Czy to było "wyzwolenie" Gdańska? Jak obchodzić rocznicę marca 1945 roku. Rozmowa z Janem Danilukiem
Portal Miasta Gdańska
PL | EN | DE
‹›
Czy to było "wyzwolenie" Gdańska? Jak obchodzić rocznicę marca 1945 roku. Rozmowa z Janem Danilukiem
27 marca 2020 (2 lat i 61 dni temu)
Nie ma chyba w Gdańsku bardziej kontrowersyjnej rocznicy niż rocznica marca 1945. To kres zbrodni Niemców na tym terenie ale początek represji i bezprawia żołnierzy sowieckich. To zburzenie miasta, za które odpowiadają zarówno Niemcy, broniący go do upadłego, jak i Sowieci, którzy mieli je za nic. Jest to też początek naszego, polskiego panowania w Gdańsku. Rozmawiamy na ten temat z wybitnym znawcą tematu, historykiem dr Janem Danilukiem.

Stawiam pomysł aby odejść od podkreślania daty 28 marca, a więc momentu wciągnięcia flagi na Dwor Artusa. Zamiast tego lepiej wybrać datę 4 kwietnia, a więc moment objęcia przez nas, Polaków, władzy nad Gdańskiem i powołania na prezydenta Franciszka Kotusa-Jankowskiego - mówi w rozmowie z Lechem Parellem dr Jan Daniluk. To jest dużo bardziej właściwy moment. W końcu marca w Gdańsku toczyły się jeszcze walki. Zdobyte było centrum - ale nie całe miasto.

W dalszej części rozmowy dr Daniluk porusza m.in. następujące kwestie:

  • Jeśli mówić o wyzwoleniu Gdańska, to tylko z użyciem cudzysłowu. Nie podlega dyskusjom fakt, że Armia Czerwona w trakcie walk i po ich zakończeniu dopuszczała się rzeczy strasznych. Wśród nich są mordy na ludności cywilnej, takie jak spalenie kilkuset osób w kościele św. Józefa. Wiele innych jest wciąż niezbadanych i odkrywanych. Np. zabicie kilkudziesięciu osób, w tym zakonnic, których ciała, skrępowane drutem, znaleziono na placu między Halą targową a kościołem św. Mikołaja. Nie można więc mówić o takim wyzwoleniu Gdańska, jakim były wyzwolenia miast w Holandii czy Francji, dokonywane z udziałem Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. 

 

  • Mimo wszystko nie można całego zniszczenia miasta przypisywać temu, co Rosjanie zrobili po zakończeniu działań wojennych. Gdańsk w wielkiej mierze został zniszczony i spalony z powodu ostrzeliwań, które były wynikiem zaciekłej obrony. Na skalę zniszczeń wpłynął fakt, że miasto była bardzo gęsto zabudowane i pożary łatwo się przenosiły. Oczywiście były też celowe podpalenia po zakończeniu bezpośrednich działań.

 

  • Gdańsk był w dużej mierze miastem niemieckim. Dlatego podkreślanie terminu "Powrót do Macierzy" wydaje się niewłaściwy. Ciekawe, że bezpośrednio po II wojnie ta narracja nie obowiązywała. 

 

Zapraszamy do wysłuchania całej, bardzo interesującej rozmowy.

Zachęcamy również do przeczytania artykułów poświęconych tej tematyce, a wśród nich:

GDAŃSKIE HISTORIE: Marzec 1945 - straszny koniec miasta Danzig. Opowieść Mieczysława Abramowicza o sytuacji w mieście, które wkrótce - wskutek klęski w II wojnie światowej - opuszczą Niemcy, by ich miejsce zajęli Polacy. 

 

"Szczególnie w takim miejscu jak Gdańsk nigdy dość powtarzania, że nacjonalizm nie jest opcją". Wykład prof. Cezarego Obracht-Prondzyńskiego o tożsamości gdańszczan.

