Przejdź do sekcji menu główne
Przejdź do sekcji menu boczne
Przejdź do sekcji treść strony
Przejdź do sekcji stopka strony
Park Kulturowy to szczególna forma ochrony zabytków i krajobrazu kulturowego. Celem jest ochrona historycznie ukształtowanej przestrzeni, która tworzy unikatowy charakter miasta – nawet wtedy, gdy nie wszystkie budynki są wpisane do rejestru zabytków. Uchwałę o utworzeniu Parku podejmuje rada gminy, po zasięgnięciu opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Taka uchwała określa m.in. granice Parku, sposób ochrony, a także zakazy i ograniczenia dotyczące np.:
- prowadzenia robót budowlanych i działalności gospodarczej,
- zmian w zabytkach nieruchomych,
- umieszczania reklam i szyldów,
- składowania odpadów.
Ponieważ uchwała o utworzeniu Parku Kulturowego ma charakter aktu prawa miejscowego, jej zapisy są powszechnie obowiązujące na obszarze objętym ochroną. Oznacza to, że muszą być respektowane zarówno przy sporządzaniu planów zagospodarowania przestrzennego jak i innych lokalnych regulacji. W praktyce zapewnia to spójność prawa i gwarantuje, że zasady ochrony krajobrazu kulturowego będą miały realny wpływ na życie mieszkańców, przedsiębiorców i rozwój przestrzeni miejskie
Parki Kulturowe działają już w wielu polskich miastach i gminach. Liderem jest Kraków, który powołał aż kilka parków: Stare Miasto, Kazimierz ze Stradomiem, Nową Hutę, a od 2021 roku pracuje nad utworzeniem parku Stare Podgórze z Krzemionkami. Każdy z nich odpowiada na inne potrzeby – od ochrony zabytkowego centrum, przez historyczne dzielnice, po krajobraz przyrodniczo-kulturowy. Podobne rozwiązania wprowadziły także m.in. Warszawa, Poznań i Wrocław, dostosowując regulacje do lokalnych wyzwań i uwarunkowań. W województwie pomorskim funkcjonują trzy Parki Kulturowe:
• Park Kulturowy Ośmiu Błogosławieństw w Sierakowicach (2006),
• Park Kulturowy „Osada Łowców Fok” w Rzucewie (2008),
• Park Kulturowy „Klasztorne Stawy” w Kartuzach (2009).
Każdy z nich pełni inną rolę – chroni zabytkowe układy urbanistyczne, krajobraz i przyrodę albo dziedzictwo archeologiczne. Pokazuje to, że Park Kulturowy jest elastycznym narzędziem, które można dopasować do specyfiki danego miejsca.
Prace nad utworzeniem Parku Kulturowego w Śródmieściu Gdańska były wstrzymane w 2023 roku. Taka decyzja wynikała m.in. z trudnej sytuacji gospodarczej, wysokiej inflacji, rosnących cen paliw i energii oraz kosztów pracy, intensywnych remontów w centrum miasta oraz ograniczonych zasobów kadrowych służb miejskich.
Obecnie temat wraca z nowym podejściem. Sytuacja gospodarcza się ustabilizowała, kluczowe remonty zostały zakończone, a mieszkańcy coraz wyraźniej zgłaszają potrzebę uporządkowania przestrzeni publicznej. Materiał zebrany w poprzednich latach stanowi cenny punkt odniesienia dla obecnych prac.
Wszystkie materiały z poprzednich prac są dostępne pod adresem: https://www.gdansk.pl/park-kulturowy-srodmiescie-gdanska
Utworzenie Parku Kulturowego Główne Miasto poprzedzone będzie szeregiem działań, aby ostateczny kształt uchwały jak najlepiej odzwierciedlał wypracowany w procesie konsultacyjnym oraz w toku międzyjednostkowej współpracy kompromis.
W dniu 22 października odbędzie się ostatnie spotkanie w ramach konsultacji społecznych. W ciągu miesiąca od ich zakończenia przygotowany zostanie raport, a następnie wyniki konsultacji będą wnikliwie analizowane przez Zespół ds. Parku Kulturowego Główne Miasto. Równolegle będzie odbywała się analiza zgromadzonych wniosków do projektu uchwały i prowadzone będą między jednostkowe rozmowy celem rozstrzygnięcia treści poszczególnych regulacji. Gotowy projekt uchwały, zgodnie z zapisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zostanie także przekazany do zaopiniowania Pomorskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków.
Utworzenie Parku Kulturowego Główne Miasto niesie ze sobą wiele szans, w tym mogących wpłynąć pozytywnie na jakość życia mieszkańców, jednakże ze względu na złożoność tematu, potrzebę analizy skutków i zapewnienie zgodności z obowiązującymi przepisami, projekt uchwały planowany jest do przedstawienia w drugiej połowie 2026 roku. Biorąc pod uwagę złożony proces, jaki poprzedza przedłożenie projektu uchwały pod obrady Rady Miasta, może być jednak konieczne wydłużenie procesu prac nad brzmieniem zapisów.
Po zakończeniu konsultacji społecznych zostanie sporządzony raport, który zostanie opublikowany na stronie internetowej Urzędu Miejskiego (w serwisie tematycznym www.gdansk.pl/PKGM), stronach Biuletynu Informacji Publicznej oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego.
We wrześniu i październiku 2025 r. istnieje możliwość składania wniosków do przygotowywanego projektu uchwały.
Zgodnie z uchwałą Rady Miasta Gdańska Nr XVI/327/25 z dnia 29 maja 2025 r. w sprawie podjęcia prac nad utworzeniem parku kulturowego pod nazwą Park Kulturowy Główne Miasto składanie wniosków możliwe jest od dnia 1 września do dnia 31 października 2025 r. w formie:
- elektronicznej - na adres park.kulturowy@gdansk.gda.pl ;
- poprzez e-puap lub e-doręcznia;
- osobiście do kancelarii Urzędu Miejskiego w Gdańsku przy ul. Nowe Ogrody 8/12 w Gdańsku lub pocztą przesyłając na adres Urzędu Miejskiego w Gdańsku przy ul. Nowe Ogrody 8/12 w Gdańsku z adnotacją "Wnioski - Park Kulturowy Główne Miasto.
Wniosek powinien zawierać imię i nazwisko lub nazwę podmiotu oraz adres i podpis.
Główne Miasto
to nasza wspólna
historia
