3 maja

2016: Zmarł arcybiskup Tadeusz Gocłowski, przez ponad 20 lat metropolita gdańskiej diecezji i archidiecezji, uczestnik z ramienia Kościoła w rozmowach władz PRL i opozycji antykomunistycznej w Magdalence, towarzyszących obradom Okrągłego Stołu. 
03.05.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Urodził się 16 września 1931 r. we wsi Piski, niedaleko Ostrołęki, na Mazowszu. 
gcm-download-1920-_DJP1939.2ad5a660.JPG
Abp Tadeusz Gocłowski podczas jubileuszu 35-lecia Domu Pomocy Społecznej przy ul. Polanki 121 w Gdańsku-Oliwie, 30.10.2013
Jerzy Pinkas / www.gdansk.pl
 
W 1949 r. wstąpił do Zgromadzenia Księży Misjonarzy św. Wincentego à Paulo w Krakowie. W latach 1951–1956 studiował teologię w Instytucie Teologicznym Księży Misjonarzy w Krakowie, 1956–1959 prawo na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1956 r. w Krakowie.
 
W okresie 1960–1968 abp Tadeusz Gocłowski wykładał prawo kanoniczne w Biskupim Seminarium Duchownym w Gdańsku. 
gcm-download-1920-_DJP6368.69d59344.JPG
Inauguracja organów w kościele Św. Trójcy. Abp Tadeusz Gocłowski i prezydent Gdańska Paweł Adamowicz, 28.09.2013
Jerzy Pinkas / www.gdansk.pl
 
W latach 1969–1970 odbył studia doktoranckie z prawa w Papieskim Uniwersytecie św. Tomasza „Angelicum” w Rzymie, od 1970 r. doktor prawa kanonicznego. 
 
W latach 1971–1973 oraz 1982-1983 był rektorem w Biskupim Seminarium Duchownym w Gdańsku. Od 1973 do 1982 r. prowincjałem polskiej prowincji Zgromadzenia Księży Misjonarzy w Krakowie. 
gcm-download-1920-_DJP2348.b89bd1ca.JPG
Promocja książki Tadeusza Mazowieckiego pt. "Rok 1989 i lata późniejsze" w Dworze Artusa. Abp Tadeusz Gocłowski wita się z b. premierem RP, 17.12.2012
Jerzy Pinkas / www.gdansk.pl
 
Od marca 1983 r. biskup pomocniczy diecezji gdańskiej. Od sierpnia 1984 r. administrator diecezji gdańskiej, od 31 grudnia 1984 r. biskup ordynariusz tej diecezji. W tym czasie jako obrońca praw robotników i związkowców z NSZZ „Solidarność”, w 1983 r. uczestniczył w zamkniętym spotkaniu papieża Jana Pawła II z Lechem Wałęsą w Dolinie Chochołowskiej. 
 
Współtworzył niezależne, związane z Kościołem, media: Video Studio Gdańsk, dwutygodnik „Gwiazda Morza”, tygodnik „Młoda Polska”, Radio Plus. 
 
Inicjator wizyty Jana Pawła II w Trójmieście w 1987 r. 
gcm-download-1920-_DJP6823.7ce9578f.JPG
Uroczystość wręczenia Nagrody im. Lecha Wałęsy, którą otrzymał Michał Borysowicz Chodorkowski, w Dworze Artusa. Obok abp Tadeusza Gocłowskiego siedzi prezydent Sopotu Jacek Karnowski, 29.09.2013
Jerzy Pinkas / www.gdansk.pl
 
W latach 1988–1989 był uczestnikiem rozmów przedstawicieli władz Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i opozycji antykomunistycznej w Magdalence. 
 
Jeden z założycieli (2 grudnia 1989 r.) i członek Rady Fundacji Instytutu Badań Nad Gospodarką Rynkową. 
 
25 marca 1992 r. Tadeusz Gocłowski został mianowany pierwszym arcybiskupem nowo utworzonej metropolii gdańskiej Kościoła katolickiego. 
 
W tym czasie był m.in. członkiem watykańskiej Kongregacji do spraw Biskupów, Rady Głównej Episkopatu Polski, współprzewodniczącym (1996 – 2008) Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu, krajowym duszpasterzem Ludzi Pracy.
gcm-download-1920-IMG_1265.c0d33378.JPG
Konferencja naukowa na Uniwersytecie Gdańskim "W przededniu wielkiej zmiany. Okrągły Stół". Na zdjęciu: abp Tadeusz Gocłowski i Lech Wałęsa, 31.03.2009
Jerzy Pinkas / www.gdansk.pl
 
Chętnie komentował w mediach wydarzenia społeczne i religijne z życia Polski i Kościoła. 
 
Był inicjatorem pojednawczych spotkań polityków w swoej siedzibie biskupa w Oliwie, w 1990 r. Lecha Wałęsy i jego oponentów z kręgu opozycji, w 2005 r. Jarosława Kaczyńskiego i Donalda Tuska, jak również mediacji w sporach pracowników z pracodawcami. 
 
10 lutego 1991 r., wraz m.in. z prezydentem RP Lechem Wałęsą, wojewodą gdańskim Maciejem Płażyńskim, prezydentem Gdańska Jackiem Starościakiem i rektorem Uniwersytetu Gdańskiego (UG) Zbigniewem Grzonką, był sygnatariuszem aktu utworzenia Fundacji Rozwoju UG, wszedł w skład Rady Fundacji. 
 