 

Około 60 tysięcy Niemców usunięto z ich mieszkań siłą, bo do Gdańska przyjeżdżało coraz więcej Polaków, którzy nie mieli gdzie mieszkać. Ostatecznie w mieście zostało około 15 tysięcy rdzennych gdańszczan - mówi dr Sylwia Bykowska z Pracowni Historii Gdańska i Dziejów Morskich Polski Instytutu Historii PAN.

 

 

 

44:45
Gdańska Gala Sportu Młodzieżowego
9 grudnia 2021 (169 dni temu)
10:53
Dzielnica Suchanino
8 grudnia 2021 (170 dni temu)
10:25
Dzielnica Aniołki
8 grudnia 2021 (170 dni temu)
10:05
Dzielnica Chełm
24 listopada 2021 (184 dni temu)
9:16
Dzielnica Rudniki
23 listopada 2021 (185 dni temu)
9:45
Dzielnica Młyniska
15 listopada 2021 (193 dni temu)
8:36
Dzielnica Letnica
15 listopada 2021 (193 dni temu)
8:18
Dzielnica Brzeźno
5 listopada 2021 (203 dni temu)
8:13
Dzielnica Wrzeszcz Górny
5 listopada 2021 (203 dni temu)
9:04
Dzielnica Zaspa Młyniec
4 listopada 2021 (204 dni temu)
8:05
Dzielnica VII Dwór
4 listopada 2021 (204 dni temu)
8:22
Dzielnica Śródmieście
4 listopada 2021 (204 dni temu)
11:28
Dzielnica Ujeścisko Łostowice
4 listopada 2021 (204 dni temu)
11:17
Dzielnica Strzyża
4 listopada 2021 (204 dni temu)
11:45
Dzielnica Stogi
4 listopada 2021 (204 dni temu)
9:51
Dzielnica Sobieszewo
4 listopada 2021 (204 dni temu)
10:00
Dzielnica Przymorze Wielkie
4 listopada 2021 (204 dni temu)
11:18
Dzielnica Przymorze Małe
4 listopada 2021 (204 dni temu)
10:34
Dzielnica Piecki Migowo
4 listopada 2021 (204 dni temu)
10:16
Dzielnica Osowa
4 listopada 2021 (204 dni temu)
9:36
Dzielnica Oliwa
4 listopada 2021 (204 dni temu)
8:28
Dzielnica Matarnia
4 listopada 2021 (204 dni temu)
10:34
Dzielnica Krakowiec Górki Zachodnie
4 listopada 2021 (204 dni temu)
9:24
Dzielnica Jasień
4 listopada 2021 (204 dni temu)
6:53
Dzielnica Brętowo
4 listopada 2021 (204 dni temu)
7:21
Dzielnica Kokoszki
4 listopada 2021 (204 dni temu)
9:20
Dzielnica Zaspa Rozstaje
3 listopada 2021 (205 dni temu)
2:08
Nowa droga rowerowa - nad Wisłą
23 października 2021 (216 dni temu)
8:44
Nomus Nowe Muzeum Sztuki w Gdańsku
21 października 2021 (218 dni temu)
0:51
Inwestycja drogowo-kolejowa w Porcie Gdańsk
18 marca 2021 (1 rok i 70 dni temu)
1:00
PIT w Gdańsku - zapowiedź
17 marca 2021 (1 rok i 71 dni temu)
0:0:15
Szczepimy się
18 stycznia 2021 (1 rok i 129 dni temu)
0:24
Port Lotniczy Gdańsk zimą
18 stycznia 2021 (1 rok i 129 dni temu)
1:22
Druga rocznica śmierci prezydenta Pawła Adamowicza
12 stycznia 2021 (1 rok i 135 dni temu)
0:55
Mapping 3D w sylwestra i Nowy Rok
31 grudnia 2020 (1 rok i 147 dni temu)
20:05
Darczyńca Muzeum Gdańska: konferencja prasowa
29 grudnia 2020 (1 rok i 149 dni temu)
