PORTAL MIASTA GDAŃSKA
PL | EN | DE

Stowarzyszenie „Samorządy dla Polski” popiera utworzenie Agencji Spójności i Rozwoju

Stowarzyszenie „Samorządy dla Polski” popiera utworzenie Agencji Spójności i Rozwoju
Stowarzyszenie „Samorządy dla Polski” poinformowało, że z uznaniem przyjęło senacki projekt ustawy o Agencji Spójności i Rozwoju. Przedstawiciele środowiska samorządowego uważają, że utworzenie tej agencji pozwoli na przejrzysty, czytelny i uczciwy podział środków z funduszy unijnych. Obecnie - jak zauważają - rząd dzieli środki z UE w sposób uznaniowy, co rodzi wiele patologii.
Agencji Spójności i Rozwoju miałby pozwolić na uczciwe i transparentne dzielenie środków finansowych z funduszy Unii Europejskiej
Agencji Spójności i Rozwoju miałby pozwolić na uczciwe i transparentne dzielenie środków finansowych z funduszy Unii Europejskiej
źródło: Pixabay.com


5 lutego grupa 28 senatorów wniosła do Marszałka Senatu RP Tomasza Grodzkiego projekt ustawy o Agencji Spójności i Rozwoju. Jak czytamy w projekcie miałaby ona odpowiadać za efektywne, profesjonalne a także politycznie bezstronne zarządzanie środkami finansowymi pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej.

Nowa agencja oparta byłaby o zasadę współpracy rządu i administracji rządowej z samorządem terytorialnym, w dialogu z partnerami społecznymi i gospodarczymi. Inicjatorzy ustawy wskazują na konkretne fundusze, którymi zarządzałaby agencja np. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego czy Fundusz Spójności. Wskazują też fundusze, który byłyby wyłączone spod jej nadzoru np. Europejski Fundusz Rolny. Ważną sprawą w projekcie ustawy jest też obecność we władzach agencji oprócz przedstawicieli rządu, Sejmu, Senatu, prezydenta RP także osób wskazanych przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego.

Nowa inicjatywa ustawodawcza została z zadowoleniem przyjęta przez Stowarzyszenie „Samorządy dla Polski”. Jak piszą samorządowcy w swoim stanowisku wprowadza ona:

jawny i przejrzysty podział funduszy unijnych pomiędzy regiony, samorządy, uczelnie, przedsiębiorców, instytucje z zakresu edukacji i zdrowia, organizacje pozarządowe oraz wszystkich uprawnionych beneficjentów

Stowarzyszenie „Samorządy dla Polski” wskazują, że do tej pory rząd przyznaje środki uznaniowo, co nie jest transparentne i rodzi wiele patologii.

Wszystkie patologie związane z dysponowaniem funduszami przez centralny aparat państwa obnażył rozdział środków z II transzy Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych (RFIL). Sytuację, w której przy braku jakichkolwiek innych wskaźników, niektóre gminy „wyróżnia” się nawet 10-krotnie wyższym udziałem w środkach z RFIL uważamy za niedopuszczalną

- czytamy w stanowisku Stowarzyszenia.

Samorządowcy zwracają uwagę, że niemal 25% środków (ok. 7 mld euro) stanowi rezerwę, dla której nie określono jakichkolwiek reguł podziału.

Grupa senatorów wyszła z inicjatywą ustawodawczą powołania Agencji Spójności i Rozwoju
Grupa senatorów wyszła z inicjatywą ustawodawczą powołania Agencji Spójności i Rozwoju
źródło: Michał Józefaciuk/Senat RP


Stowarzyszenie Samorządy dla Polski zostało powołane w sierpniu 2020 r. w Gdańsku, w 40-lecie podpisania Porozumień Sierpniowych. Deklarację przystąpienia do stowarzyszenia podpisali przedstawiciele gmin, powiatów i regionów Rzeczypospolitej Polskiej oraz osoby zaangażowane w rozwój wspólnot lokalnych. Stowarzyszenie wielokrotnie występowało już w ważnych sprawach dla Polski lokalnej.

Poniżej pełny tekst stanowiska:



Stanowisko Stowarzyszenia „Samorządy dla Polski”
w sprawie
senackiego projektu ustawy o Agencji Spójności i Rozwoju

Stowarzyszenie „Samorządy dla Polski” z uznaniem przyjęło senacki projekt ustawy o Agencji Spójności i Rozwoju (druk nr 320). Jako przedstawiciele
środowiska samorządowego uważamy, że projektowane w ustawie rozwiązanie pozwoli na obiektywny podział środków publicznych, w tym ogromnych funduszy otrzymywanych z Unii Europejskiej. Przejęcie przez Agencję kompetencji skupionych do tej pory na poziomie ministerialnym pozwoli na:

a) jawny i przejrzysty podział funduszy unijnych pomiędzy regiony, samorządy, uczelnie, przedsiębiorców, instytucje z zakresu edukacji i zdrowia, organizacje pozarządowe oraz wszystkich uprawnionych beneficjentów;

b) wyeliminowanie uznaniowości w dysponowaniu funduszami unijnymi Przedstawiciele samorządów od wielu lat obserwują patologicznie narastającą
uznaniowość w podejmowaniu decyzji dotyczących rozdziału środków publicznych.

Niestety, to zjawisko dotyczy również projektu Umowy Partnerstwa, która jest podstawowym dokumentem dotyczącym środków europejskich, pochodzących z nowego budżetu Unii Europejskiej. Po raz pierwszy, od kiedy Polska jest beneficjentem środków unijnych, doszło do sytuacji, w której kryteria i zasady podziału środków między regiony nie były konsultowane z samorządami. Co więcej, nie jest nawet znany algorytm tego podziału. Niemal 25% środków (ok 7 mld euro) stanowi rezerwę, dla której nie określono jakichkolwiek reguł podziału. Takie zapisy to ewidentny brak transparentności oraz istotne ryzyko zbyt późnej kontraktacji środków, co może utrudnić ich wykorzystanie. Jednocześnie brak jakichkolwiek zasad przyznawania środków pochodzących z rezerwy, sugeruje całkowite uzależnienie ich podziału od woli politycznych decydentów.

Wszystkie patologie związane z dysponowaniem funduszami przez centralny aparat państwa obnażył rozdział środków z II transzy Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych (RFIL). Sytuację, w której przy braku jakichkolwiek innych wskaźników, niektóre gminy „wyróżnia” się nawet 10-krotnie wyższym udziałem w środkach z RFIL uważamy za niedopuszczalną. Nie zgadzamy się, aby jedynym kryterium decydującym o przyznaniu środków była przynależność partyjna czy sympatie polityczne.

Mając na uwadze dotychczasowe doświadczenia samorządów, powołanie Agencji Spójności i Rozwoju jest optymalnym sposobem na sprawiedliwy i transparentny podział funduszy UE. Propozycja Senatu wychodzi naprzeciw oczekiwaniom samorządowców i powinna być niezwłocznie procedowana i wdrożona w życie.

Zarząd Stowarzyszenia „Samorządy Dla Polski”:

Jacek Karnowski, prezes stowarzyszenia, prezydent Sopotu
Mirosław Lech, wójt gminy Korycin
Dorota Zmarzlak, wójt gminy Izabelin
Artur Kozioł, burmistrz Wieliczki
Tadeusz Truskolaski, prezydent Białegostoku

 

oprac. MWwww.gdansk.plredakcja@gdansk.pl