Szwagier Marii Curie-Skłodowskiej fotografował Gdańsk! Zobacz XIX-wieczne zdjęcia naszego miasta

Stanisław Szalay to Węgier, który ożenił się z siostrą Marii Curie-Skłodowskiej, miał zakład w Warszawie, a fotografowałl m.in... Gdańsk. Dziś uwiecznione przez niego wspomnienia miasta z XIX i XX wieku można oglądać w Gdańskiej Galerii Fotografii - na wystawie „Krajobraz Polski. Zakład Fotograficzny Stanisława Szalaya”. Wystawa potrwa do 4 grudnia 2016 r.

Szwagier Marii Curie-Skłodowskiej fotografował Gdańsk! Zobacz XIX-wieczne zdjęcia naszego miasta
A
A
data publikacji: 27 września 2016 r.

Wystawa Krajobraz polski. Warsztat fotograficzny Stanisława Szalay - w Gdańskiej Galerii Fotografii do 4 grudnia 2016 r.
Wystawa Krajobraz polski. Warsztat fotograficzny Stanisława Szalay - w Gdańskiej Galerii Fotografii do 4 grudnia 2016 r.
Mat. prasowe Muzeum Narodowego w Gdańsku.

- Stanisław Szalay urodził się w 2 poł. XIX wieku, w 1876 roku. Nie bardzo wiadomo gdzie dokładnie, poza tym, że z pochodzenia był Węgrem. Natomiast wiadomo, że jego ojcem był Adam Szalay, który był powstańcem listopadowym - mówi Małgorzata Zwolicka z Gdańskiej Galerii Fotografii.
Jego rodzina osiadła w Polsce w latach 60. XX wieku. Mieszkali w Warszawie. Fotograf ożenił się z jedną z sióstr Marii Curie-Skłodowskiej, młodszą o rok Heleną Skłodowską. Była literatką, nauczycielką i sufrażystką, zaangażowaną działaczkę na rzecz ruchu, który zapewniał prawa obywatelskie kobietom. Sam Stanisław Szalay także był bardzo dobrze wykształcony.

- Można powiedzieć, że był osobą bardzo światłą w swoim czasie - zaznacza Zwolicka. - Operował kilkoma językami, a rzemiosło fotograficzne, którym się zajął, okazało się dla niego ciekawą pasją. Był i teoretykiem fotografii i praktykiem. Dzięki temu, że był dość zamożny z domu, mógł otworzyć najpierw jeden sklep fotograficzny w Warszawie, a później kolejny. Nie tylko sprzedawał materiały fotograficzne, ale również oferował usługi fotograficzne i dystrybuował książki o fotografii, które sam pisał, tłumaczył też podręczniki specjalistyczne z włoskiego i niemieckiego. Zależało mu na promowaniu tej techniki i dziedziny sztuki.

Kobieta przy kołowrotku uwieczniona przez Stanisława Szalaya.
Kobieta przy kołowrotku uwieczniona przez Stanisława Szalaya.
Mat. prasowe Muzeum Narodowego w Gdańsku.

Szalay był jednym z założycieli Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, które stawiało sobie za cel utrzymywanie polskości - były to czasy, kiedy Polska była pod zaborami - za pomocą obrazów: ojczystych pejzaży uwiecznionych na zdjęciach. Oddany fotografii, nie tylko wykonywał zawodowo portrety w swoim atelier i fotografował reprodukcje do publikacji gazetowych i książkowych, ale uwieczniał także dla dla siebie pejzaże i architekturę. Na diapozytywach szklanych - płytkach pokrytych światłoczułą emulsją - uwiecznił ważne dziś zabytki Gdańska, m.in. Zieloną Bramę, Bramę Wyżynną i Kościół Mariacki.

Uwieczniony na diapozytywie Dwór Artusa (ok. 1906 roku).
Uwieczniony na diapozytywie Dwór Artusa (ok. 1906 roku).
Mat. prasowe Muzeum Narodowego w Gdańsku.

- Zestaw, który jest w naszej galerii to zespół diapozytywów na szkle, które zostały zeskanowane, a powstałe w ten sposób obrazy powiększono. Są to wydruki współczesne. Ale na naszej wystawie można także oglądać dwa oryginalne diapozytywy - jeden przedstawia św. Kingę, a drugi Stanisława Augusta Poniatowskiego - dodaje Zwolicka.

Zdjęcia należą do kolekcji Witolda Zahorskiego, wicedyrektora Biblioteki Polskiej w Paryżu. Właśnie tam, w Paryżu część fotografii była po raz pierwszy pokazywana - w 2014 roku. Teraz, po dwóch latach można je zobaczyć także w Polsce, i to w Gdańsku. Co ważne, wystawę w oddziale Muzeum Narodowego w Gdańsku - mieszczącej się w Zielonej Bramie Gdańskiej Galerii Fotografii (ul. Długi Targ 24) poszerzono o zbiór prac dotyczący architektury naszego miasta i okolic.

Wystawa „Krajobraz Polski. Zakład Fotograficzny Stanisława Szalaya” trwa do 4 grudnia 2016 r. Otwarta dla zwiedzających jest codziennie od wtorku do niedzieli, w godz. 10-17. Bilety: normalny 2 zł, ulgowy 1 zł.

Agata Olszewska (0)
www.gdansk.pl
agata.olszewska@gdansk.pl
więcej tekstów autora
Agata Olszewska (0)
www.gdansk.pl
agata.olszewska@gdansk.pl
więcej tekstów autora