, Kiara, Simina, Melissa
  • Męskie: Rafan, Platon, August, Arsen, Naron, Damazy

Nie wszystkie brzmią znajomo…

- Nie ma czegoś takiego jak rejestr imion dozwolonych w Polsce. Rodzice mogą również nadawać imiona, które nie mają tradycji w naszym kraju i takie, które nie wskazują jednoznacznie na płeć - mówi Grażyna Gorczyca, kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku. - Jeżeli pracownicy urzędu mają wątpliwości, czy imię wskazane przez rodziców rzeczywiście jest imieniem, zwracamy się z prośbą o opinię do Rady Języka Polskiego. Rada zawsze służy nam pomocą, na podstawie jej opinii podejmujemy wówczas decyzję. Coraz częściej rodzice wybierają formy imienia, tradycyjnie uznawane za zdrobnienia. O ile Magda, Ola, Tola czy Kuba są już przez Radę uznane za odrębne imiona, o tyle Marysia, czy Marysieńka już nie i wówczas w akcie urodzenia wpisana może być wyłącznie Maria.

Grażyna Gorczyca przyznaje, że czasem wyobraźnia rodziców przychodzących zarejestrować malucha w USC przekracza wyobraźnię pracowników urzędu.

niemowlę leżące na podłodze na brzuchu, z zabawami
Wybierając imię dla dziecka trzeba myśleć przede wszystkim o jego przyszłości
Fot. Pixabay.com

- Na szczęście nasi klienci są naprawdę fantastyczni i jeśli przychodzą z jakimś “mocnym” pomysłem na imię, w trosce o dziecko najczęściej udaje się nam ich przekonać, żeby odłożyli na bok swój rodzicielski atrybut, jakim jest przywilej nadania imienia dziecku i pomyśleli, co będzie, kiedy syn, czy córka z takim “mocnym” imieniem pójdzie do przedszkola i szkoły - opowiada kierownik USC.

Jak zmienić imię?

Niezbyt udany wybór imienia jest odwracalny w następujący sposób:

  • do sześciu miesięcy od daty sporządzenia aktu urodzenia dziecka można zmienić mu imię, czy też imiona, na podstawie oświadczenia złożonego w USC;
  • po upływie tego czasu pozostaje zmiana imienia w trybie administracyjnym, również w USC. Musi to być wniosek przemyślany, wsparty obszernym uzasadnieniem pisemnym.

Grażyna i Janusz? Lepiej nie…

Praktyka gdańskiego USC pokazuje, że rodzice decydują się na zmianę imienia dziecka najczęściej właśnie przed jego pójściem do przedszkola.

- Weźmy imiona Grażyna i Janusz (ja mam na imię Grażyna i bardzo się z tego cieszę!). Nie są to generalnie imiona ośmieszające, ale jeśli weźmiemy pod uwagę popularność dowcipów o Grażynie i Januszu, można się spodziewać, że dzieci obdarzone tymi imionami, będą narażone na wyśmianie - tłumaczy Grażyna Gorczyca. - Kiedy dwa lata temu pojawili się rodzice z pomysłem nazwania dziewczynki Grażyna, stanęło na tym, że dostała to imię jako drugie. Ale Janusza zmieniano już w Gdańsku kilka razy - między innymi na Jana. 

przedszkolaki bawią się pod wielką kolorową chustą.
Zmiany imienia dziecka rodzice najczęściej dokonują przed jego pójściem do przedszkola. Zdjęcie ilustracyjne - zakończenie roku przedszkolnego w publicznym przedszkolu Octopus
Fot. Grzegorz Mehring/www.gdansk.pl

Dorosły też może zmienić imię. I nazwisko

Jeśli dorosły człowiek nie utożsamia się z imieniem, które nadali mu rodzice i od lat używa innego, jest to wystarczający powód (wskazany wprost w odpowiedniej ustawie), by je zmienić. Osoba pełnoletnia może również wystąpić o zmianę nazwiska.

Kilka lat temu mocno już starsza gdańska seniorka, która według aktu urodzenia miała na imię Zofia (imię losowe), poprosiła o zmianę imienia na Anna, ponieważ całe życie tak na nią mówiono. “Chciałabym tę Annę mieć na nagrobku, bo całe życie nią byłam” - napisała kobieta w uzasadnieniu wniosku. Imię zostało zmienione.

W 2023 roku kierownik USC w Gdańsku podjął łącznie 734 decyzje administracyjne dotyczące zmiany imienia lub nazwiska - przy czym nie wszystkie były pozytywne. 

Spada liczba urodzeń w Gdańsku. Najchętniej nadawane imiona - Jan nie jest już królem, ale wróciła Zuzanna

Statystyki urodzeń w Gdańsku w 2023 roku

Na terenie Gdańska rodzi się coraz mniej dzieci - rok 2023 był czwartym z rzędu ze znacznym spadkiem liczby urodzeń, przy czym:

  • największy spadek liczby noworodków rok do roku miał miejsce między rokiem 2021 a 22: liczba urodzeń spadła wówczas o 859;
  • różnica rok do roku między rokiem 2023 a 22 jest nieco niższa - wynosi  613 
  • jeśli odniesiemy dane urodzeń za rok 2023 do ostatniego roku wzrostu (był nim rok 2019) różnica wyniesie już 2063

SZCZEGÓŁOWE DANE W PONIŻSZEJ TABELI

Miesiąc 2018 2019 2020 2021 2022 2023
Styczeń 780 746 810 675 650 652
Luty 651 681 677 721 586 561
Marzec 727 723 583 864 695 612
Kwiecień 710 767 756 690 636 538
Maj 811 726 759 788 692 632
Czerwiec 735 772 720 719 708 618
Lipiec 798 900 822 684 660 645
Sierpień 827 839 642 735 721 601
Wrzesień 702 849 912 749 658 593
Październik 788 823 965 678 614 613
Listopad 690 716 763 706 601 584
Grudzień 634 719 744 661 590 549
Razem 8853 9261 9153 8670 7811 7198

W 2023 roku roku w Gdańsku 145 razy urodziły się bliźnięta (rok temu - 164), a 6 razy  trojaczki (5 razy w 2022 roku).

TV

Kiedyś piekarnia, dziś mieszkania. Kolejna kamienica na Biskupiej Górce wyremontowana