6 sierpnia

1904: Urodził się Feliks Czoska, robotnik kolejowy, aktywny działacz Polonii w Wolnym Mieście Gdańsku, zginął w obozie koncentracyjnym Auschwitz. 
06.08.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Od dzieciństwa mieszkał w Strzyży Górnej. Miało czworo rodzeństwa. 
 
W latach 1935-1939 pracował jako robotnik w Polskich Kolejach Państwowych w różnych miejscach m.in. w Szymankowie oraz w Gdańsku: na Kanale Kaszubskim, Troylu (Przeróbka) i Nowym Porcie.
Feliks_Czoska (1)
Nazwisko Feliksa Czoski upamiętnione na Pomniku Martyrologii Polskich Mieszkańców Sopotu
źródło: Gedanopedia
 
Feliks Czoska należał do Gminy Polskiej Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku, Kolejowego Klubu Sportowego, Polskiego Zrzeszenia Pracy, Tajnej Organizacji Wojskowej oraz Zjednoczenia Zawodowego Polskiego. 
 
Brał udział w akcjach agitacyjnych Polonii przed wyborami do Volkstagu (parlament Wolnego Miasta Gdańska), a także namawiał rodziców, aby posyłali dzieci do szkół polskich. Ponadto angażował się w działalność Komunistycznej Partii Niemiec (Kommunistische Partei Deutschlands; KPD) w Wolnym Mieście Gdańsku.
1_Czoska_Feliks (1)
Tabliczka na pomniku „W Hołdzie Ofiarom – Polonii Gdańskiej” na cmentarzu na Zaspie
źródło: Gedanopedia
 
Został aresztowany 1 września 1939 r. i osadzony w Victoriaschule. Zwolniony następnego dnia. 
 
Od marca 1940 do marca 1941 r. Feliks Czoska pracował w firmie budowlanej „Hermann Felski” w Sopocie. 
 
Został aresztowany 29 marca 1941 r. i w maju tego roku osadzony w obozie koncentracyjnym Stutthof. W czerwcu 1941 r. został przywieziony do obozu zagłady Auschwitz. Był tam więźniem o numerze 17155. 
Duża grupa ludzi zebrała się na ulicy przed budynkiem z czerwonej cegły. Budynek wydaje się być budynku rządowego z wieloma piętrami i dużymi oknami. Na ulicy zaparkowanych jest kilka samochodów i kilka osób spacerujących. W centrum znajduje się czarna słuchawka niosąca mężczyznę w garniturze i krawatie, którego eskortuje tłum obserwatorów. Na pierwszym planie można zobaczyć funkcjonariusza policji, ubranego w żółtą kamizelkę i trzymającego batutę, sugerującego, że scena ma miejsce podczas protestu lub wiecu.
Budynek Victoriaschule (ul. Kładki 24), miejsce represji i kaźni Polaków w Gdańsku, w tym Feliksa Czoski, w pierwszych dniach II wojny światowej
fot. Grzegorz Mehring/ www.gdansk.pl
 
Został odnotowany w książkach szpitali obozowych – blok 21 (chirurgia) i blok 28 (interna). W marcu 1942 r. został osadzony w bunkrze bloku 11. Jego zgon w obozie Auschwitz odnotowano 4 kwietnia 1942 r. 
 
Feliks Czoska mieszkał m.in. w Sopocie przy Heinrichsallee 23 (ul. Jana z Kolna), Adolf-Hitler-Strasse 655a (Aleja Niepodległości) i Konradshammerstrasse Baracke 2 (ul. Władysława Łokietka). 
 
Był żonaty od 1929 r., miał trzech synów i córkę. 
 
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska

TV

W poszukiwaniu nowej Świątek, Chwalińskiej