47:30
Raport 2020 – Zielony Gdańsk
22 grudnia 2020 (1 rok i 156 dni temu)
1:33:20
Koncert online "Niebo Pełne Gwiazd"
22 grudnia 2020 (1 rok i 156 dni temu)
0:50
Mobilne laboratorium w zasobach Straży Miejskiej
21 grudnia 2020 (1 rok i 157 dni temu)
1:06:54
15 Doroczne Obywatelskie Spotkania Gdańszczan
15 grudnia 2020 (1 rok i 163 dni temu)
0:59
Wiecha na oranżerii w Parku Oliwskim
14 grudnia 2020 (1 rok i 164 dni temu)
4:47
„Oda do radości” na gdańskim carillonie
10 grudnia 2020 (1 rok i 168 dni temu)
16:39
Rocznica Grudnia ’70 konferencja prasowa
2 grudnia 2020 (1 rok i 176 dni temu)
11:25
GDFF otwarcie
1 grudnia 2020 (1 rok i 177 dni temu)
2:13
Oda do radości
28 listopada 2020 (1 rok i 180 dni temu)
39:51
Konferencja prasowa Gdańsk patrzy na morze
19 listopada 2020 (1 rok i 189 dni temu)
15:28
Gdańsk pomaga: konferencja prasowa
16 listopada 2020 (1 rok i 192 dni temu)
1:43:35
Koncert Weterana na Święto Niepodległości
11 listopada 2020 (1 rok i 197 dni temu)
10:36
Konferencja prasowa 9.11.2020
10 listopada 2020 (1 rok i 198 dni temu)
19:53
Konferencja prasowa 10.11.2020
10 listopada 2020 (1 rok i 198 dni temu)
2:18
Swięto Niepodległości - Aleksandra Dulkiewicz
10 listopada 2020 (1 rok i 198 dni temu)
2:18
Swięto Niepodległości - Aleksandra Dulkiewicz
10 listopada 2020 (1 rok i 198 dni temu)
Raport 2020: Inwestycje miejskie - konferencja prasowa
5 listopada 2020 (1 rok i 203 dni temu)
35:54
Konferencja Unii Metropolii Polskich
3 listopada 2020 (1 rok i 205 dni temu)
0:43
Mural Looney'a ozdobił SP nr 19
2 listopada 2020 (1 rok i 206 dni temu)
1:45
Pierwsze dni protestów po decyzji Trybunału Konstytucyjnego
27 października 2020 (1 rok i 212 dni temu)
18:33
Dzień Wszystkich Świętych - konferencja prasowa
23 października 2020 (1 rok i 216 dni temu)
1:06:58
250-lecie Wielkiej Alei Lipowej w Gdańsku, odcinek 3
23 października 2020 (1 rok i 216 dni temu)
39:55
250-lecie Wielkiej Alei Lipowej w Gdańsku, odcinek 2
21 października 2020 (1 rok i 218 dni temu)
36:10
250-lecie Wielkiej Alei Lipowej w Gdańsku, odcinek 1
20 października 2020 (1 rok i 219 dni temu)
1:04
Stogi. Zobacz z lotu ptaka dzielnicę po dużym remoncie
19 października 2020 (1 rok i 220 dni temu)
0:52
Brunon Zwarra patronem gdańskiego tramwaju
16 października 2020 (1 rok i 223 dni temu)
35:30
Konferencja. Czerwona strefa w Gdańsku. Jak z tym żyć?
16 października 2020 (1 rok i 223 dni temu)
0:58
Roślinność w palmiarni ma się dobrze
15 października 2020 (1 rok i 224 dni temu)
44:03
Konferencja raport 2 lata od wyborów samorządowych
15 października 2020 (1 rok i 224 dni temu)
2:55
