22 października

2021: Na Młodym Mieście, przy ul. Jaracza 14, otwarto Nowe Muzeum Sztuki NOMUS, oddział Muzeum Narodowego w Gdańsku. 
22.10.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Placówka powstała w dawnym budynku warsztatów szkolnych na historycznych terenach Stoczni Gdańskiej.  
gcm-download-1920-2021-10-19_nomus_042.dafa9e2d.JPG
Budynek NOMUS-a, zdjęcie z października 2021 r.
fot. Grzegorz Mehring/ www.gdansk.pl
 
W chwili otwarcia NOMUS był najmłodszym muzeum sztuki współczesnej w Polsce. 
 

- Artyści widzą więcej, czują czulej. Często przepowiadają nadchodzące trzęsienia ziemi, rzadziej pogodne wschody słońca - mówiła podczas uroczystości otwarcia placówki prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz.

Podkreśliła jednocześnie, jak ważny jest rozwój postoczniowej części Gdańska, w której rozpoczęła działalność nowa instytucja kulturalna. Aleksandra Dulkiewicz podarowała też NOMUS-owi pracę Iwony Zając, dotąd eksponowaną w Urzędzie Miejskim, która tematycznie łączy się ze stoczniową przestrzenią.

gcm-download-1920-nomus_otwarcie-115.1cc10178
Jedna z prac prezentowanych podczas otwarcia NOMUS-a
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl

Otwarciu muzeum towarzyszył wernisaż pierwszej wystawy pt. „Kolekcja w działaniu” (kuratorka Aneta Szyłak we współpracy z Mariolą Balińską i Aleksandrą Grzonkowską). Ekspozycja składała się z ok. 40 dzieł artystów, głównie z Gdańska, którzy poruszają w swojej twórczości problemy otaczającego nas świata - wątki społeczne, obyczajowe i polityczne - z lokalnej perspektywy. Na wystawie znalazły się prace m.in. Anny Witkowskiej, Anny Orbaczewskiej, Anny Królikiewicz, Roberta Klamana, Michała Szlagi oraz Elvina Flamingo, Joanny Rajkowskiej i Doroty Nieznalskiej.

gcm-download-1920-nomus-003.54366bab
Gmach, w którym mieści muzeum, powstał w czasie II wojny światowej pod szkołę mającą kształcić stoczniowców, stan na listopad 2017 r.
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
 
Oprócz sal wystawowych w budynku NOMUS-a można znaleźć przestrzeń  o nazwie „Znajomi znad morza”. To miejsce spotkań i działań społecznych – z kawiarnią, kącikiem sensorycznych zabaw dla dzieci i księgarnią. Na parterze można wziąć udział w projekcjach filmowych, wydarzeniach na żywo, dyskusjach i koncertach.  
 
Nowej instytucji w budowie nadajemy nazwę NOMUS – Nowe Muzeum Sztuki. Fonetycznie bliską greckiemu słowu NOMOS oznaczającemu prawo, w tym prawo społeczne i ład wspólnoty, zaś w tradycji egipskiej - jednostkę podziału terytorialnego. Sięgamy więc po nasze prawo, prawo lokalne, do napisania własnej historii sztuki - od nowa.
Nie dążymy do tego, by nasze muzeum było podobne do innych i reprodukowało kanoniczny obraz sztuki. Szukamy tego co specyficzne i wyjątkowe. Tego co było i jest możliwe. Co jest pilne i ważne w kontekście naszego miasta i regionu. W kontekście wartości, jakie wyznajemy – wolności twórczej, wolności ekspresji, wolności badań naukowych. 
- brzmi fragment deklaracji programowej, autorstwa Anety Szyłak, pierwszej kierowniczki nowego oddziału Muzeum Narodowego w Gdańsku. 
gcm-download-1920-nomus_otwarcie-021.0caa6620
Uroczystość otwarcia muzeum NOMUS. Na zdjęciu Aneta Szyłak (ur. 1959, zm. 2023) - organizatorka i pierwsza kierownik placówki
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
 
Formalnie, jako instytucja, NOMUS został założony w 2015 r. z inicjatywy prezydenta miasta Gdańska Pawła Adamowicza, marszałka województwa pomorskiego Mieczysława Struka oraz minister kultury i dziedzictwa narodowego Małgorzaty Omilanowskiej. 
gcm-download-1920-nomus_otwarcie-029.d8cebf76
Wernisaż prac podczas otwarcia NOMUS-a
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
 
Kolekcja prac NOMUS-a koncentruje się na sztuce współczesnej oraz na tworzeniu lokalnej historii sztuki w odniesieniu do kontekstu ogólnopolskiego i międzynarodowego.