7 października

2009: Na Starym Przedmieściu przy kościele św. Piotra i Pawła odsłonięto chaczkar, ormiański kamień krzyżowy.
07.10.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
W uroczystości uczestniczyli m.in. ambasador Republiki Armenii w Polsce Ashot Galoyan, prezydent Gdańska Paweł Adamowicz i przewodniczący Rady Miasta Gdańska Bogdan Oleszek. 
gcm-download-1920-_DJP4618.557b6c65.JPG
Pamiątkowe zdjęcie Ormian przy chaczkarze
fot. Jerzy Pinkas/ www.gdansk.pl
 
Chaczkar poświęcił archimandryta (prałat) Serowpe Isachanian.
 
Religijny symbol został ufundowany przez fundację "Piunik" z Armenii. Został postawiony w Gdańsku na znak tolerancji i przenikania się kultury polskiej i ormiańskiej oraz podkreślenia wspólnej tradycji wiary chrześcijańskiej obu narodów. 
gcm-download-1920-_DJP4346.b582548a.JPG
Ceremonia odsłonięcia chaczkara. Od lewej: przewodniczący Rady Miasta Gdańska Bogdan Oleszek, ambasador Republiki Armenii w Polsce Ashot Galoyan, prezydent Gdańska Paweł Adamowicz
fot. Jerzy Pinkas/ www.gdansk.pl
 
Chaczkar (jęz. ormiański chacz – krzyż, kar – kamień) to w kulturze ormiańskiej zarówno współcześnie, jak i przed wiekami, kamień upamiętniający ważne wydarzenia, rocznice i zmarłych.
 
Motywem głównym, ustawianych pionowo stelli (płyt) jest wyryty w kamieniu chrześcijański krzyż (najczęściej bez sceny ukrzyżowania) o charakterystycznym kształcie, z rozszerzającymi się na końcach ramionami, wywodzący się z chrześcijańskiej ideologii krzyża Jezusa Chrystusa jako nowego drzewa życia.
gcm-download-1920-_DJP4404.6e5a57a3.JPG
Chaczkar w dniu jego odsłonięcia 7 października 2009 r.
fot. Jerzy Pinkas/ www.gdansk.pl
 
Chaczkary są oryginalnymi wytworami średniowiecznej ormiańskiej sztuki kamieniarskiej, ściśle powiązanej z architekturą monumentalną na terenie Armenii. 
 
Wiele chaczkarów to unikalne dzieła sztuki, bogato dekorowane i przepełnione symboliką zarówno chrześcijańską , jak i pochodzącą z wcześniejszych religii i tradycji ludowych. Chaczkary zazwyczaj występowały w charakterze wolno stojących pomników, ustawianych na masywnych kamiennych podstawach. Umieszczano je zarówno przy kościołach i klasztorach, jak i w oddaleniu od miejsc kultu, w miejscach takich jak cmentarzyska, skrzyżowania dróg czy place, jednak raczej jako element większej kompozycji niż w zupełnym odosobnieniu.
gcm-download-1920-_DJP4527.341e7129.JPG
Podczas odsłonięcia chaczkara głos zabrał prezydent Gdańska Paweł Adamowicz
fot. Jerzy Pinkas/ www.gdansk.pl
 
Pierwszy chaczkar w Polsce został posadowiony i poświęcony 17 kwietnia 2004 r. w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto, obok kościoła św. Mikołaja.
gcm-download-1920-obraz_korona-061.efc82fba
Kościół św. Piotra i Pawła w 1945 r. został spalony. Zniszczeniu uległy szczyty wieży, większość sklepień i wyposażenia wewnętrznego. Ocalała nawa północna i zakrystia, a z wyposażenia nagrobek Petera Uphagena. W stanie ruiny świątynia pozostawała do 1958 r.
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
 
Umieszczenie chaczkara przy kościele św. Piotra i Pawła nie jest przypadkowe. XV-wieczna świątynia przy ul. Żabi Kruk 3 służy bowiem od czerwca 1958 r. wiernym kościoła ormiańskiego-katolickiego.
 
Dziś społeczność Ormian w Gdańsku, Gdyni i Sopocie liczy ok. 50 rodzin. 
 
źródło: Skarbnica Ormianie