Zbigniew Zamachowski w Parku Oruńskim
20 września 2020 (1 rok i 249 dni temu)
1:02
Wiec Demokracji - prezydent Gdańska zaprasza
18 września 2020 (1 rok i 251 dni temu)
1:31
Festiwal "Wilno w Gdańsku" - zapowiedź
3 września 2020 (1 rok i 266 dni temu)
0:30
Kwiaty i znicze pod Victoriaschule
1 września 2020 (1 rok i 268 dni temu)
0:43
Złożone wieńców na cmentarzu na Zaspie
1 września 2020 (1 rok i 268 dni temu)
22:26
Nowy rok szkolny 2020/2021
28 sierpnia 2020 (1 rok i 272 dni temu)
20:57
Jubileusz 50-lecia Muzeum Gdańska
3 marca 2020 (2 lat i 85 dni temu)
2:46
Bike Trade Show 2020 w Gdańsku
29 lutego 2020 (2 lat i 88 dni temu)
1:31
Gdańsk testuje elektryczny autobus eCitaro
28 lutego 2020 (2 lat i 89 dni temu)
35:48
Masz depresję - w Gdańsku znajdziesz pomoc
20 lutego 2020 (2 lat i 97 dni temu)
12:30
Dni Otwarte w podstawówkach
19 lutego 2020 (2 lat i 98 dni temu)
1:44
409. urodziny Jana Heweliusza
28 stycznia 2020 (2 lat i 120 dni temu)
2:09
Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu
27 stycznia 2020 (2 lat i 121 dni temu)
0:30
Zabytkowy Wielki Młyn ma już nowy dach
21 stycznia 2020 (2 lat i 127 dni temu)
0:30
Port Lotniczy Gdańsk. Rekordowy 2019 r.
21 stycznia 2020 (2 lat i 127 dni temu)
3:10
28. Finał WOŚP w Gdańsku
17 stycznia 2020 (2 lat i 131 dni temu)
1:44
Orszak Trzech Króli po raz 10 w Gdańsku
6 stycznia 2020 (2 lat i 142 dni temu)
0:50
28. Finał WOŚP w Gdańsku
3 stycznia 2020 (2 lat i 145 dni temu)
30:55
Orszak Trzech Króli w Gdańsku po raz 10
2 stycznia 2020 (2 lat i 146 dni temu)
0:46
Sylwestrowy Konkurs Rady Miasta Gdańska.
13 grudnia 2019 (2 lat i 166 dni temu)
1:08
Rada Seniorów w Gdańsku na półmetku kadencji
11 grudnia 2019 (2 lat i 168 dni temu)
39:54
14. Doroczne Spotkanie Gdańszczan
10 grudnia 2019 (2 lat i 169 dni temu)
2:03:18
Koncert "Polskę Kocham. 30 lat wolności"
9 grudnia 2019 (2 lat i 170 dni temu)
01:41:40
65 Salon Młodopolski im. Arama Rybickiego
9 grudnia 2019 (2 lat i 170 dni temu)
0:41
Gdańskie choinki
8 grudnia 2019 (2 lat i 171 dni temu)
0:49
Tramwaje wracają na Stogi
7 grudnia 2019 (2 lat i 172 dni temu)
1:36
Marina Gdańsk. Mistrzostwa Europy Morsów 2019
7 grudnia 2019 (2 lat i 172 dni temu)
0:30
Odkryto grób Nataniela Mateusza Wolfa
3 grudnia 2019 (2 lat i 176 dni temu)
1:06
Intrygujące rzeźby Czesława Podleśnego
3 grudnia 2019 (2 lat i 176 dni temu)
1:37
Iluminacje świąteczne jeszcze tylko do 2 lutego
1 grudnia 2019 (2 lat i 178 dni temu)
0:35
Tramwaj na Stogi. Przejazd testowy zaliczony
30 listopada 2019 (2 lat i 179 dni temu)
20:08
Przed XVII Sesją Rady Miasta Gdańska
26 listopada 2019 (2 lat i 183 dni temu)
31:19
