• Start
  • Wiadomości
  • „Kosmos pachnie ziemią. Gdańsk dla Białorusi”: posłuchaj wierszy białoruskich poetów

„Kosmos pachnie ziemią. Gdańsk dla Białorusi”: posłuchaj wierszy białoruskich poetów

„Kosmos pachnie ziemią. Gdańsk dla Białorusi” to cykl Instytutu Kultury Miejskiej, w ramach którego białoruskie poetki i poeci prezentują swoją twórczość. Nagrania z udziałem Uładzimiera Arłou, Julii Cimafiejewej, Artura Klinau, Maryji Martysiewicz, Dmitrija Strocewa i Ewy Wieżnawiec znajdziemy od wtorku, 18 maja, na YouTube festiwalu Europejski Poeta Wolności.
( 18.05.2021 )
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Uładzimier Arłou i Ewa Wieżnawiec są jedynymi z białoruskich poetów, których twórczość wspiera Gdańsk i Instytut Kultury Miejskiej
Uładzimier Arłou i Ewa Wieżnawiec są jedynymi z białoruskich poetów, których twórczość wspiera Gdańsk i Instytut Kultury Miejskiej
mat. Instytutu Kultury Miejskiej

 

 

- W sierpniu 2020 roku w Białorusi rozpoczęła się nowa epoka - epoka protestów, podwórkowych koncertów, masowych spacerów kobiet ubranych w barwy narodowe oraz umieszczania na balkonach i w oknach czerwono-biało-czerwonych flag. A także epoka zatrzymań, aresztów, więzień, przemocy i coraz ostrzejszych represji: dziś nawet czytanie książki po białorusku w przestrzeni publicznej grozi mandatem - opisuje kuratorka projektu „Kosmos pachnie ziemią. Gdańsk dla Białorusi”, Justyna Czechowska - literaturoznawczyni, animatorka kultury, tłumaczka ze szwedzkiego, członkini rady programowej Odnalezione w tłumaczeniu, wiceprezeska Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury.

- Po miesiącach wzmożonego zainteresowania sytuacją u wschodnich sąsiadów, wysyłania wspierających listów i dzielenia się informacjami w mediach społecznościowych, powoli wytracają się siły i pomysły na pomoc. Artur Klinau, białoruski pisarz, aktywista i artysta, zapytany przez nas o to, jakiego wsparcia potrzebują obecnie Białorusini, wskazał, żebyśmy czytali białoruską literaturę. Zapytany o to samo przez szwedzkie media Dmitrij Strocew napisał wiersz: „[…] uwierzcie / w nasze szczęście / dzielić cierpienie / to za mało / tylko / podzielona / radość / pomnoży / nasze siły / pomoże / wyjść na światło” - dodaje kuratorka. - Właśnie stąd prosty i oczywisty pomysł na czytanie i słuchanie białoruskiej literatury. Zaprosiliśmy trzech pisarzy i poetów oraz trzy pisarki i poetki do zaprezentowania polskim odbiorcom swojej twórczości. W filmach, które w ten sposób powstały swoje utwory czytają Uładzimier Arłou, Julia Cimafiejewa, Artur Klinau, Maryja Martysiewicz, Dmitrij Strocew i Ewa Wieżnawiec. Dziękujemy tłumaczom i tłumaczkom za możliwość wykorzystania ich przekładów. Tytuł cyklu „Kosmos pachnie ziemią” został zaczerpnięty z wiersza Julii Cimafiejewej „Czytając Celana”. ŻYWIE BIAŁORUŚ!

Za projekt odpowiada Instytut Kultury Miejskiej, który program działań literackich konstruuje wokół uniwersalnych wartości, ze szczególnym uwzględnieniem wolności - tak ważnej dla całego Gdańska. Instytucja stara się też pielęgnować postawę, zgodnie z którą wolność i solidarność stanowią podstawę rozwoju, twórczości i wspólnoty.

- Jako ludzie solidaryzujemy się z Białorusinami i Białorusinkami, jako instytucja - z twórcami. Od 2020 roku staramy się wspierać białoruskich artystów, zapraszając ich do prezentacji swojej twórczości w Gdańsku oraz do udziału w programach rezydencjalnych - przypominają organizatorzy.

Popularyzacja poezji białoruskich poetów i poetek w ramach cyklu „Kosmos pachnie ziemią. Gdańsk dla Białorusi” to jeden z elementów tych działań. Nagrania z udziałem Uładzimiera Arłou, Julii Cimafiejewej, Artura Klinau, Maryji Martysiewicz, Dmitrija Strocewa i Ewy Wieżnawiec znajdziemy od wtorku, 18 maja, na YouTube festiwalu Europejski Poeta Wolności.

 

Biogramy poetów i poetek zaproszonych do akcji literackiej „Kosmos pachnie ziemią”:

Uładzimier Arłou (ur. 1952 r. w Połocku) - poeta, historyk i prozaik. Aktywnie działał w białoruskim PEN Clubie i w niezależnym Związku Pisarzy Białoruskich. Opublikował ponad 20 tomów prozy i kilka zbiorów poezji. W 2018 roku za książkę „Tańce nad miastem” otrzymał nagrodę im. Jerzego Giedroycia. Po polsku ukazały się jego dwa wybory opowiadań: „Requiem dla piły motorowej” (2000, tłumacze różni) i „Kochanek jej wysokości” (2006, tłumacze różni, KEW) oraz tom wierszy w przekładzie Adama Pomorskiego „Prom przez Kanał La Manche” (2009), który w 2010 roku został uhonorowany nagrodą Literacką Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności.

Julia Cimafiejewa (ur. 1982 r. w pobliżu Brahinia) - poetka, tłumaczka, współzałożycielka i redaktorka internetowego magazynu literackiego „PrajdziSwet”. Autorka tomików „Księga błędów” (2014), „Cyrk” (2016) i „Usta” (2020). Laureatka konkursu dla młodych autorów „Exlibris”, organizowanego przez Związek Pisarzy Białoruskich. W 2018 roku nagrodzona za przekład wierszy Charlesa Bukowskiego. W Polsce nakładem Warsztatów Kultury w Lublinie ukazał „Cyrk i inne wiersze” (2018, przeł. Bohdana Zadury).

Artur Klinau (ur. 1965 r.) - pisarz, architekt, malarz, performer i scenarzysta filmowy. Od 1998 roku szefuje Białoruskiemu Stowarzyszeniu Sztuki Współczesnej. Od 2001 roku jest wydawcą magazynu o sztuce „pARTisan”. Autor powieści „Szałom” i „Szkłatara” - za tę drugą w 2014 roku otrzymał Nagrodę im. Jerzego Giedroycia. W 2008 roku wydawnictwo Czarne ogłosiło jego „Mińsk. Przewodnik po Mieście Słońca” (przeł. Małgorzata Buchalik), książkę wznowiono w 2020 roku.

Maryja Martysiewicz (ur. 1982 r. w Mińsku) - poetka, pisarka, tłumaczka z angielskiego, czeskiego, polskiego i ukraińskiego. Od 2017 roku redaktorka niezależnej serii książek „Amerykanka”. Od 2019 roku wiceprzewodnicząca białoruskiego PEN Clubu. Polskie przekłady jej utworów ukazały się w „Pępek nieba. Antologia młodej poezji białoruskiej” (przeł. Adam Pomorski) oraz w piśmie „Akcent” (przeł. Bohdan Zadura).

Dmitrij Strocew (1963 r. w Mińsku) - białoruski poeta piszący po rosyjsku. Ukończył studia na wydziale architektury. Autor 11 tomów poezji, laureat Rosyjskiej Nagrody (Russkiej Premii). Wydawca serii poetyckiej i almanachu „Mińska Szkoła”. Należy do Związku Pisarzy Białoruskich i Białoruskiego PEN Clubu. Kurator festiwalu kultury „Pogranicze” („Pamieżża”). Mieszka w Mińsku.

Ewa Wieżnawiec (właśc. Swiatłana Kurs, ur. 1972 r. na białoruskiej wsi) - filolożka, tłumaczka, redaktorka, pisarka. Autorka dwóch książek. Laureatka nagrody „Wolne słowo” Białoruskiego Związku Dziennikarzy.

Oprac. AO