24 stycznia

1873: W Kuźniczkach na terenie Wrzeszcza zakończono budowę dużego browaru, pierwsze piwo zaczęto sprzedawać po czterech miesiącach, browar działał przez prawie 130 lat.
24.01.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl

Browar założony został w październiku 1871 r. przez spółkę Danziger Aktien-Bierbrauerei (DAB; Gdański Browar Akcyjny)

W 1875 r. wybudowano słodownię i warzelnię. 

Siedziba dyrekcji mieściła się początkowo przy Heilige-Geist-Gasse (ul. św. Ducha). Firma jako pierwsza w Gdańsku otrzymała swój numer telefoniczny (pierwsza rozmowa dyrekcja – browar odbyła się 2 stycznia 1884 r.). 

W 1900 r. utworzono tzw. spółkę powiększoną, z powiększonym kapitałem, o nazwie Danziger Aktien-Bierbrauerei Kleinhammer. Produkowano wówczas 60 tysięcy hektolitrów piwa rocznie. Najwięcej piwa w dziejach browaru wyprodukowano w 1913 r. - było to 130 000 hektolitrów. 

23 grudnia 1918 r. w wyniku pożaru (od świątecznej choinki) spłonęła warzelnia, magazyn jęczmienia i słodownia. 

W latach 1919–1920 przebudowany i unowocześniony browar w Kuźniczkach wykupywał inne firmy produkujące piwo w Gdańsku, a także w Wejherowie i Sopocie. 

W latach 20. i 30. XX wieku na rynku lokalnym przestawiał się z transportu konnego na samochodowy (w 1923 – 60 koni, 8 samochodów, w 1939 – 23 konie, 29 samochodów dostawczych i cztery dla zarządu). Do obsługi rynków dalszych dysponował sześcioma wagonami-chłodniami.

W posiadaniu browaru były restauracje przy Marienstraße (ul. Wajdeloty) i Jäschkentaler Weg (ul. Jaśkowa Dolina) oraz hangar na lotnisku we Wrzeszczu (służący za magazyn i warsztaty samochodowe). 

W 1937 r. powstał budynek administracyjno-dyrekcyjny i nowa brama wjazdowa od Kleinhammerweg (ul. Kilińskiego). 

W okresie Wolnego Miasta Gdańska browar produkował znacznie poniżej możliwości - w 1938 r. tylko 56 000 hektolitrów - mimo wielu prób nie mogąc przebić się na polskie rynki. 

Pod koniec II wojny światowej browar zatrudniał przy produkcji jeńców wojennych: Włochów, Francuzów, Anglików i Rosjan. 

W 1945 r. zakład ocalał ze zniszczeń wojennych. Uszkodzeniu uległa tylko część dachów i 40-metrowy komin. Firmę upaństwowiono jako Zjednoczone Państwowe Browary – Państwowy Browar nr 1 w Gdańsku-Wrzeszczu. Był pierwszym w Gdańsku zakładem przemysłowym, który rozpoczął produkcję.

Prace nad jego uruchomieniem, pod kierownictwem dyrektora Władysława Małaczyńskiego, trwały od 15 kwietnia 1945 r. Już 30 kwietnia rozpoczęto produkcję wody sodowej, a pierwsze piwo (Jasne), wyprodukowane jeszcze z niemieckich zapasów, rozlano do beczek 14 maja 1945 r. 

Na przełomie maja/czerwca 1945 r. dzienna produkcja piwa wynosiła 22 000 litrów. Poza tym wytwarzano lemoniady i wodę sodową. 

W maju 1945 zatrudniano 130 osób, w sierpniu już 207 pracowników fizycznych i 44 umysłowych. Był w tym czasie jednym z największych browarów w Polsce.

Od 1950 r. działał pod nazwą Gdańskie Zakłady Piwowarskie. W latach 1959–1964 rozbudowany (nowa kotłownia, oddział fermentacji, modernizacja maszynowni, budowa linii do butelkowania i pasteryzatora tunelowego, wycofano transport konny), osiągnął zdolność produkowania rocznie 320 tysięcy hektolitrów piwa. 

Od 1962 r. część produkcji eksportowano do ZSRR, Bułgarii i Rumunii. 

W 1971 r. połączony z browarem w Elblągu pod nazwą Gdańskie Zakłady Piwowarskie z siedzibą w Elblągu. 

W 1977 r. osiągnął najwyższą w swych dziejach produkcję - 498 tysięcy hektolitrów.

W 1981 r. browary w Gdańsku i Elblągu rozdzielono, tworząc Zakłady Piwowarskie w Gdańsku, od 1988 r. Zakłady Piwowarskie im. Jana Heweliusza.

Oprócz piwa, browar w latach 1973-1996 produkował, na amerykańskiej licencji, napój Pepsi-Cola.

W 1989 r. zapadła decyzja o przekształceniu browaru w spółkę Gdańskie Zakłady Piwowarskie. W latach 1991–1992 powołano polsko-australijski Hewelius Brewing Company, własność spółki australijsko-holenderskiej Brewpole B.V., która w 1994 r. przejęła majątek i 51% udziałów. Pozostałe 49% udziału gminy Gdańsk uzyskała w 1995 r. od Zarządu Miasta. Po nabyciu browarów w Elblągu i Braniewie spółka przekształciła się w Elbrewery Company Ltd, z siedzibą w Elblągu. W 1998 r. przedsiębiorstwo zostało kupione przez Grupę Żywiec, kontrolowaną przez holenderskiego Heinekena.

W 2000 r. podjęto decyzję o zamknięciu browaru. Ostatnią partię piwa wyprodukowano w styczniu 2001 r. Potem, maszyny wywieziono do Elbląga i Leżajska.

W 2006 r. tereny (5 hektarów, staw – 1,5 ha, budynki) nabył prywatny inwestor, Przedsiębiorstwo Budowlane Górski, które od 2014 r. wybudowało tu osiedle mieszkaniowe, poddając równocześnie rewitalizacji zachowane budynki po dawnym browarze.

źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska

TV

Pomaganie jest trudne i wymaga ciągłego wsparcia