Od kwietnia 2000 r. członek Komitetu Honorowego Budowy Gdańskiego Centrum Muzyczno-Kongresowego na Ołowiance.
 
W 1997 r. abp Tadeusz Gocłowski przekazał w użytkowanie wspólnocie greko-katolickiej kościół św. Bartłomieja. 
gcm-download-1920-_DJP6244.399c936b.JPG
Abp Tadeusz Gocłowski na cmentarzu Srebrzysko podczas pogrzebu Arkadiusza "Arama" Rybickiego, który zginął w katastrofie samolotu prezydenckiego pod Smoleńskiem, 26.04.2010
Jerzy Pinkas / www.gdansk.pl
 
25 października 1998 r. – po spotkaniu dotyczącym dalszych losów odbudowy kościoła św. Jana – odprawioną w nim mszą zainaugurował funkcjonowanie w jego murach Duszpasterstwa Środowisk Twórczych Archidiecezji Gdańskiej. 
 
W grudniu 1999 r. jako jeden z założycieli uczestniczył w podpisaniu aktu powołującego Fundację Centrum Solidarności.
 
W 2001 r. podniósł do godności kolegiaty, nadając tytuł Kolegiaty Gdańskiej kościół Najświętszego Serca Jezusowego w Gdańsku–Wrzeszczu. 
 
Od 30 września do 27 października 2001 r., wraz z abp metropolitą przemyskim Józefem Michalikiem, abp metropolitą gnieźnieńskim Henrykiem Muszyńskim, abp metropolitą lubelskim Józefem Życińskim i bp drohiczyńskim Antonim Dydyczem, reprezentował Konferencję Episkopatu Polski na X Zgromadzeniu Zwyczajnym Synodu Biskupów obradującym w Rzymie pod hasłem “Biskup służy Ewangelii, aby nieść nadzieję światu”. 
gcm-download-1920-IMG_6493.c069e023.JPG
Uroczystość wmurowania kamienia węgielnego pod budowę stadionu piłkarskiego w Gdańsku Letnicy na EURO UEFA 2012. Na zdjęciu: abp Tadeusz Gocłowski i prezes PZPN Grzegorz Lato, 15.07.2009
Jerzy Pinkas / www.gdansk.pl
 
Laureat m.in. honorowej nagrody Radiowej Osobowości Roku 1999, Medalu Stolema „za szczególne osiągnięcia w krzewieniu i propagowaniu kaszubszczyzny w regionie, w kraju i za granicą” (2001), Medalu Wojewody Pomorskiego (2001), Medalu św. Brata Alberta „za wieloletnie zaangażowanie w działalność charytatywną i wspieranie organizacji pozarządowych oraz za zaangażowanie na rzecz świata pracy i ludzi bezrobotnych” (2003). 
 
W 2006 r., zgodnie z prawem kanonicznym, po osiągnięciu 75. roku życia, zwrócił do Stolicy Apostolskiej z prośbą o zwolnienie go z urzędu metropolity gdańskiego i ordynariusza archidiecezji gdańskiej. Decyzją papieża pozostał na stanowisku do 17 kwietnia 2008 r., po czym przeszedł na emeryturę.  Rezydował w siedzibie biskupów gdańskich w Oliwie. 
 
Jego ostatnim publicznym wystąpieniem była msza odprawiona 13 marca 2016 r. w gdańskim kościele św. Jana w intencji dziękczynno-błagalnej „za życie ks. Józefa Tischnera”, inaugurująca obchody Dni Tischnerowskich.
gcm-download-1920-2016-05_06_pogrzeb-ABP_Goclowsk036.24364afa.JPG
Pożegnanie arcybiskupa Tadeusza Gocłowskiego w Katedrze Oliwskiej, 6.05.2016
Grzegorz Mehring / www.gdansk.pl
 
W 2006 r. abp Tadeusz Gocłowski odrzucił propozycję wyróżnienia go tytułem honorowego obywatela Gdańska (w związku z wypowiedzią radnego Wiesława Kamińskiego o wykorzystywaniu przez władze miasta autorytetu arcybiskupa do celów politycznych), tytuł ten Rada Miasta Gdańska przyznała mu 28 kwietnia 2016 r. 
 
Był honorowym obywatelem czterech miast: Wejherowa (2000), Gdyni (2002), Redy (2007), Sopotu (2008). 
 
W 2011 r. odznaczony Orderem Orła Białego, w 2001 r.  Medalem Stolema, w 2008 r. uhonorowany odznaką  „Za Zasługi dla Województwa Pomorskiego”.
gcm-download-1920-odsloniecie_tablicy_nadanie_imienia-04.6d6ea56f.JPG
Uroczystości z okazji nadania tunelowi pod Martwą Wisłą imienia arcybiskupa Tadeusza Gocłowskiego. Okolicznościową tablicę odsłania Marta Gocłowska, wnuczka brata hierarchy. Obok stoją prezydent Gdańska Paweł Adamowicz i przewodniczący Rady Miasta Gdańska Bogdan Oleszek
Dominik Paszliński / www.gdansk.pl
 
Został pochowany w Krypcie Biskupów Gdańskich w Katedrze Oliwskiej. 
 
Jego imieniem 30 czerwca 2016 r. nazwano tunel pod Martwą Wisłą. Tablicę pamiątkową odsłoniła Marta Gocłowska, wnuczka brata.
 
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska