Użytki ekologiczne

A
A
Ostatnia aktualizacja: 13 września 2017 r.

Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody użytkami ekologicznymi są zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów, mających znaczenie dla zachowania unikatowych zasobów genowych i typów środowisk, jak naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne "oczka wodne", kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nie użytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce itp.

Użytki ekologiczne w Gdańsku:

Obecnie na obszarze miasta znajduje się 13 użytków ekologicznych, z których trzy mają za zadanie zabezpieczenie zimowisk nietoperzy:

  • Fort Nocek o powierzchni 0,11 ha, utworzony w 1996 r., położony na terenie Fortów Napoleońskich na wzgórzu Grodzisko;
  • Oliwskie Nocki o powierzchni 0,07 ha, utworzony w 2001 r., położony w Oliwie przy ul. Podhalańskiej 13;
  • Prochownia pod Kasztanami o powierzchni 0,53 ha utworzony w 2003 r., położony na terenie Fortów Napoleońskich na wzgórzu Grodzisko.

pozostałe dziewięć użytków ma za zadanie ochronę rzadkich gatunków flory  i fauny:

  •  „Murawy kserotermiczne w Dolinie Potoku Oruńskiego” o powierzchni 2,88 ha, utworzony w 1999 r., na terenie fragmentu doliny Potoku Oruńskiego, wyniesiony do 49 m n.p.m. Użytek powołano w celu zabezpieczenia muraw kserotermicznych, wraz z bogactwem ich flory i fauny. Z dwóch stron ograniczony przez erozyjne rozcięcia z drogami gruntowymi i zaroślami. Zbocza osiągają nachylenie do 40 stopni. Na terenie muraw stwierdzono występowanie dobrze wykształconych płatów muraw kserotermicznych, 232 gatunków roślin naczyniowych, w tym liczną grupę roślin ciepłolubnych niewystępujących na innych terenach naszego regionu.
  • „Luneta z Pasikonikiem” o powierzchni 0,81 ha, zlokalizowany na terenie Fortów Napoleońskich, obejmujący fragment XVIII-wiecznych umocnień ziemnych Gdańska, tzw. Lunetę Senarmonta. Na terenie użytku występują cenne gatunki flory i fauny: nawłoć (Solidago canadensis), zdziczałe drzewa owocowe, głównie śliwy (Prunus spp.) i jabłonie (Mallus domestica) oraz mysz leśna (Apodemus flavicollis). Prawdziwym skarbem Lunety Senarmonta są owady, np.: liczna populacja niewielkiego pasikonika - wątlika punktowanego (Leptophyes punctatissima).
  • „Migowska Bielawa” o powierzchni 0,51 ha, utworzony w 2006 r. zlokalizowany pomiędzy ul. Myśliwską i osiedlem Jasień. Celem powołania użytku jest ochrona torfowiska przejściowego z masową obecnością torfowców i wełnianek. Miąższość złoża torfu wynosi ok. 4 m, co pozwala określić wiek obiektu na ok. 2 – 3 tys. lat. Na obszarze użytku stwierdzono występowanie następujących gatunków chronionych: rosiczki okrągłolistnej Drosera rotundiofolia oraz brzoza karłowata Betula nana oraz kilku zagrożonych w tym w szczególności turzycę bagienną Carex limosa, której obecność we florze Gdańska jest cenną wartością.
  • „Łozy w Kiełpinie” o powierzchni 6,39 ha, utworzony w 2006 r. zlokalizowany w okolicy Kiełpina Górnego. Celem ustanowienia użytku jest wzmożona ochrona siedlisk hydrogenicznych i związanych z nimi zbiorowisk roślinnych, a w szczególności zabezpieczenie istnienia stanowisk wierzby szarej – rozległych zarośli łozy wraz z szuwarami, położonych we wschodniej części wysoczyzny morenowej na południowy zachód od Kiełpina Górnego.
