10 września

„Solen” („Słońce”) był trzymasztowym galeonem. Został zakupiony przez flotę wojenną Szwecji w 1624 r. w Holandii i przerobiony przez nią na okręt z 38 działami. 

 

Statek miał 17 metrów długości oraz 7 m szerokości. 

 

“Solen” był jednym z uczestników, przegranej przez Szwedów, bitwy pod Oliwą 28 listopada 1627 r. Osaczony przez polskie okręty „Wodnik” i „Biały Lew”, zatonął po zdetonowaniu komory prochowej przez swojego dowódcę Alexandra Forattha.

 

Na wrak statku natknięto się w październiku 1969 r. podczas prac przy budowie Portu Północnego w Gdańsku. Odkryli go specjaliści z Gdańskiego Urzędu Morskiego oraz Polskiego Ratownictwa Okrętowego. 

 

“Solen” zalegał w rejonie Gdyni-Orłowa na głębokości 16 metrów, o 3 mile morskie na północny wschód od gdańskiego portu.

 

Z drewnianej konstrukcji zachowała się część denna, która była wypełniona kamieniami balastowymi. Po bokach znajdowały się luźne zniszczone wręgi z niepełnym deskowaniem. Nie zachowała się część dziobowa (miejsce zdetonowanej komory prochowej), pokłady, burty i maszty.

 

Jesienią 1969 r. rozpoczęły się pionierskie prace archeologiczne pod przewodnictwem ówczesnego dyrektora Centralnego Muzeum Morskiego Przemysława Smolarka. „Solen” po naniesieniu na mapę zyskał inwentarzową nazwę W-6. Badania, kwerendy i wydobyte obiekty pozwoliły na jego identyfikację. 

 

W 1975 r. zaczęto usuwać kamienie balastowe z konstrukcji wraku, a w 1980 r. został wyciągnięty z wody. 

 

Jesienią 1981 r. zakończono badania całego stanowiska dotyczącego W-6. Na każdym z etapów prac były wykonywane dokładne rysunki oraz dokumentacja fotograficzna.

 

Z wraku i jego najbliższych okolic wydobyto blisko 6 tysięcy obiektów. Jednymi z najcenniejszych było 20 luf armatnich, w tym 16  produkcji szwedzkiej, dwie polskiej i dwie rosyjskiej. 

 

Wśród odnalezionych przedmiotów znalazły się także m.in. okucia, kotwice abordażowe, kule armatnie różnych typów i do ręcznej broni palnej, talerze cynowe, fragmenty ceramiki, buteleczki apteczne, kałamarze, pasy, fajeczki, lichtarze, klamerki, monety, muszkiety, części garderoby, baryłka, młotek, siekiera, klucze, sztućce, etui z wykałaczkami, dwa szkielety oraz rzeźba. 

 

Na podstawie wydobytych czaszek wykonano rekonstrukcję głów szwedzkich marynarzy.

 

Odkrycie “Solena” oraz całościowy obraz znalezionych obiektów pozwala na analizę życia, wyposażenia i funkcjonowania nowożytnego okrętu wojennego. 

 

Kolekcję przedmiotów wydobytych ze szczątków "Solena" można oglądać na wystawie w Narodowym Muzeum Morskim, na wyspie Ołowianka.