PORTAL MIASTA GDAŃSKA
PL | EN | DE

Fototeka Gdańska. Instytut Sztuki PAN udostępnia cyfrowo nieznane zdjęcia z odbudowy miasta

Fototeka Gdańska. Instytut Sztuki PAN udostępnia cyfrowo nieznane zdjęcia z odbudowy miasta
101 archiwalnych fotografii Gdańska z XIX i XX wieku, dokumentujących między innymi odbudowę miasta, trafiło do cyfrowej kolekcji Fototeka Gdańska. Zdjęcia nigdy wcześniej nie były publikowane. Projekt powstał dzięki Instytutowi Sztuki Polskiej Akademii Nauk oraz Stowarzyszeniu „Liber Pro Arte” w Warszawie, a dofinansowano go ze środków Miasta Gdańska.
Archiwalna fotografia autorstwa Henryka Poddębskiego, prezentująca wieżę Bazyliki Mariackiej od ulicy Piwnej. Datowana jest na 1928 rok. Pochodzi ze zbiorów Centralnego Biura Inwentaryzacji Zabytków Sztuki
Archiwalna fotografia autorstwa Henryka Poddębskiego, prezentująca wieżę Bazyliki Mariackiej od ulicy Piwnej. Datowana jest na 1928 rok. Pochodzi ze zbiorów Centralnego Biura Inwentaryzacji Zabytków Sztuki
mat. Instytutu Sztuki PAN

 

Nigdy nie opublikowane czarno-białe fotografie, które znajdziemy w wirtualnej kolekcji Fototeka Gdańska, zostały wykonane w latach ok. 1894-1954 (nie wszystkie datowania udało się badaczom określić dokładnie, podobnie jak nie udało się poznać autorstwa wszystkich). Stanowią cenny zapis dziejów gdańskich zabytków architektury i sztuki dawnego Gdańska, dotychczas nieznany szerokiemu gronu odbiorców. Pochodzą z archiwów Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

- Prezentowany przez nas zasób to jeden z najcenniejszych zbiorów tego typu w Polsce, który dotychczas nie był udostępniany online, a więc pozostawał niemal zupełnie nieznany szerszemu gronu odbiorców - mówi mgr Piotr Sypczuk z działu Zbiorów fotografii i rysunków pomiarowych Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk, opiekun merytoryczny projektu. - Archiwalne fotografie nie były dotychczas publikowane. Na próżno byłoby ich szukać w licznych albumach z widokami Gdańska, w przewodnikach turystycznych, w monografiach miasta, czy nawet w specjalistycznych artykułach naukowych. Nie były też nigdy prezentowane na wystawach tradycyjnych.

 

Fotografia nieznanego autora, datowana na 1954 rok, prezentująca fragment wnętrza słynnego kino „Leningrad” przy ulicy Długiej 57 - herb Gdańska i fragment panoramy miasta
Fotografia nieznanego autora, datowana na 1954 rok, prezentująca fragment wnętrza słynnego kino „Leningrad” przy ulicy Długiej 57 - herb Gdańska i fragment panoramy miasta
mat. Instytutu Sztuki PAN

 

W Fototece Gdańska znajdziemy 101 archiwalnych fotografii Gdańska, podzielonych chronologicznie według bardzo różnych momentów w dziejach i kontekstów historycznych, które udało się ustalić badaczom. Dokumentują między innymi czasy niemieckich konserwatorów, 20-lecia międzywojennego i zniszczenia i odbudowy miasta. Wcześniejsze ukazują obiekty jeszcze w pierwotnej formie, często już nieistniejące lub znacznie przekształcone, późniejsze - skalę zniszczeń i rezultat heroicznej odbudowy historycznej części miasta.

- Zdjęcia zostały wykonane przez niemieckich i polskich fotografów specjalizujących się w inwentaryzacji zabytków. Na szczególną uwagę zasługują dzieła Henryka Poddębskiego, jednego z naszych najwybitniejszych artystów-fotografików - wymienia mgr Piotr Sypczuk. - Inwentaryzacja fotograficzna powstała w ramach działalności organizacji i instytucji zajmujących się opieką nad zabytkami i badaniami z zakresu historii sztuki. Wśród nich wymienić można między innymi Urząd Konserwatorski Prus Zachodnich, Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości, czy Centralne Biuro Inwentaryzacji Zabytków Sztuki w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

 

Zdjęcie Wielkiej Zbrojowni (Arsenał), elewacja zachodnia. Reprodukcja z negatywu z Pracownii Fotograficznej G.U.K., 1949 rok
Zdjęcie Wielkiej Zbrojowni (Arsenał), elewacja zachodnia. Reprodukcja z negatywu z Pracownii Fotograficznej G.U.K., 1949 rok
mat. Instytutu Sztuki PAN

 

Każde zdjęcie opowiada własną historię i opisane jest pokrótce za pomocą najcenniejszych informacji - dotyczących między innymi tego, skąd pochodzi, z jakiego okresu, jaki obiekt przedstawia. Na pomysł digitalizacji niezwykłych fotografii, a więc przeniesienia ich do świata wirtualnego, dzięki czemu zbiory udostępniane dotychczas nielicznym szczęśliwcom stały się powszechnie dostępne, wpadli członkowie warszawskiego Stowarzyszenia „Liber Pro Arte”. Projekt zrealizowany we współpracy Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie powstał dzięki dofinansowaniu Miasta Gdańska, w ramach realizacji zadania publicznego pod tytułem „Dawny Gdańsk: opracowanie, digitalizacja i udostępnienie online unikatowych fotografii miasta”.

Gdańską kolekcję fotografii uzupełnia ponad 4 tysiące rysunków pomiarowych, oraz galeria 113 czarno-białych zdjęć wykonanych przez fotografa i filmowca Adama Wisłockiego, w okresie twórczości wileńsko-nowogródzkim. Wszystkie materiały dostępne są bezpłatnie tutaj: FOTOTEKA GDAŃSKA.

 

Agata Olszewskawww.gdansk.plagata.olszewska@gdansk.pl
Agata Olszewska - najnowsze
Agata Olszewskawww.gdansk.plagata.olszewska@gdansk.pl
Agata Olszewska - najnowsze