18 listopada

1665: Zmarł Clemens Cölmer, rajca, burgrabia królewski w Gdańsku, nobilitowany do stanu szlacheckiego za zasługi dla Rzeczypospolitej Obojga Narodów. 
18.11.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Urodził się w Gdańsku 10 grudnia 1587 r. w Gdańsku.
 
Na początku uczył się w Toruniu, aby w 1604 r. przenieść się do gdańskiego Gimnazjum Akademickiego. Następnie immatrykulował się na studia w Sienie (Włochy). Z bratem Gabrielem odbył podróż edukacyjną po Niemczech, Niderlandach, Anglii i Francji.
Clemens_Colmer
Clemens Cölmer (1587-1665), rzeźba z jego epitafium
źródło: Gedanopedia
 
Po powrocie do Gdańska, zgodnie z testamentem ojca, Clemens Cölmer miał przejąć należący do rodziny spichrz i obrać zawód kupca. Początkowo, jako właściciel wsi Golmkau (Gołębiewo) i Lamenstein (Ełganowo) (obie w okolicy Trąbek Wielkich), wybrał ziemiański tryb życia, z którego jednak po czasie też zrezygnował. 
 
Przypisuje się mu autorstwo Listu szlachcica pruskiego do obywatela Wielkiego Księstwa Litewskiego, wydrukowanego w 1639 r. w związku z wprowadzeniem nowych ceł morskich przez króla Władysława IV, a w którym występował w obronie zagrożonych praw i przywilejów Gdańska. W tym też roku (1639) powołany został w Gdańsku na urząd ławnika i otrzymał (honorowy) tytuł sekretarza królewskiego. 
Colmer_Clemens
Strona tytułowa niemieckojęzycznej wersji "Listu szlachcica pruskiego do obywatela Wielkiego Księstwa Litewskiego"
źródło: Gedanopedia
 
Od 1642 r. Clemens Cölmer był rajcą, w 1643 r. sędzią. Od 1655 r. (przez dziesięć lat do śmierci) jako kamlarz zarządzał finansami miasta. 
 
Trzykrotnie (w  roku 1647, 1652, 1660) Clemens Cölmer powoływany był na królewskiego burgrabiego. Był to urząd przedstawiciela króla polskiego w Gdańsku, utworzony na mocy przywileju Kazimierza Jagiellończyka z 15 maja 1457 r. 
 
W 1649 r., wraz z bratem Gabrielem i braćmi stryjecznymi Reinholdem i Ernstem, otrzymał nobilitację od cesarza Ferdynanda III. 
Epitafium_Cölmerów_w_kościele_NMP
Epitafium Cölmerów w Bazylice Mariackiej
źródło: Gedanopedia
 
Na Sejmie w Warszawie w 1658 r., za wierność Rzeczpospolitej i zasługi oddane w czasie szwedzkiego „potopu” Clemens Cölmer otrzymał z całą rodziną indygenat polski (przyjęcie cudzoziemca do stanu szlacheckiego) .
 
Jako kalwinista zabiegał o przybycie do Gdańska duchownego znającego także język polski. 
 
Był żonaty, ojciec czwórki dzieci. 
Gabriel_Colmer
Brat Clemensa - o 11 lat młodszy Gabriel Cölmer, fragment epitafium w kościele NMP w Gdańsku
źródło: Gedanopedia
 
Clemens Cölmer zmarł w Gdańsku, w wieku 77 lat. Został pochowany w grobie z rodzicami w kościele Najświętszej Marii Panny. Zachowało się epitafium poświęcone jego pamięci i pamięci brata Gabriela, które ten drugi nakazał w 1688 r. wznieść wykonawcom jego testamentu. 
 
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska