„Gdański model dostępnej szkoły” z myślą o uczniach ze specjalnymi potrzebami

Remonty i przebudowy w budynkach, wyposażenie sal lekcyjnych, szkolenia dla nauczycieli i personelu pomocniczego to zmiany, jakie z myślą o uczniach ze specjalnymi potrzebami wprowadzono w dwóch gdańskich placówkach w ramach przedsięwzięcia „Gdański model dostępnej szkoły”. Dyrektorki mówią o kolosalnej poprawie jakości nauczania, a władze Gdańska zapowiadają, że szeroko pojęta dostępność wszystkich szkół i przedszkoli to standard, do którego dąży miasto.
26.01.2024
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Troje dzieci przy tablicy interaktywnej
Dzieci w szkole przy tablicy interaktywnej w Szkole Podstawowej nr 85 w Gdańsku
fot. Piotr Wittman / www.gdansk.pl

Szkoła dla każdego

Dostępna szkoła to szkoła, w której każde dziecko może w pełni rozwinąć swój potencjał. To miejsce, w którym każdy uczeń, każdy nauczyciel oraz każdy rodzic mogą uczestniczyć w życiu szkoły, bez względu na ograniczenia wynikające z niepełnosprawności czy specjalnych potrzeb. Dostępna szkoła jest gotowa na przyjęcie każdego dziecka, elastycznie reaguje na potrzeby i wprowadza racjonalne dostosowania, gdy są one konieczne. Mogą to być zmiany architektoniczne, techniczne czy edukacyjno-społeczne, ale też związane z organizacją, procedurami czy zatrudnieniem oraz kompetencjami kadry.

– Naszym największym wyzwaniem jest dostosowanie szkół i przedszkoli do potrzeb osób z niepełnosprawnościami tak, by dzieci mogły się uczyć i rozwijać z poszanowaniem ich specjalnych potrzeb – podkreśla Monika Chabior, zastępczyni prezydent Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania. – Musimy być wrażliwi na potrzeby, musimy je rozumieć, musimy umieć rozmawiać z rodzicami. Ale pamiętajmy, że szkoła dostępna to szkoła dostępna nie tylko dla osób niepełnosprawnościami, ale np. z doświadczeniem migracji.

Zmiany dostępności w dwóch szkołach

W ostatnich miesiącach zmiany w poziomie dostępności zaszły w dwóch gdańskich szkołach podstawowych: nr 37 i nr 85. Realizowano w nich przedsięwzięcie „Gdański Model Dostępnej Szkoły” w ramach projektu „Dostępna szkoła”, finansowanego z Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020.

Do Gdańska trafiły środki w wysokości 1 950 462 zł. W SP nr 37 oraz SP nr 85 przeprowadzono audyty. Wnioski posłużyły do opracowania niezbędnego zakresu zmian i wprowadzenia w życie konkretnych rozwiązań. Mowa tu o remontach i pracach modernizacyjnych zrealizowanych ze szczególnym uwzględnieniem osób z niepełnosprawnościami, ale też o doposażeniu ich w odpowiedni sprzęt oraz pomoce dydaktyczne spełniające kryteria „Modelu Dostępnej Szkoły".

Po prawej stronie tablica z różnymi oznaczeniami i napisem: 3 sala lekcyjna. Po prawej przez otwarte drzwi widać krzesła i ławki szkolne
Szkoła Podstawowa nr 37 - przed salami lekcyjnymi znajdują się specjalne oznaczenia, m.in. w języku brajla
fot. Piotr Wittman / www.gdansk.pl
Na podłodze czarne pasy wystające nad podłogę
Szkoła Podstawowa nr 85 - na podłogach czarne oznaczenia fakturowe, ścieżki naprowadzające dla niewidomych i niedowidzących
fot. Piotr Wittman / www.gdansk.pl

– Dziś mamy w szkole cztery sale lekcyjne w pełni dostosowane do potrzeb uczniów z niepełnosprawnościami. Powstała strefa wyciszenia, bardzo ważna dla dzieci w spektrum autyzmu. Dostosowaliśmy stołówkę i bibliotekę, a samą bibliotekę wyposażyliśmy w czytniki i audiobooki. Dzięki zakupowi pomocy dydaktycznych prowadzimy rewalidację z wykorzystaniem urządzeń multimedialnych, czyli w formie bardziej atrakcyjnej dla dzieci – wylicza Iwona Mirska, wicedyrektorka Szkoły Podstawowej nr 85 w Gdańsku. To szkoła rejonowa, uczy się tu ok. 1300 osób. – Dzięki środkom  z budżetu miasta zwiększyliśmy o cztery etaty kadrę psychologiczno-pedagogiczną, możemy więc pomagać jeszcze większej liczbie dzieci.

Dzięki zmianom wprowadzonym w ramach projektu szkoła stała się dostępna w stopniu pozwalającym na przyjęcie uczniów z każdym rodzajem niepełnosprawności. Iwona Mirska zapewnia, że w placówce, w miarę możliwości, będzie podnoszony poziom dostępności. 

Kobieta stoi w szkolnym korytarzu
Barbara Gwizdała, dyrektorka Szkoły Podstawowej nr 85 w Gdańsku
fot. Piotr Wittmann / www.gdansk.pl
Kobieta ubrana w skórzaną kurtkę i sukienkę stoi na szkolnym korytarzu. W tle widoczne drzwi do sali lekcyjnej
Marzena Wysocka, dyrektorka Szkoły Podstawowej nr 37 w Gdańsku
fot. Piotr Wittman / www.gdansk.pl

Marzena Wysocka, dyrektorka Szkoły Podstawowej nr 37 zauważa, że realizacja projektu i wsparcie finansowe przekazane z budżetu miasta znacznie zmieniły funkcjonowanie szkoły. Budynek ma ponad 50 lat, więc konieczne było dostosowanie zarówno jego wnętrza, jak i otoczenia.

– Całkowicie zmodernizowaliśmy trzy sale lekcyjne. Wymieniliśmy i poszerzyliśmy wszystkie wewnętrzne drzwi, by bez problemu można było się poruszać na wózkach. Na korytarzach pojawiło się oznaczenie kontrastowe, a na podłogach: nawierzchnie naprowadzające. Kompleksowo wyremontowaliśmy dojazd do szkoły, powstało przejście dla pieszych i miejsca parkingowe np. dla busów, którymi dowożeni są nasi uczniowie – mówi dyr. Marzena Wysocka. – Kupiliśmy pomoce dydaktyczne i sprzęt do komunikacji alternatywnej. Zarówno dla naszych nauczycieli, jak i personelu pomocniczego, zorganizowaliśmy specjalne szkolenia.

Hol szkolny, na ścianie tablice z różnymi znakami, obrazkami, napisami. U góry tytuł: tablica do komunikacji alternatywnej i wspomagającej
Szkoła Podstawowa nr 37 - tablica do komunikacji alternatywnej i wspomagającej
fot. Piotr Wittman / www.gdansk.pl
Poręcz przy schodach w budynku, na niej srebrna nakładka z dziurkami. Po schodach wchodzi dziecko (nieostre)
Szkoła Podstawowa nr 85 - nakładka na poręcz w systemie brajla
fot. Piotr Wittman / www.gdansk.pl

Co ważne, standardy opisane w „Gdańskim Modelu Dostępnej Szkoły” są uniwersalne. Samorząd planuje wprowadzić je w każdym typie szkół, tj. w placówkach ogólnodostępnych, integracyjnych / z oddziałami integracyjnymi oraz specjalnych.

– Najważniejsze to nauczyć się inaczej pracować, a prowadzony przez nas pilotaż to zmiana sposobu pracy w tych dwóch konkretnych szkołach – mówi Monika Chabior. - Kolejnym krokiem jest zaangażowanie Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w Gdańsku, dyrektorek i dyrektorów innych szkół gdańskich szkół, w inny sposób pracy z dziećmi i młodzieżą. Planujemy wizyty szkołach nr 37 i 85, aby pokazać jak wygląda model, do którego dążymy.

Wybrane zmiany w SP nr 37 i SP nr 85:

  • zakup wyposażenia spełniającego specjalne potrzeby uczniów: np. monitor dotykowy, tablety, mikrofony do komunikacji alternatywnej, przenośna stacja/pętla indukcyjna dla niedosłyszących, wyposażenie kącika wyciszenia;
  • oświetlenie dojścia do szkoły, budowa i dostosowanie ciągów pieszych, warstwa antypoślizgowa;
  • dostosowanie pomieszczenia sanitarnego, np. zakup noszy prysznicowych z elektrycznym podnośnikiem;
  • oznakowanie kontrastowe na schodach w budynku szkoły, kontrast między podłogą a ścianamioznaczenie piktogramami miejsc strategicznych;
  • zakup ławek (np. 12 do sal SP nr 37) i stolików (np. 60 do sal lekcyjnych SP nr 85) z regulacją wysokości i kąta nachylenia blatu: do świetlicy, biblioteki, gabinetów, stołówki, oraz 120 krzeseł z regulacją wysokości dla SP nr 85;
  • zakup wyposażenia do kącika wyciszenia (np. mata, lampa relaksacyjna, dyfuzor zapachowy z olejkami eterycznymi, kołdra obciążeniowa, panele akustyczne) i gabinetu profilaktyki zdrowotnej;
  • zakup sprzętu i oprogramowania do ukierunkowanego wsparcia – np. mikrofon do programów logopedycznych, powiększona klawiatura, filmy, audiobooki, tablice do komunikacji alternatywnej;
  • zakup pomocy indywidualnych, materiałów edukacyjnych i ćwiczeniowych;
  • zatrudnienie dodatkowej kadry w SP nr 85: psychologa, pomoc nauczyciela, nauczyciela psychologa z językiem ukraińskim, socjoterapeuty – na potrzeby zajęć indywidualnych;
  • zakup w SP nr 85 materiałów edukacyjnych do pracy z uczniem autystycznym, pozwalających na rozwój kompetencji społecznych;
    * zorganizowanie szkoleń dla kadry pedagogicznej i personelu pomocniczego;
  • realizacja standardu dostępności zajęć świetlicowych, np. zakup zabawek sensorycznych – pakiet terapeutyczny.

Autorzy:
Marcin Szeląg, inspektor z Referatu Prasowego Biura Prezydenta Gdańska
Aleksandra Dylejko, Wydział Rozwoju Społecznego UM w Gdańsku

 

TV

Kiedyś piekarnia, dziś mieszkania. Kolejna kamienica na Biskupiej Górce wyremontowana