Stanisław Moniuszko

HALKA

Halka to jedna z najsłynniejszych i najpopularniejszych polskich oper. Pierwsza realizacja dzieła odbyła się 1 stycznia 1858 roku w warszawskim Teatrze Wielkim i została entuzjastycznie przyjęta. Po II wojnie światowej, w 1949 roku w Gdańsku, Studio Muzyczno-Dramatyczne z inicjatywy Iwo Galla zaprezentowało jaka pierwszą operę właśnie Halkę. W roli głównej wystąpiła Maria Fołtyn.

Okazuje się, że tematyka dzieła jest jak najbardziej współczesna, gdyż rozwarstwienie społeczeństwa, o którym opowiada dzieło, powraca także i dziś. Tak samo jak w XIX wieku, tak też współcześnie wzrusza nas historia wielkiej miłości, zdrady i zazdrości. Halka Moniuszki to arcydzieło, pełne nastrojowej muzyki, które jest nam jakże bliskie.

Halka była pierwsza operą Moniuszki. Komponował ją w prowincjonalnym Wilnie, marząc o napisaniu takiego dzieła, jakie tworzyli wielcy włoscy i francuscy kompozytorzy tamtego okresu – Donizettiu, Bellini, Auber, Rossini. Tyle, że z polskim tematem i wykorzystującym elementy polskiej muzyki. Na pozór banalna historia (szlachcic uwodzi i porzuca chłopkę) w roku powstania dzieła (1848) musiała wyglądać wręcz wywrotowo. Dwa lata wcześniej galicyjscy chłopi rzucili się z siekierami na szlacheckie dwory. Temat relacji wieś-dwór był wówczas niezwykle ostry i kłopotliwy. Dziś jest on zupełnie obcy i do dyspozycji mamy historię nieszczęśliwych ludzi, którzy niefortunnie lokują swoje uczucia. Moniuszko wystawił dzieło skromnymi siłami wileńskimi i musiał czekać aż 10 lat (winę za to ponosił pewnie drażliwy temat), nim wystawił je warszawski Teatr Wielki. Warszawa była wstrząśnięta – do tej pory jeszcze żaden z polskich kompozytorów nie napisał opery z takim rozmachem, świetnie wykorzystującej zachodnie wzory, dającej śpiewakom, chórowi, baletowi i orkiestrze możliwości popisu (w głównych partiach wystąpili najlepsi polscy śpiewacy tamtych czasów – Paulina Rivoli jako Halka i Julian Dobrski jako Jontek). A przy tym w muzyce pobrzmiewała nuta narodowa (co w czasach zaborów było szczególnie przez publiczność cenione) i słowiańska (potraktowanie chóru nie jako ozdobnika, jak bywało to w operach włoskich, ale jako pełnoprawnego bohatera opery). Prędko i na swoje nieszczęście Halka stała się dziełem narodowym, wyniesionym na piedestał, wrzuconym w formalinę nawyków, patetycznym, przez co pozbawionym ludzkiego oblicza. Stała się utworem, którym uświetnia się inauguracje, otwarcia i rocznice, dziełem które się ceni, a nie kocha. Do dziś każda inscenizacja wykraczając poza XIX-wieczny kanon narażona jest na ataki konserwatywnej części krytyki. Wierzymy, że nasza inscenizacja Halki, przyczyni się, do tego, że publiczność potraktuje to dzieło nie z szacunkiem, ale z miłością.

 
6 lutego godz. 19.00 "Halka" opera Stanisława Moniuszki PREMIERA

kierownictwo muzyczne Andrzej Straszyński
reżyseria i scenografia Ewelina Pietrowiak
współpraca scenograficzna i kostiumy Katarzyna Zawistowska
choreografia Roman Komassa
przygotowanie Chóru Dariusz Tabisz

oryginalna wersja językowa

obsada:
Halka Katarzyna Hołysz, Galina Kuklina, Ewelina Wojciechowska
Jontek Paweł Skałuba, Marek Szymański, Tomasz Michalski
Stolnik Marian Kępczyński, Piotr Nowacki
Zofia Julia Iwaszkiewicz, Anna Fabrello
Janusz Grzegorz Piotr Kołodziej, Grzegorz Pazik, Jacek Jaskuła, Bartek Misiuda
Dziemba Łukasz Goliński, Piotr Lempa
Dudziarz Taras Kuzmych
Góral Łukasz Wroński, Witalij Wydra