Jarmark Bożonarodzeniowy już od soboty!
19 listopada 2019 (2 lat i 190 dni temu)
1:00
Ekologiczna kąpiel gdańskich tramwajów
18 listopada 2019 (2 lat i 191 dni temu)
1:46
Narracje 2019. Artyści zagościli na Siedlcach
16 listopada 2019 (2 lat i 193 dni temu)
1:40
Złota Malwa 2019
13 listopada 2019 (2 lat i 196 dni temu)
1:57
11.11.2019 r. Gdańska Parada Niepodległości
11 listopada 2019 (2 lat i 198 dni temu)
0:40
101 drzew w 101 rocznicę Odzyskania Niepodległości
11 listopada 2019 (2 lat i 198 dni temu)
1:25
Gigantyczna flaga Polski zawisła na Górze Gradowej
10 listopada 2019 (2 lat i 199 dni temu)
1:52
Polskie aparaty fotograficzne. Wystawa w Hevelianum
10 listopada 2019 (2 lat i 199 dni temu)
24:05
Przed XV sesją Rady Miasta Gdańska
22 października 2019 (2 lat i 218 dni temu)
Gdańsk uhonorowany Nagrodą Księżnej Asturii
21 października 2019 (2 lat i 219 dni temu)
2;03
Hevelka 2019 - jesienna edycja
19 października 2019 (2 lat i 221 dni temu)
1:42
Wspólne ukwiecanie Gdańska
19 października 2019 (2 lat i 221 dni temu)
26:50
W ten weekend odwiedzamy ZOO - za darmo!
17 października 2019 (2 lat i 223 dni temu)
"Porozmawiajmy przy stole". 8 spotkań
15 października 2019 (2 lat i 225 dni temu)
17:40
Wszystko o pracy dla seniorów
10 października 2019 (2 lat i 230 dni temu)
1:51
Festiwal Pracy i Aktywności Seniorów
8 października 2019 (2 lat i 232 dni temu)
2:26
Wilno w Gdańsku XVI edycja festiwalu
6 września 2019 (2 lat i 264 dni temu)
24:22
Autonomicznym busem po Gdańsku
3 września 2019 (2 lat i 267 dni temu)
1:33
XI Maraton Sierpniowy im. Lecha Wałęsy w Gdańsku
17 sierpnia 2019 (2 lat i 284 dni temu)
13:31
Podpisanie deklaracji obrony demokracji
16 sierpnia 2019 (2 lat i 285 dni temu)
1:19
Tradycja rybacka na Jarmarku Św. Dominika
15 sierpnia 2019 (2 lat i 286 dni temu)
1:59
Jerzy Borowczak wspomina Strajk Sierpniowy z 1980r.
14 sierpnia 2019 (2 lat i 287 dni temu)
2:18
Grand Prix 759.Jarmarku św. Dominika
10 sierpnia 2019 (2 lat i 291 dni temu)
1:04
Lew - handlarz. Gdańsk ma kolejnego Heweliona
10 sierpnia 2019 (2 lat i 291 dni temu)
2:02
Airport City Gdańsk - czym będzie?
9 sierpnia 2019 (2 lat i 292 dni temu)
0:48
Próby obciążeniowe Wiaduktu Biskupia Górka
8 sierpnia 2019 (2 lat i 293 dni temu)
19:35
Ślub w plenerze. Jak go zorganizować?
29 lipca 2019 (2 lat i 303 dni temu)
1:46
Nowe oblicze Biskupiej 4
29 lipca 2019 (2 lat i 303 dni temu)
0:58
Ceremonia otwarcia 759. Jarmarku św. Dominika
27 lipca 2019 (2 lat i 305 dni temu)
1:06
VIII Zjazd Letniczan
26 lipca 2019 (2 lat i 306 dni temu)
2:54
FETA 2019
15 lipca 2019 (2 lat i 317 dni temu)
1:44
Triathlon Gdańsk 2019
