Portal Miasta Gdańska
PL | EN | DE

O Gdańsku przyszłości w Brnie

W ramach projektu Ruggedised Glasgow, Rotterdam, Umea (miasta wiodące) oraz Brno, Parma i Gdańsk poszukują sposobów na wdrażanie w samorządach rozwiązań z jednej strony ograniczających obciążenie środowiska naturalnego, a z drugiej – poprawiających jakość życia w miastach. O postępie prac w poszczególnych miastach rozmawiano w trakcie spotkania uczestników projektu w czeskim Brnie. Jakie działania zaprezentował Gdańsk?

A
A

*** For English Summary scroll down ***

Dziś już nie ma wątpliwości, że kwestie związane z wytwarzaniem, magazynowaniem i wykorzystaniem energii zadecydują o przyszłości świata. Gdy nieliczni upierają się przy budowaniu gospodarki opartej na energii pozyskiwanej z węgla, niemal cały świat poszukuje sposobów na wytwarzanie i wykorzystanie taniej, ekologicznej energii odnawialnej. Szczególnie świadome nadchodzących zmian są miasta, które stoją przed wyzwaniem bardziej efektywnego zarządzania swoimi zasobami. Samorządy szukają sposobów na ograniczenie zużycia energii i odzyskiwanie jej w takich obszarach, jak budynki miejskie, sieci przesyłowe czy transport publiczny.

- Mówimy o rozwiązaniach innowacyjnych, ale nie wziętych z księżyca – wyjaśniał w wywiadzie dla gdansk.pl Albert Engels, koordynator projektu z Rotterdamu. -  Chodzi o proste, ale bardzo ważne dla funkcjonowania miasta w przyszłości zagadnienia, np. lepsze zarządzanie ściekami, czy oświetleniem w mieście.

Platformą badawczą dla takich inicjatyw z zakresu efektywności energetycznej jest właśnie projekt Ruggedised, współfinansowany z europejskiego programu badawczego Horyzont 2020. W Rotterdamie testowane są w warunkach rzeczywistych nowe pomysły, takie jak wymiennik ciepła który zostanie zainstalowany pod chodnikiem. Będzie on mógł zbierać i magazynować ciepło, które następnie można wykorzystać na przykład od odladzania powierzchni. Holenderskie miasto bada też efektywność odzysku ciepła z wody spływającej z basenowych pryszniców. Tak pozyskane ciepło można wykorzystać później do ogrzewania budynków.

Zgromadzenie ogólne uczestników projektu Ruggedised w Brnie. Czerwiec 2019
Zgromadzenie ogólne uczestników projektu Ruggedised w Brnie. Czerwiec 2019
Projekt Ruggedised

Fotowoltaika dla Gdańska

Gdańsk przygląda się doświadczeniom liderów projektu i również przygotowuje innowacyjne rozwiązania. Z ciekawych projektów warto wymienić farmę fotowoltaiczną o mocy 5MW, która pozwoli w całości zastąpić zasilanie „z sieci” dla oczyszczalnie ścieków Wschód. Gdańska Infrastruktura Wodno-Kanalizacyjna (GIWK) planuje także pompy ciepła, które pozwolą odzyskać energię cieplną z oczyszczanych ścieków.

Oczyszczalnia ścieków Wschód
Oczyszczalnia ścieków Wschód. 
Jerzy Pinkas / gdansk.pl

Między innymi o tych projektach mówiła Joanna Tobolewicz, koordynatorka projektu w Gdańsku, w trakcie czerwcowego zgromadzenia ogólnego Ruggedised w Brnie. Przedstawicielka urzędu miejskiego wzięła udział także w panelu poświęconym zagadnieniom replikacji innowacyjnych rozwiązań powstających w projektach HORYZONT 2020.  W panelu, który towarzyszył targom URBIS SMART CITY FAIR 2019, uczestniczyli również udział Judith Borsboom (EIP-SCC), Brooke Flanagan (EUROCITIES), Mario Gualdi (ISINNOVA).

Zgromadzenie ogólne uczestników projektu Ruggedised w Brnie. Czerwiec 2019
Panel dyskusyjny w trakcie zgromadzenia ogólnego Ruggedised w Brnie. Czerwiec 2019
Projekt Ruggedised

Uczestnikom wydarzeń w Brnie zaprezentowano gdańskie działania z zakresu termomodernizacji budynków szkolnych, rozwoju sieci ładowania samochodów elektrycznych czy wykorzystania miejskich zasobów GIS do zarządzania sieciami przesyłowymi ciepła, energii elektrycznej, wody. Gdańsk reprezentowali w Brnie także Paulina Borysewicz (Gdańskie Nieruchomości) oraz Wojciech Lemański (Zarząd Transportu Miejskiego).

