PORTAL MIASTA GDAŃSKA
PL | EN | DE

Daniel Gralath

Daniel Gralath
1011 - Pesa Swing 120NaG SWING
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Daniel Gralath

Urodzony 30 maja 1708 r. w Gdańsku, zmarł 23 lipca 1767 r. – gdańszczanin, burmistrz, burgrabia, uczony. Twórca Wielkiej Alei lipowej pomiędzy Gdańskiem i Wrzeszczem. Już w trakcie nauki w Gdańskim Gimnazjum Akademickim, wykazywał zainteresowanie naukami ścisłymi, co zaowocowało dysertacjami wydanymi po łacinie w 1729 r. Od 1728 r. studiował w Halle, Lejdzie i Marburgu. Po powrocie do Gdańska, ożenił się z córką wybitnego przyrodnika, Jakoba Theodora Kleina. Był współzałożycielem powstałego w 1742 r. Towarzystwa Przyrodniczego w Gdańsku. Interesował się szczególnie elektrycznością. Od 1746 r. prowadził badania nad wynalezioną rok wcześniej przez Ewalda Kleista w Kamieniu Pomorskim butelką lejdejską. Zbudował pierwszą na świecie baterię takich butelek i wyjaśnił jej działanie. Zmierzył siłę działającą między naładowanymi okładkami butelki. Napisał pierwsze na świecie dzieło poświęcone elektrostatyce (3-tomowa Historia Elektryczności opublikowana w latach 1747, 1754 i 1756) oraz bibliografię wszystkich dzieł poświęconych elektrostatyce (Biblioteka elektryczna). Od 1754 r. pracował w administracji Gdańska, był w latach 1754 – 1758 ławnikiem sądu miejskiego, burgrabią królewskim 1762, a w latach 1763 – 1767 burmistrzem Gdańska. Zainicjował i swoim testamentem współfinansował założenie Wielkiej Alei lipowej pomiędzy Gdańskiem i Wrzeszczem. W 1901 r. przy alei zbudowano pomnik Daniela Gralatha w postaci głazu narzutowego z pamiątkową tablicą. Po wojnie, na głazie umieszczono tablicę ku czci harcerzy pomordowanych przez nazistów. W 2004 r. pomnik harcerzy umieszczono w niedalekim parku (Małym Błędniku), a na głazie wmurowano nową tablicę upamiętniającą Daniela Gralatha. Gdańszczanie powinni o nim pamiętać przede wszystkim, jako o fundatorze Wielkiej Alei, wspaniałego założenia parkowo-komunikacyjnego, które ufundował tuż przed śmiercią, przeznaczając na ten cel legat w wysokości 100 tysięcy guldenów.

fot. autor portretu nieznany, źródło: Wikipedia.org

Tekst opracowany na podstawie: Wikipedia.org i Gedanopedia.pl