17 października

Uroczystość odbyła się w dniu 59. urodzin monarchy. 

 

Naturalnej wielkości rzeźba wyszła spod dłuta Johanna Heinricha Meissnera. Dzieło u artysty zamówili gdańscy kupcy. 

 

Pomnik postawiono na środku Dworu Artusa. Jego odsłonięciu towarzyszył m.in. chwalący króla wiersz Johanna Adama Trita (członka towarzystwa Aestetische Gesellschaft zu Danzig). 

 

W 1831 r. zarządzeniem nadprezydenta prowincji Heinricha Theodora von Schöna rzeźbę przysunięto do lady piwnej. 

 

Statua przedstawiająca króla zaginęła podczas działań wojennych w 1945 r. 

 

August III zwany Sasem (ur. 1696 w Dreźnie, zm. 1763 tamże) zasiadał na polskim tronie w latach 1733–1763, będąc jednocześnie wielkim księciem Litwy i księciem Saksonii. To podczas jego panowania powstało słynne powiedzenie “Za króla Sasa jedz, pij i popuszczaj pasa”. 

 

Po śmierci Augusta II Mocnego (ojciec Augusta III) w 1733 roku zdecydowana większość szlachty wybrała na króla Stanisława Leszczyńskiego. Był on wspierany przez swego zięcia, króla Francji Ludwika XV Burbona. Krótko po tym, stronnicy Augusta III przy pomocy Rosji ogłosili go królem Polski, a 17 stycznia 1734 r. w katedrze na Wawelu doszło do koronacji, której dokonał biskup krakowski Jan Aleksander Lipski. Wybór ten stał się przyczyną wojny o sukcesję polską.  

 

Stanisław Leszczyński schronił się w Gdańsku, licząc na silne obwarowania miasta oraz pomoc morską ze strony Francji. Związana z Augustem III koalicja wysłała tam wojska rosyjskie i saskie. 

 

W maju 1734 r. doszło do interwencji sił francuskich, które pod wodzą hrabiego de Plelo bezskutecznie próbowały przyjść z pomocą oblężonemu w Gdańsku przez Rosjan i Sasów Stanisławowi Leszczyńskiemu. Miasto skapitulowało po kilkumiesięcznym oblężeniu.  

 

Stronnicy Stanisława Leszczyńskiego uznali wówczas Augusta III, natomiast on sam przebrany za chłopa uciekł do Królewca w Prusach Książęcych. Wówczas zawiązała się nowa zbrojna konfederacja dzikowska w obronie jego elekcji. Po jej rozbiciu Stanisław Leszczyński zmuszony został do zrzeczenia się korony i powrócił do Francji. Ostatecznie, w 1736 r. podczas sejmu pacyfikacyjnego potwierdzono tytuł królewski Augusta III Sasa. 

 

Za panowania Augusta III doszło do zaostrzenia konfliktu w Gdańsku między sprawującym władzę patrycjatem (Rada Miejska) a pospólstwem (Trzeci Ordynek). Aby załagodzić spór monarcha wydał dekret w 1752 r. zwany Ordynacją Augusta III, w którym skorygował ustrój miasta. Dekret zreformował finanse miejskie, zwiększył kontrolę pospólstwa nad wydatkami Rady oraz uregulował kwestie wolności wyznaniowej i prawno-handlowej.