  • „Dolina Czystej Wody” o powierzchni 2,73 ha, utworzony w 2006 r. zlokalizowany na terenie Doliny Czystej Wody w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym. Celem ochrony jest zabezpieczenie istnienia stanowisk chronionych oraz wzmożona ochrona siedlisk hydrogenicznych i zbiorowisk roślinnych związanych z ciekiem strefy krawędziowej wysoczyzny morenowej oraz w szczególności ochrona stanowiska situ tępokwiatowego Juncus subnodulosus – najdalej na wschód położonego stanowiska tego gatunku w Polsce.
  • „Wydma w Górkach Zachodnich” o powierzchni 1,69 ha, utworzony w 2011 r. zlokalizowany na terenach należących do gminy Gdańsk. Celem ustanowienia użytku ekologicznego jest wzmożona ochrona najwyższego (22,2 m) wzniesienia wydmowego ze zróżnicowaną szatą roślinną na terenie tzw. Wyspy Stogi w Gdańsku.
  • „Zielone Wyspy” o powierzchni 33,49 ha, utworzony w 2011 r. zlokalizowany w rejonie Górek Zachodnich. Celem ustanowienia użytku jest wzmożona ochrona największego w granicach Gdańska kompleksu nadrzecznych szuwarów o dużej wartości ekologicznej i krajobrazowej. Wartość ekologiczna szuwarów wynika przede wszystkim z ich znaczenia, jako niszy ekologicznej wielu gatunków ptaków wodnych i zwierząt innych grup systematycznych, zwłaszcza ryb i owadów, oraz z funkcji naturalnego filtra absorbującego zanieczyszczenia środowiska wodnego.
  • „Karasiowe Jeziorka” o powierzchni 38,1 ha, utworzony w 2011 r. zlokalizowany w rejonie Górek Zachodnich. Celem ustanowienia użytku jest wzmożona ochrona dużego kompleksu specyficznych zbiorowisk roślinnych: leśnych, wodnych, bagiennych i szuwarowych, o dużej wartości ekologicznej i krajobrazowej, na którym stwierdzono obecność 312 gatunków roślin naczyniowych, 13 gatunków zwierząt bezkręgowych, 4 gatunki ryb, 7 gatunków płazów, 2 gatunki gadów, 56 gatunków ptaków (w tym 49 gatunków lęgowych) oraz 2 gatunków ssaków.
  • „Torfowisko Smęgorzyńskie” o powierzchni 0,6 ha, utworzony w 2011 r. zlokalizowany na terenie Otomińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Celem ustanowienia użytku ekologicznego jest ochrona torfowiska przejściowego z masową obecnością torfowców w śródleśnym zagłębieniu terenu we wschodniej części wysoczyzny morenowej Pojezierza Kaszubskiego na południe od Smęgorzyna. Las należy do Nadleśnictwa Kolbudy. Najcenniejsze z przyrodniczego punktu widzenia jest torfowisko zajmujące niewielkie koliste zagłębienie terenu. Z pośród gatunków zagrożonych występujących w granicach projektowanego użytku należy wymienić szczególnie: rosiczkę okrągłolistną Drosera rotundifolia, kruszynę pospolita, Frangua alnus, bagnicę torfową Scheuchzeria palustis oraz modrzewicę zwyczajną Andromeda polifonia. Torfowisko stanowi także schronienie dla wielu zwierząt, jak również jest stałym miejscem bytowania przedstawicieli fauny niewystępujących na terenach przyległych. Obiekt posiada również duże walory krajobrazowe, naukowe i edukacyjne w skali miasta i regionu.
  • "Salwinia w Owczarni" o powierzcni 0,41 ha. Celem utworzenia tego użytku była ochrona zbiornika wodnego, jako miejsca rozrodu płazów bezogonowych (żaby trawnej i żaby jeziorkowej). Ten niewielki użytek to również obszar występowania przeszło 20 gatunków ptaków, a przede wszystkim jedyne znane w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym stanowisko występowania ciekawej wodnej paproci  - salwinii pływającej (Salvinia natans).