14 lipca 2019 (2 lat i 318 dni temu)
1:11
30. lat Międzynarodowych Targów Gdańskich
13 lipca 2019 (2 lat i 319 dni temu)
EUROPEJSKA REWOLUCJA I CO Z NIEJ WYNIKŁO?
4 lipca 2019 (2 lat i 328 dni temu)
DEMOKRACJA OBYWATELI – JAK O NIĄ DBAĆ?
4 lipca 2019 (2 lat i 328 dni temu)
1:00
Wyspa Sobieszewska. Zbiornik Wody Kazimierz
2 lipca 2019 (2 lat i 330 dni temu)
1:27
45 lecie muzeum Wartowni nr 1
29 czerwca 2019 (2 lat i 333 dni temu)
1:30
Szersze plaże na Pomorzu
26 czerwca 2019 (2 lat i 336 dni temu)
0:04:00
2019.06.24 Wiadomości z tłumaczeniem
24 czerwca 2019 (2 lat i 338 dni temu)
1:03:20
WYKLUCZENI, ZAPOMNIANI, NIEWIDZIALNI
24 czerwca 2019 (2 lat i 338 dni temu)
1:39:04
KULTURA – SIŁĄ DEMOKRACJI
24 czerwca 2019 (2 lat i 338 dni temu)
2:25
V Sesja Rady Seniorów
18 czerwca 2019 (2 lat i 344 dni temu)
15:20
Bajki ŚWINKA MALINKA I SŁOŃ LEON
18 czerwca 2019 (2 lat i 344 dni temu)
20:50
Bajki NAJLEPSZA ZUPA NA ŚWIECIE
18 czerwca 2019 (2 lat i 344 dni temu)
1:00:07
Bajki HISTORIA RETORYKI PROFESORA O’RETY
18 czerwca 2019 (2 lat i 344 dni temu)
1:31
Jan III Sobieski prawie jak nowy
18 czerwca 2019 (2 lat i 344 dni temu)
0:58
Kładka nad Motławą obchodzi 2. urodziny
17 czerwca 2019 (2 lat i 345 dni temu)
2:10
II Parada Seniorów
15 czerwca 2019 (2 lat i 347 dni temu)
36:10
Historia Gdańska - polska czy niemiecka?
11 czerwca 2019 (2 lat i 351 dni temu)
41:23
2019.06.10 Wiadomości z tłumaczeniem
11 czerwca 2019 (2 lat i 351 dni temu)
58:00
6. Forum Praktyków Partycypacji
10 czerwca 2019 (2 lat i 352 dni temu)
0:46
23. Pomorski Wielki Przejazd Rowerowy
9 czerwca 2019 (2 lat i 353 dni temu)
0:42
XIV Rodzinny Bieg Gdańszczan
8 czerwca 2019 (2 lat i 354 dni temu)
1:36
Dziecięca Sesja Rady Miasta
31 maja 2019 (2 lat i 362 dni temu)
0:19
Dachowanie przed tunelem pod martwą wisłą
29 maja 2019 (2 lat i 364 dni temu)
1:42
XIV Święto Samorządowców
27 maja 2019 (3 lat i 1 dzień temu)
1:14
Roller Derby w Skate Arenie
25 maja 2019 (3 lat i 3 dni temu)
1:27
V Marsz Równości w Gdańsku
25 maja 2019 (3 lat i 3 dni temu)
1:07
Festyn w Radzie Miasta
21 maja 2019 (3 lat i 7 dni temu)
2:19
Gotowanie w duchu "zerowaste"
21 maja 2019 (3 lat i 7 dni temu)
8:04
2019.05.21 Wiadomości z tłumaczeniem
21 maja 2019 (3 lat i 7 dni temu)
1:30
Pingwiny przyjęły albinosa do stada
20 maja 2019 (3 lat i 8 dni temu)
1:41
Noc Muzeów (i nie tylko muzeów) za nami
19 maja 2019 (3 lat i 9 dni temu)
1:46
W NCK powstanie Pałac Ślubów
17 maja 2019 (3 lat i 11 dni temu)
1:27
Pszczoły w Hevelianum
16 maja 2019 (3 lat i 12 dni temu)
0:32
Ul. Andruszkiewicza jest już prawie gotowa
16 maja 2019 (3 lat i 12 dni temu)