Gdańskim obszarem, szczególnie interesującym dla uczestników projektu, jest Dolne Miasto i Stare Przedmieście (tzw. „replication area” – miejsce wdrażania i testowania innowacyjnych rozwiązań). Te stare gdańskie dzielnice przejdą rewitalizację, co stanowi dobrą okazję do badania nowych rozwiązań. Ważną inwestycją na tym terenie jest rewitalizacja budynków Gimnazjum Miejskiego oraz bursy przy ul. Lastadia. Rozpoczęte w 2017 r. prace to przede wszystkim przykład wzorcowego dostosowania budynku zabytkowego do potrzeb naszych czasów: ograniczenia zużycia energii, efektywnego zarządzania ogrzewaniem, dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. W celu zachowania oryginalnej, ceglanej elewacji termomodernizacja budynków odbywa się trudniejszą metodą „od wewnątrz”. Na liście prowadzonych prac budowlanych znajdują się także m.in. wymiana części stropów, wymiana stolarki okiennej, wymiana sieci elektrycznych i teletechnicznych. Kolejnym krokiem może być rewitalizacja placu przed budynkami, w tym na przykład stworzenie fontanny, która nawiązywałaby do stojącego tu do czasów II Wojny Światowej obiektu.

Tak może wyglądać teren przy ul. Lastadia za jakiś czas
Tak może wyglądać teren przy ul. Lastadia za jakiś czas
materiały informacyjne

- Udział Gdańska w projekcie Ruggedised to szansa, by zastanowić się nad wizją naszego miasta w perspektywie 2050 r. Jakim miastem będzie wtedy Gdańsk? Jak powinniśmy radzić sobie ze skutkami kryzysu klimatycznego? Jak będziemy poruszać się po mieście, mieszkać, mierzyć się z wyzwaniami demograficznymi? – mówi Joanna Tobolewicz. – Od połowy 2018 r., z wykorzystaniem metody badawczej foresight, tworzymy scenariusze rozwojowe dla Gdańska w perspektywie właśnie 2050 r.

Wśród uczestników foresightu, którzy wywodzą się z samorządu, sektora naukowego i prywatnego biznesu, panuje zgodność, że powinniśmy zmierzać w kierunku Gdańska zero-emisyjnego, korzystającego z inteligentnych sieci energetycznych (smart grid), w którym transport publiczny odgrywa kluczową rolę w przemieszczaniu się po mieście. Prezentacja wyników prac zaplanowana jest na I połowę 2020 r.

Nie ma wątpliwości, że Gdańsk mierzy się z bardzo ambitnymi wyzwaniami rozwojowymi. Wpisuje się tym w szerszy trend, w którym to miasta są w pierwszym rzędzie miejscem debaty o niełatwych, często kosztownych i ryzykownych, ale niezbędnych zmianach: odejściu od energetyki węglowej, gospodarki opartej na nieograniczonej eksploatacji środowiska czy wysoko emisyjnego transportu.

- Łatwiej jest zacząć od naprawiania miast od wewnątrz, a jeśli się nam uda, przenosić rozwiązania na szersze pole państwa - mówi Albert Engels z Rotterdamu, koordynator projektu Ruggedised.

 

Czytaj też:

Ruggedised. Energia dla przyszłości Gdańska

Gdańsk przygląda się doświadczeniom Rotterdamu

 

***

This article is a summary of Gdansk delegation activity during the Ruggedised General Assembly in Brno. Project coordinator in Gdańsk Joanna Tobolewicz talked about Gdansk achievements, including energy efficient modernization of two buildings in the replication area, plans for photovoltaic pharm and heat pumps at a sewage processing plant. Foresight for Gdańsk 2050 is also mentioned, including information about smart grid, plans for low emission city and change in modal split.

 

***

Ruggedised to projekt finansowany ze środków unijnego programu badawczego Horyzont 2020 Smart Cities and Communities. Uczestniczą w nim partnerzy z Holandii, Szwecji, Wielkiej Brytanii, Czech, Włoch, Austrii i Polski. Rolę liderów pełnią Rotterdam, Glasgow i Umea, zaś wśród miast uczestniczących znajdują się Gdańsk, Brno i Parma. Uczestnicy przedsięwzięcia przygotowują swoje miasta na najważniejsze wyzwania przyszłości w zakresie takich zagadnień, jak inteligentne sieci ciepłownicze, inteligentne sieci elektroenergetyczne, mobilność, zarządzanie energią i ICT.