PORTAL MIASTA GDAŃSKA
PL | EN | DE
Dźwięk sprzed 400 lat. Odnowione organy barokowe w kościele Świętej Trójcy znów grają
Dźwięk sprzed 400 lat. Odnowione organy barokowe w kościele Świętej Trójcy znów grają
Po 10 latach pieczołowitego remontu organy w kościele Świętej Trójcy zabrzmiały ponownie. W niedzielę, 3 czerwca 2018r., najpierw rozległy się dźwięki "Te Deum", nieco później Kantaty BMV 35 Jana Sebastiana Bacha. Jak zapewniają specjaliści brzmią tak jak w XVII wieku. Orgrany poświęcił ojciec Jerzy Norel.
Organy w kościele św. trójcy zostały poświęcone i uroczyście oddane do użytku...
Organy w kościele Świętej Trójcy zostały poświęcone i uroczyście oddane do użytku...
fot. Dominik Paszliński/www.gdansk.pl

Najpierw zabrzmiały dźwięki "Te Deum". Nieco później Kantata BMV 35 Jana Sebastiana Bacha. 

To pierwsze kompozycje zagrane na odnowionych organach w kościele Świętej Trójcy w Gdańsku. 

Grał na nich prof. Andrzej Szadejko, organista z Akademii Muzycznej w Gdańsku. 

Przypomnijmy: odbudowa, renowacja i rekonstrukcja organów z kościoła Świętej Trójcy zaliczana jest do największych przedsięwzięć restauratorskich i rekonstrukcyjnych zabytków ruchomych na Pomorzu. Miasto Gdańsk wsparło ten projekt kwotą niemal 600 000 zł. Warto dodać, że na ten cel złożyli się również w społecznej zbiórce mieszkańcy Gdańska.

Pierwsze wzmianki o organach notuje się w 1568 roku. Wykonać je miał Balzer Stürmer z Malborka. W latach 1616–1618 Maren Friese wybudował kolejny 37-głosowy instrument, zamknięty w manierystycznej szafie. W 1703 roku organmistrz Tobias Lehmann przebudował organy. Rozbudowany instrument ostatecznie mieścił się w trzech szafach. Kolejne modyfikacje dodano w 1757 roku i w tym kształcie zabytek przetrwał do 1914 roku. Wtedy to na nowo zmodernizowano organy, rozszerzono tzw. dyspozycję organów do 58 głosów, zmieniono sposób gry na pneumatyczny, rozkład sekcji oraz stołu do gry. Tak duża przebudowana nie spowodowała jednak zmian w samym wyglądzie prospektu. W czasie II wojny światowej całość instrumentu rozebrano i wywieziono na Żuławy. Po 1945 roku organy wróciły do kościoła Świętej Trójcy, jednak – z powodu zniszczeń – nie ustawiono ich w pierwotnym kształcie i miejscu. Od początku XXI wieku trwają prace renowacyjne w kościele, a tym samym umożliwiono odtworzenie prospektu organowego na podstawie rysunków i zdjęć wykonanych w latach 1943–1944.

Po 10 latach ciężkiej pracy zrekonstrowane z całości organy znów grają "na chwałę Boga i aby uświęcić słuchających ludzi" - jak w niedzielę, 3 czerwca mówili księża franciszkanie. 

Organy poświęcił ojciec Jerzy Norel - wikariusz generalny Zakonu Braci Mniejszych (Franciszkanów). 

Pierwszych dźwięków słuchali około godz. 16.00 m.in. prezydent Gdańska Paweł Adamowicz, wojewoda pomorski Dariusz Drelich i Marek Biernacki - były minister sprawiedliwości w rządzie PO oraz setki wiernych w ławach. 

POSŁUCHAJ, JAK BRZMIĄ ORGANY W KOŚCIELE ŚW. TRÓJCY

Ojciec Tomasz Jank, witając gości, powiedział, że jeszcze w 2008 roku organy we fragmentach przenoszone były w workach i skrzyniach z miejsca na miejsce, aż wylądowały na strychu. Wtedy zaczęła się akcja ich odnowy. 

Wybrany do tego zadania został organmistrz Kristian Wegscheider z Drezna. Był w niedzielę w Św. Trójcy. Powiedział zebranym po niemiecku (przez tłumaczkę): - W świecie, gdzie tyle rzeczy zniszczono i wciąż się je niszczy, rekonstruktorzy instrumentów wnoszą ład i porządek. 

Prof. Andrzej Szadejko, organista, wymieniał: - W renowacji wzięło udział w sumie 70 osób, które spędziły 36 tysięcy godzin nad renowacją. Ta "szafa" organów wreszcie wypełniła się wnętrzem, czyli 2441 piszczałkami. To 45 głosów, 5 sekcji. Największa piszczałka ma 4,5 metra, najmniejsza 5 centymetrów. Razem wszystkie brzmią tak, jak brzmiały w XVII wieku. Zbudowano je z drewna, metalu i skóry. 

Poczta Polska wydała z tej okazji specjalny znaczek, na którym widnieją  barokowe organy z kościoła św. Trójcy. Kosztuje 6, 80 zł.

W kościele św. Trójcy w niedzielę zaczął się transmitowany przez Program II Polskiego Radia festiwal organowy Organy Plus. Więcej o festiwalu tutaj

Czytaj także:

Organy w Świętej Trójcy zabrzmią w pełni po 10 latach. ROZMOWA 


oprac. SŁwww.gdansk.plredakcja@gdansk.pl